مزیت‌ها، موانع و چگونگی اجرای خط نوردگرم۲ فولادمبارکه، دلایل تاکید برخی بر عدم اجرای آن، میزان تاثیرگذاری خط نوردگرم۲ مبارکه بر صنعت کشور و شکوفایی آن، ویژگی‌های فنی، موضوع قیمت‌گذاری دستوری موادمعدنی و زیان‌های ناشی از خام‌فروشی موادمعدنی و… از جمله مباحثی بود که در گفت‌وگوی صریح و صمیمی ماهنامه تخصصی پردازش با مهندس حمیدرضا عظیمیان، مدیرعامل شرکت فولادمبارکه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

او ابتدا و در پاسخ به سؤال ماهنامه تخصصی پردازش مبنی بر اینکه اساساً چرا برخی از مدیران و کارشناسان داخل کشور در اجرای صریح طرح نوردگرم۲ شهید خرازی ممانعت می‌کنند به تشریح تاریخچه این واحد پرداخت و گفت: در دهه هشتاد مجوز افزایش ۵ میلیون تنی فولاد در مبارکه از دولت گرفته شد که منجر به تولید ۷/۲ میلیون تن فولاد خام گردید، بنابراین تمام حلقه‌‌ها محقق ولی حلقه آخر نوردگرم عملی نشد که با اجرای طرح نوردگرم۲ از خام‌فروشی ۳ میلیون تنی فولاد جلوگیری می‌شود.

وی با اعلام اینکه با توجه به افزایش نیاز بازار داخل و خارج به ورق‌های فولادی، خط نورد گرم فعلی پاسخگوی نیاز صنایع پایین‌دستی نیست و عملاً ظرفیت خالی برای شمش وجود دارد، گفت: مبارکه طی ۱۵ سال گذشته همواره به دنبال اجرای آن بوده و در این مدت دو بار نیز مناقصه برگزار کرده بود که بار دوم قرارداد مربوط در سال ۹۶ بین ایران و SMS ایتالیا منعقد و با پرداخت ۲ میلیون یورو به عنوان پیش‌پرداخت به طرف خارجی و ۳۰۰ هزار یورو نیز به ایریتک عملاً استارت کار زده شد که با خروج آمریکا از برجام، شرکت SMS از اجرای قرارداد خودداری و عملاً پروژه متوقف گردید.

عظیمیان با اعلام اینکه خودکفایی کشور از واردات ورق مورد نیاز و امکان تولید ورق‌هایی به منظور ساخت لوله‌های با قطر بزرگ و ضخامت زیاد برای صنایع نفت و گاز و نیز تولید ورق‌های فولادی با استحکام بالا و قطر کم برای خودروسازان با هدف سبک‌سازی و استحکام‌بخشی بدنه خودرو و همچنین تولید ورق با گرید QSD7000 جهت مصرف در شاسی خودروهای سنگین و… از جمله دلایل پیگیری مستمر این مجموعه برای انجام این پروژه عظیم است، تصریح کرد که امروز ما در تولید فولاد خام کم‌تر از دنیا نیستیم، اما در تولید ورق مقداری فاصله داریم که با اجرای این طرح ضمن دوری از خام‌فروشی تختال، تولید ناخالص ملی افزایش و نهایتاً ضمن حفاظت از جان سرنشینان خودروها و افزایش تکنولوژی تولید فولادهای با ارزش‌افزوده بالا، به حفظ محیط‌زیست نیز کمک خواهد شد.

مدیرعامل فولاد مبارکه که با اعلام اینکه نوردگرم۲ توسط معاونت فروش شرکت و بر اساس نیازهای یادشده طراحی گردید که پس از کنار رفتن طرف اروپایی با شش تکنولوگ از کشورهای ایتالیا، آلمان، کره و ژاپن مذاکره شد که نهایتا آنها حاضر به همکاری نشدند، اما چین با اعلام آمادگی خود زمینه اجرای سریع‌تر پروژه را فراهم کرد، گفت: در پی موافقت چینی‌ها مقرر شد که پلنت ۴/۵ میلیون تنی در طول دو سال اجرا شود. در این پروژه پیش‌بینی شده که بازگشت سرمایه نیز به ۲/۵ ساله خواهد بود که ضمن تامین نیاز داخل به طور کامل، عملاً زمینه جلوگیری از خروج میلیاردها دلار ارز از کشور فراهم می‌شود.
وی میزان سرمایه ارزی اجرای قرارداد را ۲۵۵ میلیون یورو و حدوداً به همین میزان نیز ریالی عنوان و تاکید کرد که طرف چینی (شرکت شیان) قبلاً نیز ماشین شماره ۵ مبارکه را در سال ۹۶ اجرا کرده و تجربه و سابقه خوبی در اجرای چنین پروژه‌هایی دارد، این در حالی است که عملکرد شرکت شیان از سوی کارشناسان اروپایی نیز کاملاً تایید شده، ضمن‌آنکه قبلاً نیز بطور عملی نتیجه مطلوب را دریافت کرده‌ایم.

تعلل بیشتر جایز نبود
عظیمیان گفت: فولاد در کشور ما به‌طور سنتی توسط اروپاییان ساخته شده و به همین دلیل نیز نمایندگان شرکت‌های اروپایی در ایران با هدف عدم از دست دادن اجرای پروژه توسط اروپاییان درصدد مخالفت با اجرای آن توسط چینی‌ها برآمدند و همواره سعی در ارایه مطالب غیرمنطقی و نگاه‌های غیرکارشناسی نسبت به طرف چینی کردند.
تمام این مخالفت‌ها در حالی صورت می‌گرفت که چین به تنهایی ۵۰درصد فولاد جهان را تولید می‌کند، مضاف بر اینکه ما تجربه موفقی در اجرای پروژه‌های مختلف با آنان داریم. به عبارت ساده‌تر، ما با انعقاد قرارداد ساخت کارخانه نوردگرم۲، عملاً مانع از اتلاف بیشتر زمان توسط اروپاییان شدیم.
مدیرعامل فولاد مبارکه تصریح کرد که سال گذشته کارشناسان این شرکت در سفر به چین از نزدیک توانمندی طرف خارجی را ارزیابی و از طراحی و توان آنها اطمینان کامل حاصل کردند که پس از ارایه گزارش دقیق و کارشناسی شده مورد موافقت مدیران ارشد مبارکه قرار گرفت.
وی گفت: البته بخشی از نگرانی‌های داخلی نیز ناشی از آن بود که شاید همه کار به طرف چینی واگذار شود که با تشکیل جلسه با پیمانکاران داخلی و تاکید آن در قرارداد با طرف خارجی مقرر شد سهم ایران که قبلاً ۲۷ درصد بود به ۵۴ درصد (بدون سیویل) برسد که البته این میزان با احتساب سیویل به ۶۰ درصد افزایش می‌یابد.

سهم ۵ هزار میلیارد تومانی سازندگان و پیمانکاران داخلی
عظیمیان با اعلام اینکه با تشریح موضوع و روشن شدن نحوه اجرا، نگرانی پیمانکاران داخلی نیز مرتفع گردید، افزود: نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان از این پروژه سهم پیمانکاران داخلی است که طی آن ۵۳ پروژه جانبی قابلیت اجرا در داخل دارند، ضمن‌آنکه پروژه‌هایی مانند انتقال برق، آب و یا انتقال اسلب نیز به ارزش ۳ هزار میلیارد تومان از دیگر مواردی است که در اختیار پیمانکاران داخلی قرار خواهد گرفت.
او البته این را هم اضافه کرد که امروز مخالفان اجرای طرح با توجه به محدودیت‌های ارزی، دیگر تمایلی به تشویق اروپاییان ندارند.

خسارت‌های ناشی از کمبود سنگ‌آهن
مدیرعامل شرکت فولادمبارکه در خصوص قیمت‌گذاری محصولات فولادی نیز به خبرنگار ما گفت: فولادمبارکه سال گذشته به دلیل محدودیت‌های ناشی از کمبود مواداولیه معدنی (سنگ‌آهن) و نیز قطع گاز در مجموع با ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تن کاهش تولید مواجه شد که با قیمت‌های روز رقمی معادل ۴ تا ۴۵۰۰ میلیارد تومان عدم‌النفع داشت. بنابراین شاید بتوان کمبود گاز در زمستان را توجیه کرد، اما عدم عرضه سنگ و یا خام‌فروشی آن به هیچ‌وجه قابل قبول نیست. او صادرات سنگ را عامل اصلی ایجاد مشکل در تولید شش‌ماهه اول سال گذشته فولاد مبارکه دانست و ضمن اظهار تأسف تاکید کرد که اساساً ما مخالف صادرات نیستم، به‌شرطی که ابتدا نیاز داخل به‌طور کامل تأمین و سپس صادرات صورت گیرد.
عظیمیان در پاسخ به دیگر سؤال پردازش مبنی بر اینکه آیا امروز سهمیه سنگ‌آهن مبارکه تامین و در اختیار شرکت قرار داده شده یا خیر، گفت: سهمیه سه‌ماهه آخر سال گذشته با اعمال شروطی تامین شد که البته اگر شرکت‌های معدنی هم به جداول وزارت صمت پایبند باشند، امسال مشکل خاصی در تامین سنگ نخواهیم داشت.

موافق افزایش ضریب نیستیم
وی در خصوص قیمت سنگ نیز با اشاره به اینکه هنوز به توافق نرسیده‌ایم، زیرا قیمت اعلامی از سوی معدنی‌ها قیمت‌هایی نجومی است که مورد موافقت فولادسازان و به‌ویژه فولاد مبارکه نیست اظهار داشت ما موافق افزایش ضریب در زنجیره فولاد نیز نیستیم و علت آن هم کنترل شدید قیمت شمش و محصولات فولادی توسط دولت است.
مدیرعامل فولادمبارکه با اعلام اینکه اگر داستان ابطال‌های سریالی معاملات ادامه یابد به مفهوم اصرار دولت بر عدم افزایش قیمت و یا مانع از واقعی شدن قیمت‌‎هاست، تصریح کرد که اگر قیمت‌ها بر اساس مکانیزم بازار و بر پایه عرضه و تقاضا شکل گیرد مشکل خاصی متصور نیست، اما اینکه دولت مانع از افزایش قیمت فولاد شود و از طرفی قیمت سنگ‌آهن به عنوان ماده اولیه به‌طور گسترده‌ای افزایش یابد به هیچ‌عنوان منطقی به‌نظر نمی‌رسد.
بـه هــر حــال سرمـایـه‌گـذاری در بخش فولاد بسیار بیشتر از معدنکاری است، ضمن‌آنکه در تمام دنیا حاشیه سود معادن بیش از فولاد است. این در حالی است که ورود معدنکاران به عرصه فولادسازی نیز مزید بر علت شده و عملاً بر مشکلات فولادسازان افزوده و نظم و قاعده تولید فولاد در کشور را بر هم زده است.وی با اعلام اینکه ورود معدنکاران به عرصه تولید فولاد باعث نادیده گرفتن آمایش سرزمین شده افزود: تولید فولاد از سوی معدنکاران در صورتی می‌تواند توجیه داشته باشد که فولادسازان نیز دارای معدن باشند و بتوانند نیاز خود به ماده معدنی را برطرف سازند، اما حال که فولادسازان فاقد معدن هستند، بسیار طبیعی است که باید هم نحوه تامین ماده‌اولیه و هم قیمت‌گذاری بر پایه اصولی جامع و به دور از بخشی‌نگری تدوین و اجرایی شود.

با ادامه روند فعلی، ظرفیت تولید مبارکه را تا ۵۰ درصد افزایش می دهیم
مدیرعامل شرکت فولادمبارکه با تاکید بر اینکه این شرکت همواره سعی در بهره‌گیری از توان، تجربه و تخصص نیروها حتی نیروهای بازنشسته دارد، گفت: ما نیروهای بازنشسته مجرب و متخصص خود را در قالب مجموعه شرکت فنی‌مهندسی مبارکه سازماندهی و گردآوری کرده‌ایم تا توان و تخصص آنها نه‌تنها در فولادمبارکه، بلکه در صنایع فولادی سراسر کشور مورد استفاده قرار گیرد. او ضمن قدردانی از تلاش همه مدیران قبلی افزود نیروهای مجرب و متخصص در واقع سرمایه‌های با ارزش شرکت محسوب می‌شوند و باید از احترام و جایگاه ویژه‌ای برخوردار باشند.
وی معتقد است با توجه به برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته در صورت ادامه همین روند و اجرای با سرعت طرح‌ها طی سه تا پنج سال آینده، ظرفیت تولید مبارکه حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت.
شایان ذکر است، فولادمبارکه امروز بزرگترین تولیدکننده ورق‌های فولادی تخت در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) است که سهم ۵۰ درصدی در بین فولادسازان داخلی و سهم ۲۲ درصدی در میان کشورهای حوزه منا دارد.
این شرکت با مالک بودن شرکت‌های فولادهرمزگان، فولادسنگان، ورق‌خودرو، سفیددشت، امیرکبیر کاشان، شرکت توسعه زیرساخت‌های شرق، ایریسا، فلزتدارک، تارا استیل، تامکو، توکافولاد، و… به‌طور مستقیم و غیرمستقیم برای بیش از ۳۵۰ هزار نفر ایجاد اشتغال کرده است.