از سوى مهندس محمدجعفر صالحى، معاون خريد ذوب آهن در گفت‌وگو با ماهنامه تخصصى پردازش تشريح شد:

حمايت قاطع از سازندگان داخلى، آمادگى براى خريد سنگ‌آهن به هر ميزان، پاسخگو نبودن حمل‌ونقل ريلى، لزوم جلوگيرى از صدور مواداوليه خام و…

پروسه خريد در “ذوب‌آهن اصفهان” سيستم دارد، اعمال سليقه نمى‌شناسد

میزان واردات قطعات و تجهیزات ذوب‌آهن اصفهان به‌دلیل بومی‌سازی و حمایت از سازندگان داخلی از سالانه ۳۵ تا ۴۰ میلیون دلار به کمتر از ۲۰ میلیون دلار کاهش یافته است.

مهندس محمدجعفر صالحی، معاون مدیرعامل ذوب‌آهن اصفهان در امور خرید در گفت‌وگو با ماهنامه تخصصی پردازش با اعلام این مطلب گفت: این شرکت با حمایت از سازندگان داخلی، در پی تعاملی برد-برد است و همواره سعی کرده تا ضمن حفظ اقتصادی بودن کالاهای تولید داخل و حفظ شرایط کیفی، حمایت‌های لازم را به‌عمل آورد.

وی با اشاره به این‌که تامین و تدارک هرآن‌چه که در مجموعه ذوب‌آهن نیاز است از ماشین‌آلات، خدمات، مواداولیه و… بر عهده این معاونت است، افزود: تامین ۱۰ تا ۱۲ میلیون تن مواداولیه و بالغ ‌بر ۶هزار ردیف در قالب تجهیزات مکانیکی، الکتریکی، ایاب و ذهاب، تامین و تدارک رستوران‌ها و… از جمله وظایف این معاونت است. در مجموعه ذوب‌آهن، اساس معاملات به سه بخش جزیی، متوسط و کلان تقسیم می‌شود که مواداولیه، قطعات و تجهیزات خرید داخلی، خرید مواد مصرفی و مواد قراردادی تا سقف ۳۰ میلیون تومان بر عهده سرپرست اداره و ۶۰۰ میلیون تومان برعهده مدیر خرید است، ضمن آن‌که تصمیم‌گیری برای معاملات از مبلغ ۶۰۰ میلیون به بالا برعهده کمیسیون معاملات است.

به گفته او، معاملات جزیی که بر اساس نیاز و اضطرار صورت می‌گیرد، بر پایه استعلام شفاهی و یا حضوری و بعضا مکتوب انجام می‌شود.

صالحی با تاکید بسیار بر این‌که در ذوب‌آهن اصفهان همه معاملات به‌ویژه معاملات متوسط بدون استثناء بر اساس استعلام و مناقصه انجام می‌شود، تصریح کرد که اقلام مورد نیاز به شرکت‌ها و تامین‌کنندگان مورد تایید ذوب‌آهن از طریق  ERP و با ارسال ایمیل، تماس تلفنی و پیامک اطلاع‌رسانی می‌شود و سپس با دریافت پیشنهاد قیمت از طریق سایت در کمیسیون خرید مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این مرحله اگر معامله‌ای یک مرحله‌ای باشد مورد ارزیابی فنی و بازرگانی جداگانه قرار نمی‌گیرد و بر اساس حداقل‌قیمت پیشنهادی تایید می‌شود اما اگر دو مرحله‌ای باشد، ابتدا ارزیابی و سپس اولویت‌ فنی و کیفی مورد بازبینی قرار گرفته و نهایتا برنده اعلام می‌گردد.

اعمال سلیقه‌ در خریدهای ذوب‌آهن وجود ندارد

به گفته معاون خرید ذوب‌آهن اصفهان، این شرکت در موضوع خرید به هیچ‌وجه اجازه‌ اعمال سلیقه و نظرات شخصی را نمی‌دهد.

وی افزود: طبق برنامه‌ریزی‌ها مقرر شده که به‌زودی متقاضیان، قیمت خود را از طریق ایمیل ارسال کنند، در مرحله بررسی و انجام معاملات متوسط، سطح دسترسی متفاوت است و کارمندان به قیمت‌ها دسترسی ندارند و فقط اعضای کمیسیون می‌توانند از محتویات آن باخبر شوند.

معاون امور خرید ذوب‌آهن اصفهان افزود: در معاملات بالاتر از متوسط، تعیین روش خرید توسط کمیسیون معاملات متشکل از پنج عضو که نمایندگان هیات‌مدیره هستند صورت می‌گیرد که در صورت نیاز به مناقصه و یا استعلام و…تصمیم‌های لازم اخذ و نهایتا با درنظر گرفتن مسائل بازرگانی، فنی و قیمت، برنده مشخص و بلافاصله به مرحله اجرا درمی‌آید. عمده مواداولیه مانند سنگ‌آهن، زغال‌سنگ، سنگ‌منگنز و فلورین که شرایط خاص و فروشنده کمتری دارند و تک‌سورس محسوب می‌شوند، با ترک تشریفات خریداری می‌گردد.

تامین‌کنندگان به منافع بلندمدت بنگرند

صالحی در پاسخ به این سوال که آیا امکان سوء‌استفاده توسط تامین‌کنندگان تک‌سورس به‌دلیل نبود رقیب وجود دارد یا خیر، گفت: راه واردات برای چنین کالاهایی نیز مسدود نیست، ضمن آن‌که آنها (تامین‌کنندگان خاص) همکاری بلندمدت را به منافع کوتاه‌مدت ترجیح می‌دهند و بر این موضوع اشراف دارند.

وی با اعلام این‌که عمدتا در زمینه فرومنگنز محدودیت‌ واردات ایجاد شد، خاطرنشان کرد که میزان ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزارتن مصرف سالانه کشور است و این شرکت نیز در هر سال به ۲۴ هزارتن مواداولیه یادشده نیاز دارد که تمام آن وارداتی است.

او در پاسخ به این سوال که چرا دولت شرکت‌های واردکننده (به‌ویژه واردکنندگان فروآلیاژ) را در واردات مواداولیه با محدودیت مواجه نمود و تولیدکنندگان بزرگ فولاد را ملزم به واردات به‌طور مستقیم کرد، گفت: هدف دولت از اعمال محدودیت برای شرکت‌های بازرگانی صرفا جلوگیری از ایجاد بازار سیاه و تسهیل در تامین مواداولیه با قیمت عادلانه بوده که اساسا یک حرکت منطقی به‌شمار می‌رود.

انعقاد قراردادهای لانگ‌ترم با تامین‌کنندگان زغال‌سنگ و سنگ‌آهن

معاون خرید شرکت ذوب‌آهن اصفهان در ادامه و درخصوص خرید برخی اقلام مانند زغال‌سنگ نیز اظهار داشت: ذوب‌آهن اصفهان با همه پنج تولیدکننده ذغال در کشور قراردادهای لانگ‌ترم دارد و این شرکت هرساله در خرید زغال و یا سنگ‌آهن براساس حجم خرید، قیمت تنظیم می‌کند، بنابراین برای اقلامی مانند زغال‌سنگ و سنگ‌آهن امکان برگزاری مناقصه وجود ندارد، بلکه بر پایه دستورالعمل‌های مربوطه و با درنظرگرفتن تمام فاکتورها و مشخصات فنی، سنگ‌آهن و زغال‌سنگ خریداری می‌شود.

صالحی افزود: در برخی موارد و به‌عنوان مثال در بخش فولادسازی اگر قطعه یا بلبرینگی نیاز باشد و آن هم صرفا توسط یک تولیدکننده خاص تولید شود در آن صورت نیز با هدف جلوگیری از ایجاد وقفه در تولید، خرید مربوطه با ترک تشریفات انجام می‌شود. گرچه این بدان معنا نیست که با هر کیفیتی اقدام به خرید کنیم، اما با ارائه پیشنهاد و بررسی فنی و مذاکره با سازنده، قطعه و یا تجهیز مورد نیاز تامین می‌گردد.

اعتقاد راسخ ذوب‌آهن به حمایت از سازندگان داخلی

وی با اشاره به این‌که به هر حال ذوب‌آهن اصفهان اعتقاد راسخی به ساخت داخل دارد و ۸۵ تا ۹۰ درصد نسوز مورد نیاز شرکت از داخل تامین می‌شود، گفت: مثلا در بخش نسوز که با ذوب سروکار دارد و کمتر کسی حاضر به ریسک می‌شود، ما نسوزهای دریچه کشویی را از یک تولیدکننده داخلی خریداری و آن را مورد مصرف قرار داده‌ایم. این در حالی است که تعمیرات و تغییر نسوز حداقل ۷۲ ساعت از ما زمان می‌گیرد و سه روز نمی‌توانیم از آن کنورتور ذوب بگیریم، جالب‌ آن‌که رکورد نسوزهای خارجی ۲۴۰۰ ذوب است که ما حاضر شده‌ایم نسوز کنورتوری که حداکثر ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ ذوب را پوشش می‌دهد، خریداری کنیم. به عبارت دیگر این کار با هدف حمایت از تولید داخل صورت گرفته است.

لزوم تامین به‌موقع نیاز واحدهای کک‌سازی و کوره‌بلند

معاون خرید ذوب‌آهن اصفهان با اعلام این‌که واحد کک‌سازی و واحد کوره‌بلند به مثابه موجودات زنده هستند و ما در تامین نیاز این دو بخش به هیچ‌وجه کوتاه نخواهیم آمد، اظهار داشت: واحد کک‌سازی به گونه‌ای است که اگر زغال به داخل آن شارژ نشود، نسوز از بین می‌رود و کوره‌بلند نیز همین وضعیت را دارد که به هیچ‌وجه نمی‌تواند تعطیل و منتظر مواداولیه باشد، زیرا در صورت حادث شدن چنین اتفاقی، متحمل خساراتی جبران‌ناپذیر خواهد شد.

وی در ادامه افزود: اساسا فرق بین کوره‌بلند و سیستم احیامستقیم در همین است که آنها (تولیدکنندگان به روش احیامستقیم) در هر لحظه که اراده کنند، می‌توانند تولید خود را متوقف سازند و با اندک هزینه‌ای مجدد راه‌اندازی کنند اما در کوره‌بلند اگر مواد بارگیری نشود و یا مواد به میزان لازم از نظر کمی و کیفی بارگیری نشود، منجر به توقف کوره‌بلند و باعث از دست رفتن واحد کوره‌بلند خواهد شد که جبران‌ناپذیر خواهدبود. بنابراین مواد ورودی کوره‌بلند و کک‌سازی همیشه باید به میزان لازم از نظر کمی و کیفی در اختیار بهره‌بردار باشد که هم تولید اقتصادی داشته باشد و هم براساس شرایط نیاز مصرف شود.

آماده خرید سنگ‌آهن به هر میزان هستیم

صالحی میزان مصرف مواداولیه را یادآور شد و گفت: سال گذشته ریزدانه مورد مصرف واحد آگلومراسیون ۱۵۰ هزارتن بود، اما در حال حاضر ذوب‌آهن دارای ۸۰۰ هراز تن موجودی ریزدانه و ۱۹۰ هزارتن موجودی درشت‌دانه است، گرچه برای اطمینان بیشتر از هر تولیدکننده و معدنکاری حاضر به خرید سنگ‌آهن به هر میزان هستیم. به عبارت ساده‌تر، ذوب‌آهن اصفهان در تامین سنگ‌‌آهن همواره با کمبود مواجه است.

به گفته او، این شرکت در شرایط نرمال باید نیاز دو ماه یعنی ۳۰۰ هزار تن درشت‌دانه و ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تن ریزدانه داشته باشد که هم‌اینک در حال نزدیک شدن به شرایط فوق است.

حمل‌ و نقل ریلی پاسخگوی نیازها نیست

وی با اعلام این‌که ذوب‌آهن اصفهان، زغال‌سنگ و سنگ‌آهن به میزان قابل‌توجهی موجودی در معادن دارد اما راه‌آهن توان حمل ندارد، گفت: متاسفانه با توجه به مشکلات ناشی از ضعف در حمل ریلی، ناحیه یزد و شرق کشور به گلوگاه رسوب واگن‌های حامل مواداولیه تبدیل شده است. او همچنین افزود: در حال حاضر ۲۷۰۰ واگن کار حمل مواداولیه را انجام می‌دهند اما راه‌آهن کشنده برای حمل بیشتر و یا دیزل به میزان کافی ندارد، ضمن آن‌که باید خط اصفهان-بافق و یا اصفهان-یزد دوخطه شود، امروز موادمعدنی از طریق خطوط ریلی از خوزستان به سلفچگان و قم می‌رود و سپس به اصفهان برمی‌گردد، این کار به دلیل ضعف در خطوط ریلی است که طولانی شدن مسیر زمینه، افزایش هزینه‌ها را فراهم می‌کند. ضمن آن‌که دوخطه نبودن خطوط ریلی، سرعت سیر را نیز کاهش و عملا توجیه اقتصادی را کم‌رنگ می‌سازد.

صالحی با تاکید بر این‌که ما باید همواره پیش‌بینی ۳۰۰ هزار تن ماده‌اولیه را داشته باشیم، از مسوولان صنعتی کشور و به‌ویژه راه‌آهن جمهوری‌اسلامی خواست تا با هدف تامین به‌موقع مواداولیه ذوب‌آهن، سازوکار اساسی برای برون‌رفت از این معضل اتخاذ کند.

او افزود: تا زمانی که اطمینان از تامین مواداولیه از طریق ریل نداشته باشیم و عملا فاقد یک ذخیره مطمئن باشیم، نمی‌توانیم کوره شماره یک را استارت کنیم.

لزوم توجه به توسعه زیرساخت‌ها

معاون خرید ذوب‌آهن اصفهان با اشاره به این‌که معادن زغال نیز نیاز به توسعه کمی و کیفی دارند و اگر زغال خارجی نباشد، اصلا نمی‌توان تولید کرد، خاطرنشان ساخت که امروز باید بپذیریم که زیرساخت‌های کشور به‌ویژه در بنادر از وضعیت مناسبی برخوردار نیست. به عنوان مثال، بندر امام دارای دو جرثقیل ساحلی است که عمدتا نیز دارای مشکل بوده و غیرفعال است. در حالی که امروز در تمام دنیا حرف اول را کشتی‌ها و بنادر مجهز می‌زنند، بنابراین طبیعی است که شاهد رشد تولید آنها باشیم.

به اعتقاد وی، متاسفانه بسیاری از تصمیم‌های صنعتی کشور در سطح کلان احساسی و یا تحت فشارهای سیاسی صورت می‌گیرد. مثلا زمانی وزیر اسبق صمت به یکباره دستور داد تا تمام ثبت سفارش‌های واردات واگن لغو شود، با این توجیه که در داخل امکان ساخت هست، این اقدام در حالی صورت گرفت که بسیاری از واگن‌ها مستهلک شده بودند و کمبود واگن و مستهلک بودن آنها به‌وضوح مشخص بوده و هست. حال سوال این است چرا وقتی می‌توانستیم واگن نو با قیمت مناسب خریداری کنیم و کمک شایانی به تولید داخل نماییم، مانع از انجام آن کار شدند و یا مثلا اگر در همان بازه برجام بنادر جنوبی و حتی شمالی به تجهیزات بندری و ساحلی مجهز می‌شدند، امروز این مشکلات را نداشتیم.

او افزود: هم‌اینک نرم تخلیه و بارگیری در بنادر چین ۲۰ هزار تن در ۲۴ ساعت و در استرالیا ۳۰ هزار تن است، اما این میزان در بندر امام پنج هزار تن و در بندر شهید رجایی ۳۶۰۰ تن است! این در حالی است که شرکت حمل دریایی برای ارائه پیشنهاد حمل، نرم تخلیه در بندر مقصد را مدنظر قرار می‌دهد. وقتی اعلام می‌شود بیشتر از پنج هزار تن نمی‌توانیم تخلیه کنیم نرخ کرایه حمل تغییر می‌کند. بنابراین اگر بنادر به سیستم تخلیه به‌روز مجهز باشند، نرخ کرایه حمل هم کاهش می‌یابد. کار سریع‌‌تر انجام می‌شود، کشتی سریع‌تر آزاد و به سفر بعدی خود خواهد پرداخت. ضمن آن‌که پرداخت دموراژ هزینه‌ای است ناخواسته و عمدتا خارج از کنترل واردکننده .

راه‌آهن بر سر دو راهی

صالحی معتقد است که راه‌آهن برسر دو راهی بین “حاکمیتی” و یا “بنگاهی” بودن متوقف شده، در حالی که یا باید سیستم حاکمیتی و نظارتی را بپذیرد و یا یک بنگاه اقتصادی باشد!

لزوم جلوگیری از صدور مواداولیه خام

معاون خرید ذوب‌آهن اصفهان هم‌چنین موضوع لزوم جلوگیری جدی از صدور سنگ‌آهن خام را یادآور شد و تصریح کرد که از اواسط سال گذشته شایع شده بود که ذوب‌آهن اصفهان مانع صادرات سنگ‌آهن می‌شود و ما هم با این عنوان که “چراغی که به خانه رواست به چین حرام است”، سعی کردیم نیاز داخل را مرتفع کنیم. ضمن آن‌که طبق اسناد و سوابق موجود سعی شد که در بخش خرید سنگ‌‌آهن بر اساس مصوبه وزارت صمت و حتی بیشتر از آن به وعده خود جامه عمل بپوشیم. جالب آن‌که آنانی که فضای ملتهبی درخصوص جلوگیری از صادرات سنگ‌آهن ایجاد کرده بودند، هیچ‌گاه سنگ به این شرکت نفروخته‌اند.

ارزآوری فولاد، هفت برابر فروش سنگ‌خام

وی اعتقاد دارد که وقتی شرایط ارزآوری فولاد هفت‌برابر سنگ است، نباید هیچ‌گونه سنگی صادر شود. این درحالی است که اگر دولت متعهد به تامین نیاز سالانه ارز مورد نیاز ذوب‌آهن با نرخ نیمایی شود، این شرکت نیز متعهد می‌شود که حتی یک گرم شمش صادر نکند.

صالحی گفت: ما پارسال ۱۲۰ میلیون دلار ارز نیمایی وارد سامانه کردیم و امسال هم هرچه مازاد داشته باشیم وارد سامانه ارزی کشور خواهیم کرد.

معاون خرید ذوب‌آهن اصفهان افزود: در حال‌حاضر خط نورد کارخانه دارای ظرفیت خالی است ، بنابراین ناگزیر هستیم شمش را صادر کنیم تا فرومنگنز، زغال، کک و سایر مواداولیه وارد کنیم.

ارز تامین شود، محصول بیشتری عرضه می‌کنیم

وی تاکید کرد که اگر کسی تعهد کند ارز مورد نیاز واردات مواداولیه و تجهیزات ذوب‌آهن اصفهان را تامین کند، حاضر به عرضه کل تولید محصول این کارخانه در کشور هستیم.

صالحی در خصوص وضعیت عرضه شمش و محصولات نوردی نیز به خبرنگار ما گفت: امروز بین شمش و نورد ۸۰ تا ۹۰ دلار اختلاف وجود دارد، یعنی کسی که شمش از بورس خریداری کرده باید موظف به تحویل محصولات نوردی با همان قیمت باشد، اما برخی محصولات نوردی را زیر قیمت جهانی به کشورهایی مانند عراق صادر می‌کنند و جالب آن‌که خریدار هم خودش است که سود بسیاری نصیب او می‌شود.

وی افزود: ذوب‌آهن همواره شمش خود را بالاتر از دیگر تولیدکنندگان به‌ فروش رسانده و اتهام دامپینگ توسط این شرکت اساسا دروغی بیش نیست.

او در پایان از مسوولان کشور و تامین‌کنندگان کوچک و شرکت‌های بزرگ تولیدکننده سنگ‌آهن خواست تا با حفظ تولید، آن هم در این شرایط سخت اقتصادی با تلاش برای تامین نیاز صنعت فولاد، راه تولید، اشتغال، ارزآوری و رونق تولید را هموار کنند.