مرز بعدی در مدل کسب و کارهای صنعت فولاد چیست؟

گروه رسانه‌ای پردازش – تحول سبز یکی از اساسی‌ترین محرک‌های تحول صنعت در قرن بیست و یکم است. در سال ۲۰۲۳، صنعت فولاد شامل فولادهای کربنی و زنگ‌نزن به ارزش بازار ۹۲۸ میلیارد دلار از طریق تولید حدود دو میلیارد تن فولاد رسید.

درحال‌حاضر، ۱۰ درصد آلایندگی گازهای گلخانه‌ای جهان متعلق به صنعت فولاد است و این درحالی است که جامعه ما هم‌چنان نیازمند مقادیر قابل‌توجهی انرژی و فولاد در آینده است. تا سال ۲۰۵۰، آلایندگی صنعت فولاد باید در مقایسه با سال ۲۰۲۲ تا ۹۰ درصد کاهش یابد که این تغییر شگرف نیازمند تحول عمیق کنشگران صنعت فولاد در سراسر جهان است.

“اوتوکومپو” (Outokumpu) به عنوان یک رهبر جهانی در حوزه فولاد زنگ‌نزن پایدار، گزارشی درباره آینده فولاد منتشر کرده که در آن پنج تغییر کلیدی برای تسریع در تحول سبز و سایر تحولات صنعتی مورد نیاز شناسایی شده است.

اوتوکومپو تحقیقی را آغاز کرد که توسط شرکت مشاوره سوئدی “کایروس فیوچر” (Kairos Future) بین ماه‌های ژوئن و سپتامبر ۲۰۲۴ با استفاده از تحقیقات میدانی، هوش مصنوعی، تحلیل داده‌ها و مصاحبه در سطح زنجیره عرضه صنعت فولاد انجام گردید. این گزارش اساساً متمرکز بر بازارهای اتحادیه اروپا و ایالات‌متحده آمریکا است.

این گزارش دربرگیرنده نگرشی روشن در این زمینه است که چگونه صنعت فولاد باید تکامل یابد و دربرگیرنده نیاز رو به رشد برای کربن‌زدایی، اهمیت وجود یک محیط‌زیست پایدار با قانون‌گذاری بلندمدت، نیاز به پیشرفت در زنجیره ارزش، مسوولیت‌پذیری مشترک در قبال سرمایه‌گذاری‌های سبز و لزوم دستیابی به حمایت عمومی در قبال موضوع تحول سبز است.

“یوهان استاینر” (Johann Steiner) نایب‌ رییس بخش پایداری، استراتژی و مردم در اوتوکومپو می‌گوید: فولاد و سایر منابع حیاتی هستند زیرا کشورها با انعطاف‌پذیری صنعتی و تحول سبز مواجه هستند. درحالی‌که تمرکز امروز بر کاهش آلایندگی کربن است اما چالش‌های آینده نیازمند رویکردی گسترده‌تر در پرداختن به محدودیت‌های زیست‌محیطی و مسوولیت‌پذیری اجتماعی است. شناخت اینکه یک سازمان در کجای این تحول قرار دارد، کلید هدایت تغییری است که از مواد بهتر و آلایندگی کمتر نیز فراتر می‌رود. موفقیت از آن کسانی است که استراتژی‌های دقیق و آینده‌نگرانه تدوین نمایند.

مسوولیت‌پذیری مشترک

برای برخی تغییرات شناسایی شده، پیشرفت‌های اولیه نویدبخش هستند زیرا پیشگامان صنعت در حال برداشتن گام‌هایی به سمت کربن‌زدایی و افزایش چرخش‌پذیری (circularity) است. فولاد صنعتی با بیشترین نزدیکی به چرخش‌پذیری است به‌طوری‌که تقریباً ۸۵ درصد فولادی که به پایان عمر خود رسیده‌اند در سطح جهان بازیافت می‌شود، هر چند که تنها ۳۰ درصد آن دوباره برای تولید فولاد استفاده می‌شود اما هم‌چنان فضا برای پیشرفت وجود دارد.

هنوز کارهای زیادی برای تحول این صنعت و تبدیل تحول سبز به یک مزیت رقابتی جدید برای تضمین رشد سبز باقی مانده است. تهدیدهای جدید نیز در افق دیده می‌شوند که صرفاً به دلیل افزایش چالش‌های ژئوپلیتیکی نیستند. بر اساس این گزارش، سیاست‌های بلندپروازانه و حمایت بلندمدت دولت برای تسریع در تحول سبز مورد نیاز هستند. برای دستیابی به علاقه و حمایت عمومی، این گزارش خواهان بازتعریف تحول سبز برای ملموس‌تر و عینی‌تر ساختن آن برای عموم مردم در قالب روش‌های ماندگارتر مصرف است.

“اولیویر روستانگ” (Olivier Rostang)، محقق ارشد تهیه گزارش رسمی آینده فولاد می‌گوید: در واقع، همه آنچه که ما انسان‌ها امروزه انجام می‌دهیم، تاثیری ترکیبی بر دنیای فیزیکی دارد. چالش ما در قرن ۲۱ کاهش چشمگیر چنین تاثیری است که نیازمند تحولی اساسی در نحوه تولید و مصرف ما است. روشن است فولاد کربن و فولاد زنگ‌نزن نقشی محوری در این تحول چه به عنوان یک ماده و چه به عنوان یک ویژگی تاثیرگذار در جامعه ایفا می‌کنند زیرا آن‌ها برای تولید محصولات با ماندگاری بالا مورد نیاز هستند.

تولید فولاد خام در جهان (میلیون تن)

در سال ۲۰۲۳، صنعت فولاد با تولید تقریباً دو میلیارد تن فولاد به ارزش بازار ۹۲۸ میلیارد دلار رسید. طی چند دهه گذشته، این بخش تحولات مهمی را تجربه کرده است، بازیگران تازه‌ای وارد عرصه جهانی شده‌اند و چالش‌های اقتصادی و زیست‌محیطی نیز تشدید گردیده‌ است. در عین حال، تمرکزی جهانی بر توسعه رویکردهای نوآورانه برای کربن‌زدایی از فرآیندهای تولید به وجود آمده است.

نرخ بازیافت فولاد بالا است و در برخی کشورهای صنعتی شده، این عدد نزدیک به ۹۸ درصد است. از سوی دیگر، میزان فولاد بازیافت شده تنها شامل حدود ۳۰ درصد خوراک برای تولید فولاد جدید است. هنوز هم این نرخ‌های بازیافت فاصله قابل‌توجهی با سایر صنایع دارند و چنین ارقامی تنها یک رویا برای آن‌ها به‌شمار می‌رود.

“جن کارسون” (Jen Carson)، رییس بخش صنعت در گروه کلایمیت (Climate Group) می‌گوید: اوتوکومپو تاکید کرده که همکاری و اقدام سریع برای تسریع در به صفر رساندن آلایندگی صنعت فولاد الزامی است. رساندن این صنعت به سطح آلایندگی صفر یکی از چالش‌های کلیدی دوران ما است. ما می‌توانیم به این هدف دست یابیم. البته اگر همکاری و اقدام اثربخش از تمامی بخش‌های زنجیره عرضه را شاهد باشیم نه صرفاً از جانب مصرف‌کنندگان فولاد، بلکه تولیدکنندگان، سیاست‌گذاران و سرمایه‌گذاران. ما قادر به هدایت سریع این تحول خواهیم بود.