روابط عمومی ذوب آهن اصفهان با بیش از نیم قرن تجربه وتلاش
(مجید مرادیان)
روابط عمومی قدمت چهار هزار ساله دارد. تاریخ روابط عمومی را می توان در امپراطوری های باستانی مانند ایران، مصر، هند و چین ردیابی کرد. در صدر اسلام نیز روابط عمومی به اشکال مختلف در جامعه ساری و جاری بود. پیام تاریخی حضرت زینب (س) و افشار گری آن حضرت علیه ظلم و جور حاکمان وقت، و همچنین بخش عظیمی از خطبههای حضرت علی (ع) در نهج البلاغه ( نحوه برخورد صحیح فرمانروایان با مردم ) و …. نمونه ای از روابط عمومی و نقش آن در جامعه است.
بطور کلی روابط عمومي ، محصول ابتكار، اختراع شخص و گروهي خاص نبوده و نمود اوليهاش نيز در جاي مشخص تجلي نيافته, بلكه ضرورتهاي زندگي از این هنر و فن بهره برده است و سبک زندگی نوين اجتماعي امروز و پيشرفتهاي صنعتي و علمي باعث ايجاد و گسترش و توسعه آن شده است.
امروزه از حرفه روابط عمومي به عنوان يك «فن» و «هنر» براي تسهيل ارتباط دو سويه بين دولت مردان و آحاد مردم ياد ميشود و با پيچيدهتر شدن روزافزون نظام اجتماعي, در ضرورت گسترش و توسعه اين حرفه و علم جديد بيش از پيش اتفاق نظر حاصل ميآيد, تا جايي كه در عصر حاضر، وجود جایگاه روابط عمومی از ضروریات حیات یک سازمان محسوب می گردد.
با این که ریشه های روابط عمومی در گذشته دور قرار دارد، می توان گفت آغاز دوره روابط عمومی نوین از سالهای ۱۹۰۰ به بعد و ابتدا در آمریکا شروع و برای اولین بار اصطلاح ((روابط عمومی)) در نوشته های اداری اتحادیه راه آهن ایالت متحده بکار برده شد. در دهه اول قرن بیستم، نخستین دفاتر روایط عمومی، در موسسات این کشور ایجاد گردید.
روابط عمومی نوین در ایران
شیوه نوین روابط عمومی در ایران با ملی شدن صنعت نفت همزمان است، سپس وزارتخانه ها و سازمان های زیادی به منظور نشر اخبار و ارائه عملکرد انجام شده و ارتباط مردمی و تسلط بر افکار عمومی و ایجاد ارتباط با رسانه های همگانی نیاز خود را در این زمینه احساس کرده و روابط عمومی را به شکل نخستین آن آغاز کردند. نخستین روابط عمومی به طور رسمی در مردادماه ۱۳۳۲ شمسی در شرکت سابق نفت ایران آغاز به کار کرد و اولین گردانندگان آن ((دکتر نطقی)) استاد علوم ارتباطات و شاعرو نویسنده معاصر مرحوم ((ابوالقاسم حالت)) بودند که سپس استاد ((ابوالفضل مرعشی)) به جمع آنها پیوست.
در بسیاری از سازمان ها و ادارات نیز تا سال ۱۳۴۵ اداراتی به نام تبلیغات و انتشار و یا انتشارات و اطلاعات فعالیت می کردند که از این تاریخ به بعد نام این ادارات به روابط عمومی تغییر کرد. در سال ۱۳۴۵ مسئولان شرکت ملی نفت ایران، موسسه مطبوعاتی کیهان، دانشگاه تهران و وزارت اطلاعات و جهانگردی وقت به فکر تاسیس یک مرکز آموزش عالی برای رشته روابط عمومی افتادند. این مرکز یک سال بعد افتتاح شد و بیش از صد نفر دانشجو از میان فارغ التحصیلان دوره دبیرستان را جهت تحصیل در دوره لیسانس روابط عمومی پذیرفت. این مرکز در آغاز نام موسسه عالی مطبوعات و روابط عمومی را برای خود برگزید. این موسسه پس از چندی نام (موسسه علوم ارتباطات اجتماعی) را به خود گرفت و بعدها به (دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی) تغییر نام داد.
روابط عمومی ذوب آهن اصفهان و نیم قرن تلاش
شركت سهامي ذوبآهن اصفهان درطي یش ازپنجاه سال فعاليت خود به عنوان مادر صنعت فولاد كشور، موجب گسترش و نهادينه شدن فرهنگ صنعتي در جامعه ايران شده و از اين طريق زيرساخت هاي لازم را براي ديگر صنايع وتوسعه اقتصادي كشور فراهم نموده است . همجنین وجود این مجتمع عظيم صنعتي موجب تاسيس مراكزاموزشي فني وصنعتي واز جمله دانشگاه صنعتي شريف شد كه امروز قطب عملي صنعت كشور نیز محسوب مي شود . ضمن اينكه بسياري از صنايع و كسب و كارهاي شكل گرفته در کشور و منطقه پیرامونی ، حاصل تجربه و دانش پيشكسوتان این مجتمع بزرگ صنعتی است . ذوب آهن اصفهان همراه با توليد ودر راستاي مسئوليت اجتماعي خود با انجام فعاليت هاي مختلف فرهنگي در توسعه اجتماعي منطقه و استان نیز نقش ارزشمندی را ايفا كرده است .
اين مجتع و دانشگاه بزرگ صنعتي یکی از پیشگامان در عرصه روابط عمومی نوین نیز بوده و از همان ابتدای فعالیت خود در دهه ۵۰ با تاسيس واحد مستقل مديريت روابط عمومي، توجه به فعاليت هاي مختلف ارتباطات درون سازماني وبرون سازماني شركت واز جمله ارتباط وتعامل با رسانه ها را مد نظر ویژه قرار داده به طوري كه این امر هم در ارتباط با رسانه های جمعی کشور نمود یافت و هم منجر به اخذ مجوز وانتشار خبرنامه (ماهنامه ) فولاد و بعد از آن هفته نامه آتشكار (به عنوان یکی از اولین نشریات درون سازمانی در صنعت فولاد کشور) با رعایت معیارهای حرفه ای گردید و در این زمینه الگویی شد برای بسیاری از سازمانها و صنایع دیگر .
روابط عمومي ذوب آهن اصفهان هم اکنون با بهره گیری از جایگاه و ساختار مناسب (با ۵ اداره و سرپرستی مستقل) برای انجام وطایف محوله واطلاع رسانی درون و برون سازمانی از چند رسانه برخوردار است که هریک زمینه انتشار ، مخاطب ، اهداف و شرایط خاص خود را دارا می باشند . هفته نامه داخلی آتشکار(با عنوان خبر نامه داخلی) که اولین شماره آن در ۲۵ دی ماه ۱۳۵۰ به چاپ رسید و سابقه ۴۹ ساله دارد .مجوز رسمی این نشریه با عنوان “هفته نامه آتشکار(سنمبل یکی ازسخترین مشاغل در ذوب آهن اصفهان) از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۱۳۷۳ به ثبت رسید و پس از سیر تکاملی آن ، هم اکنون در ۷ هزار نسخه وهمراه با چند ويژه نامه درسال جهت کارکنان و مسئولین ذوب آهن و همچنین مسئولین و دست اندرکاران صنعت فولاد کشور منتشر و ارسال می گردد . ماهنامه تخصصي فولاد نیز با موضوع” علمی، اجتماعی و فرهنگی” ( دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۱۳۷۳)، به صنعت فولاد و دانش متالورژی می پردازد و مخاطب خاص خود را دارد . وب سایت ذوب آهن اصفهان به عنوان ویترین این شرکت در فضای وب ، از قدمت ۱۸ساله برخوردار است و در زمره اولین وب سایت های سازمانی کشور می گردد که مرجع خوبی برای مخاطبین از جمله خبرنگاران جهت دستیابی به جدید ترین اطلاعات این شرکت در تمامی حوزه های مد نظر می باشد . پرتال داخلی شرکت نیز کارکرد درون سازمانی دارد .فصل نامه پیک خانواده از جمله نشریاتی است که به صورت ابتکاری جهت توسعه فضای همدلی در بین خانواده بزرگ ذوب آهن اصفهان منتشر شد و چاپ و انتشار ویژه نامه ها ونشریات دیگر از جمله یبهبود ایمنی و مناسبتی….
چنانچه مي دانيم رسانه ها به عنوان یکی از نمادهای اصلی دنیای مدرن ، نقش مهمی در توسعه صنعتی جوامع ایفا نموده اند و به ویژه در کشورهای در حال توسعه از چنان تاثیری برخوردار شدند که منجر به شکل گیری الگوی روزنامه نگاری توسعه شد . در این الگو ، رسانه ها به عنوان چشم و گوش مردم ، مدام در حال رصد کردن پیشرفت های اقتصادی و اجتماعی دولت ها هستند و نسبت به کلیه برنامه ها و پروژه های مهم اقتصادی و صنعتی و … با دیدگاهی تحلیلی ، انتقادی و هچنین حمایتی ، اقدام به انتشار گزارش ها و تحلیل های خود می نمایند.
دراين زمينه ذوب آهن اصفهان نيز با آگاهی از تاثیر چشمگیر رسانه ها در اطلاع یابی مردم از دستاوردهای صنعتی و اقتصادی ، همواره تعامل و ارتباط بسیار خوبی با رسانه های مختلف داشته و در این ارتباط با تبادل خبر وانجام مصاحبه هاي مطبوعاتي وراديو تلويزيوني با مدير عامل وديگر مسوولين شركت حس اعتماد دوجانبه جاری بوده است . ذوب آهن اصفهان همچنين در راستای مسئولیت اجتماعی خود حمایت از رسانه ها از جمله رسانه های محلی و سراسری را مدنظر داشته و رسانه ها نیز در شرایط مختلف با انعکاس دستاوردهای این صنعت ، نقش خود را به خوبی ایفا نموده اند. باپيگيري روابط عمومي شركت، اصحاب رسانه درسطح استان وكشور نه تنها در انعکاس موفقیت ها و دستاوردها بلکه در شرایط بحرانی نیز یار و یاور این صنعت پیشکسوت کشور بوده اند .
با توجه به اينكه در عصر حاضر ، تكنولوژي هاي ارتباطي ، فرايندهاي مختلف به ويژه روابط عمومي را دستخوش تحول ساخته اند ، روابط عمومي ذوب آهن نيز فعاليت گسترده در شبكه هاي اجتماعي و ديگر ابزارهاي وب را مدنظر قرار داده و در راستاي توسعه روابط عمومي الكترونيك نيزگام های مهمی بر مي دارد .
نظر به نقشي كه روابط عمومي در تبليغات عمومي وتجاري و برند سازی دارد و با توجه به بازار رقابتي امروز ، روابط عمومي ذوب آهن ،برنامه ريزي جامعي در خصوص انواع تبليغات محيطي ،نمايشگاهي ، اينترنتي ، رسانه اي و غيره شكل داده و اين تبليغات و برند سازی را در سطوح داخل شركت ؛كشور و سطح بين المللي دنبال مي كند .
ذوب آهن اصفهان در اغلب فعاليت هاي خود ضمن بهره گيري از متخصصان حوزه هاي مختلف روابط عمومي بر توان داخلي كاركنان اين مجموعه تكيه دارد و فعاليت هاي مختلف از جمله توليد محتواي فرهنگي وتبليغاتي ، شركت در نمايشگاه هاي مختلف داخل وخارج كشور ، دعوت واجراي تشريفات براي مقامات بازديد كننده داخلي وخارجي وپذيرش وراهنمايي ساير بازديدكنندگان تخصصي و عمومي از شركت ؛ برگزاري مراسم مختلف مذهبي ؛فرهنگي وهنري براي كاركنان وخانواده هايشان وساير ذينفعان ، فعاليت در حوزه وب ، تهيه فيلم ها ؛مستندها وعكس هاي صنعتي ؛ساخت تيزر و كليپ وهمچنين تهيه ؛ ضبط وپخش برنامه هاي متنوع از طريق شبكه داخلي تلويزيوني وراديويي براي كاركنان را با استفاده از توان همكاران خود ساماندهي واجرا مي نمايد .
روابط عمومي ذوب آهن در راستاي مسئوليت اجتماعي واستقرار الگوي دوسويه روابط عمومي ، تلاش نموده از طريق شيوه هاي مختلف افكارسنجي از آراء و نظريات ذينفعان خود از جمله كاركنان ؛ سهامداران ، تامين كنندگان ، مشتريان و مردم جامعه اطراف آگاه شده وبا انتقال نتايج به مسئولان مربوطه وپيگيري لازم پاسخ گوي خواسته ها ي ذينفعان بوده وا ستراتژي هاي خود را بر اين مبنا به روز رساني نمايد . در پایان شایسته است که از مدیران روابط عمومی ذوب آهن اصفهان در طی پنجاه سال گذشته یادکنیم :
زنده یاد مرحوم محمود حجتی از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۸- محمود بزم آرا از سال ۵۸ تا۱۳۶۰- زنده یاد مرحوم حسن فامیل دردشتی از سال ۶۰ تا ۱۳۷۲- سید جمال میر حسینی از سال ۷۲ تا ۱۳۷۴- علیرضا بختیاری از سال ۷۴ تا ۱۳۸۰( مدیر مسول فعلی روزنامه دنیای اقتصاد).- حمیدرضا قندی از سال۸۰ تا ۱۳۸۵- علیرضا امیری از ۸۵ تا ۱۳۸۸- مجید رضایی از سال ۸۸ تا ۱۳۸۹- حسن آمهدی از سال ۸۹ تا ۱۳۹۱- محمدرضا کجباف از سال ۹۱ تا ۱۳۹۵- علیرضا امیری از ۹۵ تا کنون