ماهنامه پردازش – درحالی‌که قیمت برخی کامودیتی‌ها پس از افزایش شدید به دلیل همه‌گیری بیماری تثبیت شده اما سایر کامودیتی‌ها به تدریج درحال بازگشت هستند. در پشت این نوسانات عوامل زیادی نهفته بودند از جمله جنگ روسیه و اوکراین، رکود اقتصاد جهانی و کاهش تقاضای چین برای این مواد.

چارت زیر از داده‌های قیمت به دست آمده از TradingEconomics برای نشان دادن ۱۰ کامودیتی دارای بهترین و بدترین عملکرد در سال ۲۰۲۲ استفاده کرده است. محصولات نرم همانند محصولات کشاورزی و گوشت مستثنی شده‌اند.

بحران انرژی باعث اوج‌گیری بهای زغال‌سنگ شد

جهش اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۱ که نمایانگر سریع‌ترین رشد پس از رکود در ۸۰ سال گذشته بود، باعث افزایش بهای زغال‌سنگ به دلیل بالا رفتن تقاضا برای انرژی شد. حمله روسیه به اوکراین این آتش را شعله‌ور ساخت و بهای زغال‌سنگ ۱۵۷ درصد در سال ۲۰۲۲ افزایش پیدا کرد.

در نتیجه، زغال‌سنگ بهترین عملکرد را در سال ۲۰۲۲ داشت و ۹ محصول برتر دیگر، با فاصله از آن قرار گرفتند.

قیمت‌های لیتیوم (کربنات) و نیکل هم‌چنان به دلیل تقاضا برای خودروهای برقی و باتری بالا هستند. از ابتدای سال ۲۰۲۱، قیمت لیتیوم ۱۱ برابر و به بیش از ۷۰ هزار دلار در هر تن رسیده است.

در نتیجه قیمت‌های بالای لیتیوم، نیکل و دیگر مواد مورد استفاده در باتری، میانگین هزینه بسته‌های باتری لیتیوم ـ یونی در سال ۲۰۲۲ برای نخستین مرتبه پس از سال ۲۰۱۰ افزایش یافت. انتظار می‌رود قیمت بسته باتری در سال ۲۰۲۳ نیز افزایش یابد قبل از اینکه در سال ۲۰۲۴ کاهش پیدا کند.

این سال برای اورانیوم، مثبت بود زیرا کشورها نیروگاه‌های برق هسته‌ای خود را برای مقابله با کمبود انرژی احیا کردند. آلمان طول عمر سه نیروگاه خود را تمدید کرد که قرار بود در سال ۲۰۲۲ تعطیل شوند و ژاپن نیز بازگشایی سریع چند رآکتور بلااستفاده خود را اعلام کرد.

وضعیت نفت خام چگونه است؟

نفت خام، بزرگ‌ترین بازار این نوع محصولات است و بهای نفت در تمام طول سال ۲۰۲۲ نُقل محافل بوده است.

به دنبال حمله روسیه به اوکراین، قیمت نفت خام انستیتو تجارت جهانی (WTI) در ماه مه ۲۰۲۲ به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۱۳ رسید. البته بین ژوئن و پایان دسامبر، قیمت‌ها‌ به حدود ۱۱۶ دلار در هر بشکه تا ۸۰ دلار در هر بشکه (۳۱ درصد نزول) کاهش پیدا کردند. به‌طور کلی، در سال ۲۰۲۲، بازده نفت خام منفی ۳ درصد بود. از بین رفتن سود نفت را می‌توان به دلیل کٌندشدن روند اقتصاد جهان و البته قرنطینه سخت‌گیرانه کووید ۱۹ در چین دانست.

۱۰ مورد از بزرگ‌ترین موارد کاهش میزان کامودیتی‌ها

بازده منفی اکثر کامودیتی‌ها را می‌توان به دلیل تثبیت قیمت‌ها در سطوح پایین پس از افزایش آن‌ها در سال ۲۰۲۱ و ابتدای سال ۲۰۲۲ دانست.

به عنوان مثال، قیمت منیزیم در سال ۲۰۲۲ بیش از نصف شده و از اوج آن در سپتامبر ۲۰۲۱ کاهش یافته است. به شکلی مشابه، قیمت قلع نیز پس از افزایش به دلیل تقاضای بی‌سابقه بخش لوازم الکترونیکی در طول احیای اقتصادی پس از همه‌گیری کووید ۱۹، نرمال شده است.

نوسان در گاز طبیعی اروپا (گاز TTF) یکی از نکات مهم این سال بود. قیمت‌ها به حدود ۳۴۰ یورو در ازای هر مگاوات ـ ساعت در ماه اوت رسیدند زیرا این منطقه به دنبال قطع اتکای خود به روسیه بود. البته، با توجه به دمای ملایم هوا در زمستان و کاهش کلی تقاضای انرژی، قیمت‌ها پایین آمده‌اند. البته هنوز هم به‌طور میانگین، قیمت TTF در سال ۲۰۲۲، ۱۵۰ درصد بالاتر از سال ۲۰۲۱ است.

قیمت مس منعکس‌کننده وضعیت اقتصاد جهانی است. با اطمینان می‌توان گفت: به دلیل کٌندشدن روند رشد اقتصادی و نصف‌شدن فعالیت اقتصادی چین به دلیل سیاست‌های مرتبط با کووید ۱۹، قیمت مس در سال ۲۰۲۲ شاهد ۱۶ درصد کاهش بود.

عملکرد کامودیتی‌ها در سال ۲۰۲۳ چگونه خواهد بود؟

بنابر اعلام گولدمن ساکس (Goldman Sachs)، بازار این کامودیتی‌ها شاهد چشم‌اندازی صعودی در سال ۲۰۲۳ خواهد بود که عمدتا به دلیل سرمایه‌گذاری ناکافی و عدم واکنش عرضه در سال ۲۰۲۲ خواهد بود.

بالا رفتن نرخ‌های بهره در سطح جهان، هزینه سرمایه در سال ۲۰۲۲ را افزایش داد که باعث کاهش پول در بازار این محصولات شد. بنابراین، انتظار می‌رود کمبود عرضه ادامه یابد. هم‌چنان که چین بازگشایی می‌کند و تدابیر قرنطینه‌ای خود را تسهیل می‌نماید، احتمالا تقاضا برای این کالاها از سرگرفته خواهد شد و فشاری صعودی بر قیمت‌ها شکل خواهد گرفت.

جی. پی. مورگان (J. P. Morgan) هم انتظارات مشابهی دارد. این بانک انتظار دارد بهای نفت به دلیل افزایش تقاضا بالا برود اما برآورد می‌کند مانند یک سال پٌرتحول برای فلزات پایه باشد و انتظار می‌رود قیمت‌ها نسبتا ثابت باقی بمانند. چشم‌انداز فلزات گران‌بها مثبت‌تر است و انتظار می‌رود قیمت طلا به حدود یک هزار و ۸۶۰ دلار در هر اونس تا پایان سال ۲۰۲۳ برسد.

البته، بازار این محصولات هم‌چنان پر نوسان است. با تحرکات مختلف ژئوپلتیکی و کلان اقتصادی، باید دید وضعیت امسال برای سوخت و فلزات چگونه پیش خواهد رفت.