فعالیت‌های معدنی یکی از پر مخاطره‌ترین انواع فعالیت‌های بشری است که بیشترین آثار سوء را بر سلامت و ایمنی کارکنان و نیز محیط‌زیست دارد. امروزه در قوانین کشورهای مختلف به دلیل مخاطرات یاد شده، معدنکاری در دسته کارهای سخت و زیان‌آور قرار می‌گیرد و شامل حمایت‌های قانونی و معافیت‌ها در مقررات بازنشستگی است. از جمله‌ این مخاطرات می‌توان به مواردی چون “خطرات ناشی از منابع انرژی”، “خطرات مکانیکی، شیمیایی و بیولوژیکی”، “فشارهای فیزیکی بر کارکنان”، “خطرات ناشی از سقوط از ارتفاع” و “آسیب‌های روانی” اشاره کرد.

خطرات و آسیب‌های ذکر شده حتی در معدنکاری تجاری و نسبتاً مدرن امروزی نیز مشهوداند که در نتیجه خسارات جانی و مالی زیادی به صنایع وارد می‌کنند. ابعاد انسانی و مالی این حوادث برای جهان کنونی اهمیت بسزایی دارد. زیرا سالیانه گاهاً میلیون‌ها نفر از کارکنان معادن و صنایع جان خود را از دست داده و میلیاردها دلار خسارت مالی تحمیل می‌شود.

گرفتاری و نجات معدنکاران شیلیایی در معدن مس و طلای صحرای آتاکاما در سال ۲۰۱۰ و فاجعه  معدنی در معدن سومات ترکیه در سال ۲۰۱۴ که منجر به جان باختن ۳۰۱ نفر شد از جمله حوادث مهم دو دهه اخیر هستند. در ایران نیز حوادث مشابهی در بخش معدن کشور رخ داده که یکی از بزرگترین و فاجعه‌بارترین آنها، حادثه‌ معدن زغال‌سنگ یورت در استان گلستان در سال ۱۳۹۶ بود که باعث جان باختن ۴۳ معدن‌چی گردید.

گذشته از مخاطرات ایمنی در معادن، مخاطرات بهداشتی و زیست‌محیطی نیز دامنگیر معادن و صنایع جانبی آنها هستند که در جای خود بسیار حساس و آسیب‌رسان به کارکنان و محیط می‌باشند. یکی از دسته مخاطرات بهداشتی، آسیب‌های ناشی از مواد و گازهای شیمیایی‌اند که موجب بیماری‌های شغلی کارکنان معادن خصوصاً در معادن زیرزمینی می‌گردند. در بخش خردایش و صنایع گندله‌سازی و کنسانتره، متصاعد شدن گرد و غبار، بخارات و گازهای شیمیایی، خطرات عمده‌ای در محیط ایجاد می‌نمایند. از جنبه‌ی زیست‌محیطی، نفس عملیات استخراجِ معادن زیرزمینی و سطحی که موجب برهم خوردن اکوسیستم طبیعی در محل گردیده، حمل و نقل و دپوی مواد مستخرج از معادن و انتشار غبارها و گازهای شیمیایی در اتمسفر، جاری شدن انواع پساب‌های حاصل از عملیات معدنی و صنایع فرآوری در زمین و دفع غیر اصولی انواع پسماندها، صدمات زیادی به هوا، خاک، گیاهان، آب‌های سطحی و منابع آب‌های زیرزمینی وارد کرده که این‌ها موجب تخریبِ غیر قابل جبران محیط زیست‌ طبیعی و انسانی می‌گردند.

با توجه به وجود و ظهور مخاطرات یاد شده در معادن و صنایع وابسته، علاوه بر نهادهای بین‌المللی ذیربط مانند “سازمان بین‌المللی کار”(ILO) و “سازمان بهداشت جهانی”(WHO)  کشورهای صاحب معادن و فعالیت‌های معدنی؛ قوانین، مقررات و دستورالعمل‌های متعددی تدوین نموده و به اجرا گذارده‌اند.

در ایران، مواد(۸۵) و (۸۶) قانون کار به ایمنی و بهداشت کار اشاره دارند.”آیین‌نامه ایمنی در معادن” در سال ۱۳۹۱ به استناد این دو ماده و به‌منظور پیشگیری از حوادث منجر به صدمات جانی، خسارات مالی و ایمن‌سازی محیط کار تدوین و تصویب شده و در کلیه ی معادن کشور لازم‌الاجراست.

همچنین وزارت بهداشت و درمان و سازمان حفاظت محیط‌زیست، قوانین و مقررات مشابهی تدوین و ابلاغ نموده‌اند که مربوط به لزوم رعایت جنبه‌های بهداشتی و زیست‌محیطی در فعالیت‌های معدنی هستند.

وجود معادن بزرگ و کوچک زیرمینی و سطحی متعدد در ایران و گسترش روز افزون عملیات اکتشاف و استخراح  معادن، رعایت دقیق و همه جانبه کلیه قوانین و آیین‌نامه‌های مربوطه به‌واسطه التزام صاحبان و متولیان معادن از یکسو و نظارت جدی و مستمر دستگاه‌های نظارتی از سوی دیگر را ایجاب می‌نماید.