صنعت فولاد ویتنام:

ویژگی‌ها و پیش‌بینی تقاضای فولاد

ماهنامه پردازش- رشد اقتصادی در ویتنامدر سال ۲۰۱۸ تا۷/۱ درصد بالاترین نقطه آن در یک دهه اوج گرفت. با نرخ رشد ۶/۸ درصد درسه ماهه اول سال ۲۰۱۹، صندوق بین‌المللی پول (IMF) پیش‌بینی کرده است که اقتصاد ویتنام رشد سریع سال قبل خود را حفظ می‌کند.

  رشد اقتصادی شتابان ویتنام در اثر انباشت سرمایه به دنبال اصلاحات و سیاست‌های (اقتصاد) بازو توسط سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) شتاب گرفته است.همچنین با ادغام در اقتصاد جهانی، از جمله الحاق کامل به سازمان تجارت جهانی (WTO) نیز تقویت گردیده است.ویتنام از طریق سیاست Doi Moi در پی اصلاحات و باز کردن اقتصاد بوده است وبا پیوستن به اتحادیه کشورهای جنوب‌شرقی آسیا (ASEAN) در سال ۱۹۹۵ و WTO در سال ۲۰۰۷ برای تغییر ساختار صنعتی خود تلاش کرده است. این کشور در سال ۲۰۱۰ به عنوان یکی از پایگاه‌های مهم تولید در جهان برای صنعت منسوجات و پوشاک ظاهر شد. اما، ویتنام به منظور پیشرفته نمودن ساختارهای صنعتی خود، بر گسترش صنایع منتخبی شامل مواد شیمیایی، الکترونیک، ساخت و ساز، خودرو و فولاد متمرکز شده است.

ویژگی‌های رشد اقتصادی ویتنام

رشد سریع ویتنام در طی دو دهه گذشته،نتیجه انتقال موفقیت‌آمیزآن به اقتصادبازار باز است.حمایت دولت ویتنام ازاصلاحاتباعث تسریع در باز نمودن اقتصاد شد در عین حالی کهالحاق آن به سازمان‌های بین‌المللی پشتیبانی فنی برای انجام ایناصلاحات اقتصادی را فراهم کرده است. برخلاف برخی از کشورهای غربی که به صورت ناگهانی به سمت اقتصاد بازار سوق پیدا کردند، انتقال ویتنام به تدریج صورت گرفت. ویتنام موفق شد با جذب FDI در مرحله اولیه توسعه، خود را از تولیدکننده محصولات ساده‌ای از قبیل لباس، کفش و لوازم خانگی متحول کند. این کشور توانست از یک واردکننده مواداولیه و قطعات به یک تولیدکننده کالاهای واسطه در بازار گسترده کالاهای مصرفی تبدیل شود. ویتنام همچنین با پیشرفته نمودن محصولات خود از طریق تکنولوژی وتبحر مدیریتی توسعه یافته است.

     به عبارت دیگر،اقتصاد ویتنام از مرحله دوم تا سوم صنعتی شدن کشورهای در حال توسعه را به صورتی که در شکل (۱) نشان داده شده در حال جهش است. با تزریق گسترده FDI پس از دهه ۲۰۰۰، ویتنام رشد مستمر را با CAGR بیش از ۶ درصد،بواسطه استراتژی رشد FDI محور که کشور از مرحله اولیه اصلاحات دنبال کرده، ثبت نموده است. ویتنام علاوه‌بر قابلیت بالای رشد خود ناشی از فراوانی منابع طبیعی و نیروی کار، به دلیل ثبات سیاسی و اجتماعی، بهبود زیرساخت‌ها و اهمیت استراتژیک در جنوب‌شرقی آسیا، به طور فعال FDI جذب کرده است شکل(۲) به همین دلیل، ویتنام توانست به صورت موفقیت‌آمیزی تامین مالی توسعه‌بخش تولید خود رادر همکاری تنگاتنگ با کره‌جنوبی، ژاپن و چین تأمین کند.

توسعه صنعت فولاد ویتنام

تحت شرایط بیرونی و داخلی در حال تغییر، صنعت فولاد ویتناماز دهه ۲۰۰۰ به سرعت با CAGR بیش از ۱۰ درصد گسترش یافته است. این کشور با تسریع در معمول‌سازی اقتصاد بازار آزاد و با شروع به رشد یا ورود شرکت‌های خصوصی و خارجی به کشور پس از دهه ۲۰۰۰، رشد کرده است. در دهه ۱۹۹۰، دولت ویتناممجوز انحصار را داد و محدودیت‌های واردات را برای محافظت از شرکت‌های فولاد دولتیاز جمله شرکت فولادویتناموضع کرد. اما طولی نکشید کهاین کشور اقدام به اصلاحشرکت‌های فولاد دولتی کرد و آنها را ترغیب نمود تا به طور مستقل توانایی‌های تجاری خود را افزایش دهند. با توجه به نبود بودجه برای ساخت مجتمع‌های یکپارچه فولاد (ISM)،این کشور تصمیم به ساخت امکانات تولیدی پایین‌دستی، اولبرای تولید محصولات تخت و سپسساخت امکانات تولیدی بالادستی برای تکمیل یک ISM گرفت. این رویکرد گام به گامصنعت فولاد ویتنام رابا انباشت سرمایه کافیبرای رشد اقتصادی وفق داد. به منظور تکمیل فقدانامکانات تولیدی بالادستی، صنعت فولاد ویتنام کوره‌های قوس‌الکتریکی (EAF) را به عنوان ابزاری برای گسترش تولیدپذیرفت و زمانلازم برایدستیابی به انتقال تکنولوژی فولاد را خرید.

ساختار و ویژگی‌های صنعت فولاد ویتنام

طبق اعلام انستیتو آهن و فولاد جنوب‌شرق آسیا (SEAISI)، در سال ۲۰۱۷، مصرف فولاد نهایی ویتنام به ۲۲ میلیون تن (Mt) رسیدو واردات خالص Mt 13 را ثبت کرد. ویتنام با توجه به ظرفیت تولید ناکافی خود، بسیار به واردات وابسته است. محصولات طویل بیش از ۵۰ درصد از تولید فولاد را تشکیل می‌دهند. نرخ خودکفایی این کشور برای محصولات تخت تنها ۴۸ درصد است، در حالی که به واردات Mt 8/7 محصولات ورق نوردگرم (HR) و Mt 1/5صفحه (پلیت) نیاز دارد.

     ساختار صنعت فولاد ویتنام شکل (۳) بین تولیدکنندگان محصولات طویل و تخت تقسیم شده است. قبل از اینکه در سال ۲۰۱۷ شرکت فولاد “Formosa Ha Tinh Steel FHS” وارد بازار HR شود، ویتنام کاملاً وابسته به واردات HR و فاقد هیچ مجتمع ISM برای تولید HR بود. بازار محصولات طویل با رهبری گروه Hoa Phat Group (HPG) در شمال ویتنام در حال رونق گرفتن بوده است، در حالی که بازار محصولات تخت، عمدتاً ورق فولاد پوشش شده و پیش‌رنگ شده و مواد فولادی برای ساخت و ساز، در حال شکوفایی در جنوب ویتنام است.

هنگامی که FHS در سال ۲۰۱۷ به عنوان یک مجتمع یکپارچه فولاد (ISM) تکمیل شد، دورنمای صنعت فولاد ویتنام به صورت اساسی تغییر کرد. FHS در حال حاضر ظرفیت تولید سالانه Mt 7 با Mt 3/5 محصولات ورق نورد گرم (HR) و Mt2/1 سیم مفتول را دارد. تولید HR توسط FHS فرصت تقویت زنجیره تامین صنعت فولاد ویتنام را فراهم کرده است.

    در ضمن، تولیدکنندگان محصولات طویل نیز شروع به چالش با بازار محصولات تخت کرده‌اند. باتولیدکنندگان محصولات طویل از جملهHPG وPomina که اخیراًوارد بازارهایفولادهایپوشش شده و پیش‌رنگ شده گردیده‌اند،رقابت شدیدی دربازار محصولات تخت ویتنام در حال رشد است. در سال ۲۰۱۸، شرکت HPG امکانات تولیدی با ظرفیت تولید سالانه Mt6/0برای محصولات ورق نورد سرد (CR)، Mt5/0برای ورق فولاد پوشش شده و پیش‌رنگ شده، وMt12/0برای فولاد پیش‌رنگ شده راافتتاح کرد،در حالی که Pomina دارایامکانات تولیدی با ظرفیت تولید سالانهMt2/0برای CR و Mt2/0برای ورق فولاد پوشش شده و پیش‌رنگ شده را نصب کرد. تولیدکنندگان ورق فولادهای پوشش شده شاملHSG، Nam Kim و TDA نیز در گسترش امکانات تولیدی خود فعال هستند. به‌ویژه، HPG مستقر در شمال ویتنام بر تلاش خود می‌افزاید تا از یک تولیدکننده محصولات طویل به یک مجتمع یکپارچه فولاد تبدیل شود و اکنون به پیروی از FHS در حال ساخت یک خط نورد گرم است.