گروه رسانه‌ای پردازش – فناوران سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، پس از ۱۵ سال فعالیت پژوهشی در حوزه استخراج و خالص‌سازی عناصر نادر خاکی، موفق به طراحی و ساخت دستگاه ستون استخراج حلالی چندمرحله‌ای ویژه جداسازی این عناصر نادر شدند.

راضیه حبیب‌پور، عضو هیات‌علمی سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران اظهار کرد: حدود ۱۵ سال است که در حوزه استخراج استراتژیک با تمرکز بر عناصر نادر خاکی، به‌ویژه گروه لانتانیدها فعالیت می‌کنیم و در این مدت بر فرآیندهای استخراج، سپریشن (جداسازی)، خالص‌سازی و همچنین کاربردهای مختلف این عناصر کار کرده‌ایم.

وی با اشاره به طراحی و ساخت و عرضه یک ستون استخراج حلالی چندمرحله‌ای، اظهار کرد: این دستگاه به‌طور ویژه برای جداسازی فلزات نادر خاکی طراحی شده است.

حبیب‌پور تصریح کرد: این دستگاه قابلیت استفاده برای جداسازی و خالص‌سازی همه فلزات را در سیستم‌های شامل دو فاز غیرقابل امتزاج آبی و آلی دارد و علاوه بر عناصر نادر خاکی، در صنایع دیگری مانند نفت، دارویی و غذایی نیز قابل استفاده است؛ به‌ویژه در مواردی که هدف، خالص‌سازی و حذف ناخالصی‌ها باشد.

وی ادامه داد: این ستون استخراج حلالی را می‌توان در ابعاد مختلف و با شرایط عملیاتی متفاوت طراحی و تولید کرد؛ به‌عنوان مثال بسته به میزان اسیدی یا قلیایی بودن محیط، ویسکوزیته سیال و سایر پارامترهای فرایندی، امکان طراحی متناسب وجود دارد.

این عضو هیات‌علمی سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران درباره فرآیند استحصال عناصر نادر خاکی، گفت: در این فرآیند ابتدا باید ماده معدنی را لیچ کرده و به محلول آبی منتقل کنیم و سپس با استفاده از فاز آلی، عملیات جداسازی را انجام دهیم.

وی افزود: در یکی از پروژه‌های انجام‌شده در بخش خصوصی توانستیم به کنسانتره ۲۵ درصدی دست یابیم، در حالی که میزان اولیه این عناصر بسیار پایین و در حد حدود نیم درصد بوده است. در حال حاضر نیز تلاش ما بر افزایش میزان خالص‌سازی متمرکز است.

حبیب‌پور با اشاره به وضعیت شناسایی عناصر نادر خاکی در کشور، اظهار کرد: بر اساس اطلاعات موجود، ایران منبع معدنی مستقیم و عمده‌ای از این عناصر مانند برخی کشورهای پیشرو در اختیار ندارد، هرچند منابع ثانویه‌ای در کشور وجود دارد که می‌توان از آن‌ها بهره‌برداری کرد.

وی تاکید کرد: در شرایط فعلی به نظر می‌رسد بهترین راهبرد این باشد که بر منابع ثانویه تمرکز کنیم و منتظر اکتشاف منابع اصلی نمانیم. اگر در آینده منبع معدنی مستقیم نیز شناسایی شود، با توجه به دانش فنی و تجربه‌ای که در این حوزه به دست آورده‌ایم، آمادگی بهره‌برداری و توسعه فرآیندهای مرتبط را خواهیم داشت.

منبع: ایسنا