برگزاری مراسم افتتاحیه سومین نمایشگاه تخصصی بومیسازی قطعات، تجهیزات و مواد مصرفی صنعت فولاد اهواز
بهمن ۲۵, ۱۴۰۱
تکمیل پروژههای نیمهتمام؛ برای افزایش تولید
بهمن ۲۶, ۱۴۰۱
نویسنده: پوریا بهروان، کارشناس ارشد مدیریت کسبوکار استراتژی، کارشناس برق و ابزاردقیق
با تشکیل ستاد راهبردی صنعت فولاد کشور، به نظر میرسد در جهت نیل به اهداف تعیین شده، خصوصا لزوم “اتخاذ تصمیمات استراتژیک در راستای تولید پایدار، متوازن و رقابتپذیر”، دانش و تجربه اندوخته شده چندین ساله در استخراج، ساخت و بهرهبرداری صنایع زنجیره فولاد میتواند به عنوان یک منبع ارزشمند برای خلق ارزش از طریق مدیریت دانش و نگاه دانشبنیان در تدوین استاندارد ملی صنعت فولاد بهکار گرفته شود.
ماهنامه پردازش: تدوین استاندارد ملی علاوه بر افزایش میزان رقابتپذیری این صنعت ضمن تقویت نگاه دانشبنیان به این صنعت و کاهش هزینهها میتواند موجب تقویت جایگاه برند ملی صنعت فولاد کشور در بازارهای جهانی شود و نام ایران را بهعنوان یکی از صاحبان تکنولوژی در منطقه مطرح نماید. نگارنده در مقاله پیش رو سعی دارد ضرورت و امکان اجرایی کردن این امر با هدایت شرکت ملی فولاد ایران را مورد بررسی قرار دهد.
ایران بهعنوان یکی از غنیترین دارندگان منابع معدنی کشفشده و بالقوه در میان بزرگترین قدرتهای معدنی جهان قرار دارد. حرکت به سمت تولید دانشبنیان ضرورتی است که از یک سو موجب بهرهبرداری حداکثری از این منابع، با نگاه بلندمدت خواهد بود و از سوی دیگر میتواند موجب مزیتهای رقابتی آتی برای کشور در بازار جهانی، خصوصا منطقهای گردد.
امروز سابقه ایجاد صنایع معدنی در کشور، تجربه، دانش اندوخته و انباشتهشده در میان شرکتهای بزرگ معدنی و فولادی چه بهلحاظ مهندسی و احداث و چه بهلحاظ بهرهبرداری، چرخه عمر این صنعت را به مرحلهای رسانده که میتواند باعث خلق و اشاعه دانش گردد، دانشی که خود منبع بسیار ارزشمندی است که میتوان از آن برای تولید ثروت از طریق صادرات فناوری بهره برد. در این مقاله به ضرورت و مزایای تدوین استانداردهای ملی در صنایع فولاد، بهعنوان یکی از رهآوردهای مدیریت دانش و دیدگاه دانشمحور پرداخته شده و ضمن تشریح این ضرورت در صنایع تکنولوژی محور، راهکارهای پیشنهادی و منابع ملی، خصوصا با نگاه به برنامه پنج ساله توسعه و نیز سیاستهای ابلاغی در برنامه هفتم توسعه طرح شده است.
ذیل بند (و) ماده ۲۳۴ قانون برنامه پنجم پنج ساله توسعه، یکی از اهدافی که در راستای اجرای سیاستهای کلی این برنامه، دولتها مکلف به آن شدهاند، “توسعه و تقویت نظام استاندارد ملی” است. در سیاستهای کلی ابلاغی جهت تدوین برنامه هفتم پنج ساله توسعه نیز، در بخش علمی، فنآوری و آموزشی در بند ۲۰ بر “افزایش شتاب پیشرفت و نوآوری علمی و فناوری و تجاریسازی” آنها تکلیف شده است. یکی از رویدادهای مهم پس از تکامل صنعت، خلق و اشاعه دانش است که امروز به نظر میرسد صنایع معدنی خصوصا صنایع فولادی کشور در این مرحله قرار دارند. با خلق دانش و سیستمهای مدیریت دانش، بنگاهها به سمت طرحهای غالب و استانداردهای فنی حرکت میکنند. استانداردسازی بیشتر ضمن کاهش ریسکها باعث تشویق به سرمایهگذاری در ظرفیت تولید بیشتر میگردد. بنگاهها به دنبال کاهش هزینهها و افزایش قابلیت اطمینان محصول از طریق روشهای تولید در مقیاسهای بزرگ هستند.
ترکیب بهبود در فرآیند، اصلاحات طراحی و صرفهجویی ناشی از مقیاس منجر به کاهش هزینه میشود و در نتیجه نفوذ در بازار سریعتر افزایش مییابد. در هر صنعتی توانایی تاثیرگذاری بر یک استاندارد باعث ایجاد مزیت رقابتی میگردد که در صورت امکان مالکیت آن استاندارد این مزیت بسیار پراهمیتتر خواهد بود. با تدوین استاندارد ملی در صنایع فولاد ضمن کاهش هزینههای تولید در داخل، رقابت بر سر استانداردها در بین شرکتهای داخلی میتواند منجر به رشد چشمگیر خلاقیت و فنآوری داخلی از یکسو و افزایش نفوذ در بازار مستعد منطقه خاورمیانه از سوی دیگر گردد.
استاندارد بهعنوان قالب، واسطه یا سیستمی که قابلیت همکاری را فراهم میکند میتواند به صورت عمومی (یا آزاد) باشد که معمولا این استانداردها از سوی هیاتهای عمومی و اتحادیههای صنعتی تعیین میشود و یا خصوصی(اختصاصی) باشند که در آن تکنولوژی و طراحیها در اختیار شرکتها یا افراد است. استانداردها را براساس مرجع تعیینکننده نیز میتوان دستهبندی کرد، استانداردهایی اجباری که از سمت دولتها و نهادهای تنظیمگر تعیین میشوند و استانداردهای غیررسمی که از طریق پذیرش داوطلبانه ذینفعان ایجاد میگردند. در این رابطه برای استانداردهای ملی در صنایع فولاد میتوان به صورت ترکیب این دو روش و با تنظیمگری از سمت شرکتهای بالادست از جمله سازمان توسعه و نوسازی صنایع و معادن و صنایع معدنی ایران، شرکت ملی فولاد ایران و سازمان ملی استاندارد، با مشارکت شرکتها و بنگاههای پاییندست به سمت دستیابی به استاندارد ملی حرکت کرد. این شیوه میتواند ضمن اینکه موجب افزایش در دسترس بودن محصولات و خدمات مکمل شرکتها و بنگاههای گوناگون میشود، هزینههای بسیاری از جمله هزینههای تعویض در تمام سطوح (تعویض در قطعات، تجهیزات، خطوط تولید، طراح، مجری و پیمانکار) را نیز کاهش دهد.
ادامه این مقاله در شمارههای بعدی ماهنامه پردازش منتشر خواهد شد.
