گروه رسانه‌ای پردازش – اقتصاد اوکراین در سال ۲۰۲۵ با وجود دریافت ۵۲/۴ میلیارد دلار کمک خارجی، تنها حدود دو درصد رشد کرد؛ رقمی پایین‌تر از رشد ۲/۹ درصدی سال ۲۰۲۴ و نشانه‌ای از تداوم فشارهای جنگ، کمبود انرژی و کسری تجاری فزاینده.

پیشران‌های اصلی رشد

سه عامل کلیدی از رشد اقتصادی حمایت کردند:

• کمک‌های بین‌المللی: ورود ۵۲.۴ میلیارد دلار منابع خارجی که تقاضای مصرفی را حفظ کرد.
• کشاورزی: ثبت رشد ماهانه بالای ۵ درصد در ماه‌های اوت و نوامبر؛ هرچند بازگشت سهمیه‌های اتحادیه اروپا و شرایط نامساعد جوی فشارهایی بر بخش وارد کرد.
• صنایع دفاعی: تولید تسلیحات و تجهیزات به ۱۸۰ میلیارد گریونا رسید، در حالی که این رقم در ۲۰۲۴ حدود ۱۲۲ میلیارد گریونا بود.

فشار انرژی و اختلال در زیرساخت‌ها

تداوم حملات به زیرساخت‌های انرژی و گاز، اقتصاد را در وضعیت دشوار نگه داشت. برای حفظ پایداری شبکه، واردات برق و گاز افزایش یافت و همین امر همراه با رشد تعرفه‌های داخلی، هزینه انرژی برای صنایع اوکراینی را بالاتر از میانگین اروپا قرار داد.

زیرساخت‌های ریلی و بنادر نیز هدف حملات مکرر بودند. کریدور دریایی که در ۲۰۲۴ محرک رشد بود، در ۲۰۲۵ تنها نقش حمایتی ایفا کرد. به گزارش Bloomberg، افزایش حملات به بنادر در دسامبر باعث کاهش ۲۵ درصدی صادرات گندم و ۱۳ درصدی صادرات ذرت شد.

موانع اصلی کسب‌وکار

طبق نظرسنجی IER در دسامبر ۲۰۲۵، پنج مانع عمده فعالیت اقتصادی عبارت بودند از:

• کمبود نیروی کار (۶۲ درصد)
• ناامنی محیط کار (۵۷ درصد)
• اختلال در تأمین انرژی (۴۲ درصد)
• افزایش قیمت مواد اولیه (۴۲ درصد)
• افت تقاضا (۲۰ درصد)

صنعت، ساخت‌وساز و تجارت خارجی

شاخص تولید صنعتی اوکراین در ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲/۴ درصد کاهش یافت، هرچند صنایع دفاعی، دارویی و متالورژی رشد ثبت کردند.

در بخش ساخت‌وساز، وضعیت بهتر بود و حجم کارهای تکمیل‌شده ۱۲ درصد افزایش یافت. با این حال، در پنج‌ماهه نخست سال رشد منفی ۷/۵ درصدی ثبت شده بود و بهبود عمدتا از تابستان آغاز شد؛ رشدی که به پروژه‌های غیرمسکونی در مناطق غربی و تخصیص منابع برای حفاظت از تأسیسات انرژی مربوط بود.

در حوزه تجارت خارجی، واردات با رشد ۲۰ درصدی به ۸۴/۸ میلیارد دلار رسید؛ رقمی بالاتر از سطح پیش از جنگ (۷۳/۳ میلیارد دلار در ۲۰۲۱). صادرات اما با افت سه درصدی به ۴۰/۵ میلیارد دلار کاهش یافت.

در نتیجه، کسری تراز تجاری کالاها به ۴۴/۳ میلیارد دلار رسید که معادل ۲۱ درصد تولید ناخالص داخلی است. افزایش واردات زغال‌سنگ، گاز و تجهیزات انرژی و دفاعی از عوامل اصلی این شکاف تجاری بود.

انتظارات کسب‌وکار

شاخص انتظارات فعالیت اقتصادی تا مارس ۲۰۲۵ به ۵۱/۸ واحد رسید، اما با تشدید حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی کاهش یافت. از آوریل به بعد، این شاخص در محدوده ۴۹ تا ۵۰ واحد (نقطه خنثی) نوسان داشت؛ بازتابی از فضایی میان بدبینی ملایم و خوش‌بینی محتاطانه.

در مجموع، اقتصاد اوکراین در ۲۰۲۵ با اتکا به حمایت خارجی و صنایع راهبردی رشد محدودی را حفظ کرد، اما آسیب‌پذیری انرژی، نااطمینانی امنیتی و کسری تجاری بالا همچنان چشم‌انداز میان‌مدت را تحت فشار قرار داده است.

شایان ذکر است، برآوردها از رشد تولید ناخالص داخلی در سال گذشته متفاوت است: National Bank of Ukraine رشد دو درصدی، وزارت اقتصاد ۲/۲ درصد و Institute for Economic Research and Policy Consulting (IER) رشد ۱/۸ درصدی را گزارش کرده‌اند.