گروه رسانه‌ای پردازش- هفته معدن بهانه‌ای است برای پرداختن به ضرورت معدنکاری اصولی به واسطه درهم‌تنیدگی آن با کیفیت زندگی بشر و حفاظت از محیط‌زیست.
معدن و فعالیت‌های معدنی، نقش بنیادینی در زندگی انسان مدرن دارند به گونه‌ای که تقریباً تمام ابزارها، وسایل و زیرساخت‌هایی که امروزه مورد استفاده قرار می‌گیرند، از قبیل سیم‌های برق و گوشی‌های هوشمند گرفته تا پل‌ها، ساختمان‌ها، خودروها و حتی داروها، همگی بر پایه استخراج و فرآوری مواد معدنی ساخته می‌شوند و در بسیاری از کشورها، همچون ایران، داشتن ذخایر معدنی کافی به‌عنوان یک مزیت استراتژیک تلقی می‌شود.
به طور مثال، جالب است بدانید که اکثر تلفن‌های هوشمند حامل ۸۰ درصد عناصر ثابت در یک جدول دوره‌ای هستند!
بنابراین، پس از گذشت دهه‌ها معدنکاری، امروز “شیوه” معدنکاری، تبدیل به دغدغه انسان مدرن شده و تاثیر آن بر طبیعت را می‌توانیم در دو دسته مثبت (استفاده هوشمندانه از منابع معدنی می‌تواند در توسعه پایدار، تولید انرژی‌های پاک و حفظ منابع تجدیدپذیر مؤثر باشد) و منفی (استخراج غیراصولی می‌تواند باعث فرسایش خاک، آلودگی آب‌ها، از بین رفتن زیستگاه‌ها و کاهش تنوع زیستی شود) دسته‌بندی کنیم.
در نتیجه، معدن بخشی جدانشدنی از زندگی انسان است، اما باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که تعادل میان بهره‌برداری و حفظ طبیعت برقرار بماند. این تعادل، کلید رسیدن به توسعه پایدار و زندگی سالم‌تر برای نسل‌های آینده است.
اما با توجه به ضرورت معدنکاری برای تداوم زندگی نوین بشر، راهکار کاهش آسیب به چرخه طبیعت چیست؟
شاید بتوان معدنکاری سبز، بازسازی معادن و نظارت زیست‌محیطی را از مهمترین شاخصه‌های معدنکاری پایدار به شمار آوریم. در این میان با پیشرفت تکنولوژی و آگاهی بشر از محیط پیرامون خود، شیوه‌های نوین معدنکاری به کار گرفته می‌شود.
به طور مثال، معدنکاری هوشمند (Smart Mining) (همچون استفاده از اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی (AI)، یادگیری ماشین و داده‌های بزرگ (Big Data) برای بهینه‌سازی عملیات معدنی.)، اتوماسیون و روباتیک، معدنکاری از راه دور (Remote Operation Centers)، استفاده از پهپادها (Drones) برای نقشه‌برداری دقیق، بررسی وضعیت زمین، کنترل پروژه و پایش محیطی، معدنکاری سبز (Green Mining)، معدنکاری بدون انفجار (Non-Blasting Techniques)
(با استفاده از فناوری‌هایی مانند برش مکانیکی سنگ و حفاری با لیزر یا آب پرفشار به‌جای انفجار) و همچنین فناوری بلاک‌چین در زنجیره تأمین معدنی، توانسته‌اند برای حفظ تعادل میان معدنکاری و حفاظت حداکثری از محیط‌زیست، سودمند واقع شوند.
همان‌گونه که می‌دانید، در ایران نیز به واسطه جغرافیای معدن‌خیز و پهنه‌های متنوع با گستردگی بالایی از مواد معدنی، معدنکاران با چالش‌هایی نظیر عدم بهره‌برداری مناسب (به دلیل نبود تکنولوژی‌های نوین و سرمایه‌گذاری ناکافی)، مشکلات زیست‌محیطی، کمبود زیرساخت‌ها، مسائل حقوقی و مالکیتی دست‌پنجه نرم می‌کنند.
گفتنی است، با توجه به ظرفیت بالای معدنی ایران، لازم است دولت و بخش‌خصوصی با برنامه‌ریزی دقیق، سرمایه‌گذاری هدفمند، و رعایت اصول توسعه پایدار، زمینه را برای شکوفایی این بخش راهبردی فراهم کنند. اصلاح قوانین، جذب فناوری‌های نوین، و آموزش نیروی متخصص از جمله اقداماتی است که می‌تواند جایگاه معدنکاری را در اقتصاد ایران تقویت کند.
در پایان، گروه رسانه‌ای پردازش با درک ضرورت اطلاع‌رسانی در این‌خصوص، با اختصاص دادن فصل مجزای “سنگ‌آهن و معادن” در بستر چاپ و برخط، تاکنون با ترجمه هزاران صفحه مقالات معتبر بین‌المللی و اخبار مرتبط از یک سوی و همچنین انعکاس دستاوردها، نظرات، پیشنهادات و عملکرد فعالان و بنگاه‌های اقتصادی معدنی داخل کشور از سوی دیگر، سعی کرده تا نقش موثری در ارتقا فرهنگی و به‌روزرسانی دانش معدنکاری در کشور ایفا نماید.
هفته معدن، بر فعالان حوزه معدن و صنایع معدنی گرامی باد.