این مطلب در ادامه مقاله کارنامه ۱۳۶ فولادساز برتر جهان است .

تدابیر صیانت از تجارت بین‌الملل طی سال گذشته در سطح بازارهای جهانی فولاد ادامه یافت که البته اثرات ناشی از همه‌گیری کووید ۱۹ چالش‌های بیشتری را برای آن ایجاد کرده است. علاوه بر رتبه‌بندی سالانه فولادسازان از نظر تولید، دستاوردهای منطقه‌ای آنها نیز در این مقاله بررسی شده‌اند.

• اروپا

در سال ۲۰۱۹ و تا اوايل سال ۲۰۲۰، فولادسازان اروپايي توانستند با معرفي کاهش‌هاي برنامه‌ريزي توليد که باعث ايجاد توازن در عرضه و تقاضا شدند، روند منفي قيمت‌ها را در هم بشکنند. قيمت فولاد تخت شروع به افزايش در اوايل سال ۲۰۲۰ کرد که ناشي از کاهش در توليد، انبارگرداني‌هاي فصلي و کاهش نرخ سود در محصولات فولادي وارداتي بود. البته بهبود قيمت‌ها به دليل تدابير قرنطينه ناشي از کوويد ۱۹ در سراسر اروپا کوتاه‌مدت بود و به کل زنجيره عرضه فولاد آسيب زد و توليدکنندگان اروپايي مجبور شدند به ميزان چشم‌گيري توليد را هر چه بيشتر کاهش دهند و برخي تجهيزات آنها در واکنش به رکود تقاضاي در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۰ عملاً بدون‌ استفاده شده‌اند.

توليدکنندگان فولاد طويل فعاليت خود را پس از تعديل تدابير قرنطينه در برخي کشورهاي اروپايي در ماه‌هاي آويل و مه از سر گرفتند اما آنها مجبور هستند بر اساس برآوردها و تخمين‌هاي شرکت‌کنندگان بازار، با ظرفيت‌هاي کاهش يافته فعاليت نمايند.

در عين‌حال، کارخانه‌هاي توليد فولاد تخت با کاهش شديد مصرف در صنعت خودروسازي و ساير مصرف‌کنندگان نهايي مواجه هستند و در نتيجه، اثر تجهيزات موقتاً متوقف شده در نيمه‌ دوم ماه مه نيز بدون استفاده باقي ماندند.

فروش خودروهاي نو در اروپا در يک مقايسه سالانه ۵۴/۳۸ درصد کاهش يافته و بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط انجمن توليدکنندگان خودرو اروپا (ACEA) به دو ميليون و ۷۵۰ هزار و ۸۴۵ دستگاه در ماه‌هاي ژانويه تا آوريل ۲۰۲۰ رسيد. اين در حالي است کل سال ۲۰۱۹، شاهد بهبود ۱۹/۱ درصدي بود يعني زماني که مجموع فروش خودرو به ۱۵ ميليون و ۳۴۰ هزار و ۱۸۸ دستگاه رسيد.

در ماه مارس امسال، چندين خودروساز اروپايي توقف موقت توليد خود را به دليل مسايل ناشي از تدابير اتخاذ شده توسط دولت براي محدود کردن گسترش کوويد ۱۹ اعلام کردند. پس از بازشروع محدود در زماني که قرنطينه‌هاي مرتبط با کوويد ۱۹ برداشته شدند، برخي توليدکنندگان خودرو مجدداً فعاليت‌هاي خود را به دليل تقاضاي ضعيف متوقف کردند.

شاخص روزانه فولاد کويل نورد گرم داخلي و تحويل درب‌کارخانه در شمال اروپا ۱۷/۴۰۹ يورو (۵۸/۴۴۸ دلار) در هر تن در تاريخ ۲۲ مه ۲۰۲۰ بود که نشانگر کاهش ارزيابي قيمت هفتگي ۴۸۰ تا ۴۹۰ يورو تحويل درب کرخانه در تاريخ ۲۲ مه ۲۰۱۹ است. قيمت‌ها در اواخر ماه نوامبر سال گذشته شروع به بهبود کردند و اين بهبود در اوايل ماه مارس متوقف شد يعني زماني که کوويد ۱۹ شروع به گسترش در اروپا کرد و تدابير قرنطينه‌اي توسط مرجع مسئول منجر به کاهش مصرف و توقف توليد گرديدند.

بر اساس پيش‌بيني انجمن فولاد اروپا يا يوروفر (Eurofer)، بازار فولاد اروپا تا اواخر سال ۲۰۲۰ و اوايل ۲۰۲۱ از کاهش شديد تقاضا به دليل تدابير مبارزه با همه‌گيري کوويد ۱۹ بهبود نخواهد يافت. بنابر اعلام يوروفر، مصرف اتحاديه اروپا در مقايسه سال به سال، با ۳/۵ درصد کاهش به ۱۵۴ ميليون تن در سال ۲۰۱۹ رسيد.

اکثر فولادسازان اروپايي از جمله آرسلورميتال، تيسن‌کروپ (Thyssenkrupp)، سالزگيتر (Salzgitter)، SSAB و سلسا (Celsa) شاهد کاهش توليد فولاد خام در سال ۲۰۱۹ بودند.

درآمد شرکت جهاني آ‌رسلورميتال قبل از بهره، ماليات و استهلاک (Ebitda) با ۵۹/۵۲ کاهش در مقايسه سال به سال به ۹۲۵ ميليون دلار در کل سال ۲۰۱۹ رسيد. در اوايل ژوئيه ۲۰۱۹، آ‌رسلورميتال تعداد زيادي از دارايي‌هاي خود را فروخت از جمله کارخانه‌اي در استراوا (Ostrava) جمهوري‌ چک؛ کارخانه گالاتي (Galati) در روماني؛ کارخانه اسکوپج (Skopje) در مقدونيه؛ کارخانه توليد گالوانيزه گرم در پيومبينو (Piombino) در ايتاليا؛ و خطوط پرداخت نهايي در دودلانژ (Dudelange) در لوگزامبورگ و ليژ (Liege) در بلژيک. فروش بخشي از بسته سرمايه‌برداري توافق شده با کميسيون اروپا براي اکتساب ايلوا (Ilva) توليدکننده ايتاليايي فولاد نورد تخت در سال قبل توسط آرسلورميتال بود.

در نوامبر ۲۰۱۹، يک سال پس از انعقاد قرارداد کارخانه ايلواي سابق، آرسلورميتال تقريباً از ايتاليا خارج شد يعني پس از آن که مراجع ايتاليايي مصونيت آرسلورميتال براي آلايندگي‌هاي گسترده کارخانه آن را برداشتند زيرا اين کارخانه نتوانسته بود کاهش آلايندگي را عملي سازد. در اواسط مارس ۲۰۱۹، آرسلورميتال و مقامات ايتاليا به توافقي بروزرساني شده دست‌يافتند. به عنوان بخشي از شرايط جديد، شرکت به فعاليت کارخانه سابق ايلوا ادامه خواهد داد و تأسيسات جديد ريخته‌گري و يک کوره قوس‌الکتريکي ساخته شده و جايگزين کوره‌هايي بلندي خواهند شد که هم‌اکنون فعال هستند.

گروه صنعتي آلماني تيسن‌کروپ طرح بازسازي خود را اجرايي کرده و قصد خود براي فروش سهامش در کسب‌وکار فولاد خود و فروش يا توقف فعاليت مرکز ساخت صفحات سنگين خود را تأييد نموده است. اين طرح پس از آن تدوين شد که کميسيون اروپا مانع از ايجاد يک کسب‌وکار مشترک ميان تيسن‌کروپ و تاتا استيل (Tata Steel) در ژوئن ۲۰۱۹ گرديد. کيسيون حکم داد که اين ادغام، رقابت را کاهش و قيمت انواع مختلف محصولات خود را افزايش مي‌دهد و فولادسازان تضمين‌هاي کافي براي پرداختن به اين دغدغه‌ها ارايه نکرده‌اند.

فشار از جانب فولاد وارداتي هم‌چنان يک عامل کليدي منفي در بازار اروپا در سال ۲۰۱۹ است اما حجم و قيمت واردات آن در مقايسه با قيمت داخلي در اروپا در ابتداي سال ۲۰۲۰ کاهش يافته است.

بر اساس داده‌هاي يوروفر، کل واردات محصولات فولادي به اتحاديه اروپا از جمله محصولات نيمه‌تمام، در مقايسه سالانه ۲۴ درصد در سه ماهه چهارم سال ۲۰۱۹ کاهش يافته بود. براي کل سال ۲۰۱۹، واردات فولاد ۵/۱۱ درصد کاهش داشت اما اين کاهش پس از ۱۲ درصد افزايش واردات در سال ۲۰۱۸ بود.

اين البته سخت‌شدن موانع تجارت در اروپا را متوقف نکرده است. کميسيون اروپا بررسي دوم تدابير حفاظتي موجود را در طيفي از محصولات وارداتي فولاد در اواسط فوريه ۲۰۲۰ آغاز کرد. اين رويه منظم به مراجع مربوطه اجازه داد ارزيابي کنند آيا تدابير موجود براي صيانت از بازار اروپا کافي هستند يا خير.

اروپا درخواست ۷۵ درصد کاهش در سهميه خود را به دليل کاهش توليد در اروپا و آسيبي کرده که افزايش واردات مي‌تواند براي صنعت اين قاره به دنبال داشته باشد. البته منابع بازار انتظار دارند که سهميه‌ها تا حدود ۵۰ درصد کاهش يابند. هرگونه تصميم اتخاذ شده پس از اين ارزيابي، از ۳۰ ژوئن به اجرا درخواهد آمد.

کميسيون اروپا يک بررسي ضد انحصار را در کويل نورد گرم از منشأ ترکيه در اواسط مه ۲۰۲۰ آغاز کرده است. تدابير مشروط براي اجرا تا ۱۵ دسامبر امسال برنامه‌ريزي شده‌اند. اروپا قبلاً چنين عوارضي را براي واردات کويل نورد گرم از چين، روسيه، اوکراين، برزيل و ايران وضع کرده بود.

به گفته منابع بازار، تأثير تشديد حفاظت‌ها و تدابير ضد انحصار احتمالاً بهبود قيمت‌هاي داخلي کمک خواهند کرد. البته اين تدابير به تنهايي براي بقاي توليد و قيمت‌ها در اروپا کافي نخواهند بود.

• کشورهاي مستقل مشترک‌المنافع

در سال ۲۰۱۸، تقاضاي فولاد در روسيه که حدود دو سوم مصرف فولاد در کشورهاي مستقل مشترک‌المنافع (CIS) را در اختيار دارد، قوي‌تر از ميزان قابل انتظار بود که باعث کاهش صادرات از اين منطقه شد.

بنابر اعلام شرکت نولوليپتسک استيل (Novolipetsk Steel) به عنوان بزرگ‌ترين توليدکننده فولاد روسيه، مصرف فولاد اين کشور در سال ۲۰۱۹ تا ۸ درصد افزايش يافت. در عين‌حال، انجمن جهاني فولاد (ورلداستيل (Worldsteel)) برآورد کرده بود تقاضاي فولاد در سال ۲۰۱۹ تا ۵ درصد افزايش يابد و به ۴۳ ميليون و ۲۰۰ هزار تن در مقايسه با ۴۱ ميليون و ۲۰۰ هزار تن در سال ۲۰۱۸ برسد.

به طور کلي، ورلداستيل در چشم‌انداز کوتاه‌بُرد خود که در اکتبر سال گذشته منتشر کرده بود، انتظار داشت مصرف فولاد در کشورهاي مستقل مشترک‌المنافع به ۵۸ ميليون تن در سال ۲۰۱۹ برسد (۸/۴ درصد افزايش مصرف فولاد در منطقه در يک مقايسه سال به سال).