تهیه و تنظیم: زهرا اسدی، دکتری تخصصی شیمی آلی

گروه رسانه‌ای پردازش – در حرکتی نویدبخش برای صنعت فولاد جهان، سه شرکت بین‌المللی فعال در حوزه فناوری و فولاد، از اجرای یک پروژه مشترک و پیشگامانه در یک کارخانه تولید آهن احیای مستقیم (DRI) رونمایی کردند.

این پروژه آزمایشی که در یکی از کشورهای پیشرو در حوزه انرژی‌های پاک خلیج فارس مستقر است، هدفی بلندپروازانه را دنبال می‌کند: الکتریکی کردن فرآیند گرمایش گاز، که یکی از مراحل کلیدی و پرانرژی در تولید فولاد محسوب می‌شود.

در قلب این فناوری، یک «هیتر الکتریکی» (e-PGH) با قدرت ۱/۳ مگاوات قرار دارد که بر پایه یک فناوری انحصاری و نوآورانه طراحی شده است. این سیستم به صورت موازی با کوره گازی سنتی موجود در کارخانه نصب خواهد شد تا امکان مقایسه عملکرد، بازده و میزان کاهش انتشار کربن آن به دقت فراهم شود.

دگرگونی در تولید با حذف سوخت فسیلی:
امروزه در کارخانه‌های احیای مستقیم، گاز طبیعی به عنوان سوخت اصلی برای گرم کردن گاز احیاءکننده مورد استفاده قرار می‌گیرد که منجر به انتشار دی‌اکسیدکربن می‌شود. هیتر الکتریکی جدید، این پارادایم را متحول می‌سازد. این سیستم با استفاده از انرژی الکتریکی، گرمای مورد نیاز را بدون هرگونه احتراق و انتشار مستقیم کربن تامین می‌کند. در صورتی که منبع این برق از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشید یا باد تامین گردد، می‌توان به کاهش چشمگیرِ تقریباً کاملِ ردپای کربن در این مرحله از تولید فولاد امیدوار بود.

پیامدها و چشم‌انداز آینده:
موفقیت این پروژه، که زمانبندی اجرای کامل اجزای آن تا سال ۲۰۲۶ هدف‌گذاری شده است، می‌تواند نقطه عطفی در صنعت فولاد باشد. این فناوری نه تنها راهکاری عملی برای دستیابی به «فولاد سبز» ارائه می‌دهد، بلکه وابستگی این صنعت به سوخت‌های فسیلی و نوسانات قیمت آن را نیز کاهش می‌دهد. همچنین، این ابتکار عمل، نمونه‌ای بارز از همکاری موثر بین صنعت و دانشگاه است که با همراهی یک مرکز علمی معتبر پیش می‌رود و نشان می‌دهد گذار به سمت صنایع پایدار، نیازمند عزمی جمعی و سرمایه‌گذاری روی نوآوری‌های جسورانه است. این پروژه الگویی برای دیگر کارخانه‌های فولادسازی در سراسر جهان خواهد بود تا روند کربن‌زدایی از زنجیره تامین خود را شتاب بخشند.

شرکت‌های پیشرو در این پروژه عبارتند از:
دانیلی (Danieli): پیشرو در ارائه راه‌حل‌ها و فناوری‌های نوین برای صنعت فولادسازی.
کانتال (Kanthal): تخصص‌محور در زمینه توسعه و تولید آلیاژهای مقاوم در دمای بالا و سیستم‌های گرمایشی صنعتی.
ام/ستیل (M.Steel): بازیگر متخصص در حوزه تولید و نوآوری در فرآیندهای فولادی.
این همکاری سه جانبه، تلفیقی بی‌نظیر از توانمندی‌های مهندسی، مواد پیشرفته و دانش فرآیندی را برای مقابله با یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی صنعت فولاد گرد هم آورده است.