داستان درباره عرضه بیشتر از تقاضای “زیرکُن” است. این تفکر غالب در سال ۲۰۲۲ و حتی پیش از آن بوده زیرا اکنون مقدار کمی از عرضه این ماده به صورت آنلاین صورت میگیرد و برخی وقفهها در عرضه فعلی نیز در موج حمله روسیه به اوکراین اتفاق افتاده است. البته منابع بازار میگویند که این داستان حداقل در میان مدت تغییر خواهد کرد.
استفاده گسترده جغرافیایی از زیرکن حکایت از آن دارد که فضای خوبی برای رشد تقاضای جهانی این ماده وجود دارد
ماهنامه پردازش – اثرات دامنهدار تنشهای ژئوپلیتیکی در بسیاری بازارها دیده میشود از جمله افزایش بهای انرژی و تهدید به بحران جهانی. در مورد زیرکن، تضعیف محیط اقتصادی در چین، مشخصا چالشی مهم بوده است.
بهلحاظ تاریخی، چین بزرگترین مصرفکننده “زیرکُن” (Zircon) کانی معدنی سیلیکات زیرکنیوم با ترکیب شیمیایی ZrSiO4 است اما از آنجا که این کشور همچنان به سیاست عدم وجود کووید ۱۹ ادامه میدهد و تعطیلیها در چنگدو (Chengdu)، دالیان (Dalian) و حتی کانون فناوری چین یعنی شنژن (Shenzhen) تمدید شدهاند، تقاضا ضعیفتر شده است. استفان های (Stephen Hay)، مدیر بازاریابی شرکت ماسههای معدنی بیس ریسورسز (Base Resources) شعبه کنیا در دفتر مرکزی این شرکت در استرالیا میگوید: چین بالغبر ۵۰ درصد بازار را در اختیار دارد و سهم اروپا تنها ۲۵ درصد است. انتظار دارم خریداران چینی بر کاهش قیمت در سه ماهه چهارم سال فشار بیاورند.
این وضعیت با مشکلات مستمر در صنعت املاک و مستغلات این کشور تشدید شده بهویژه به این دلیل که “زیرکُن” ارتباط تنگاتنگی با صنعت ساختمان از طریق کاربرد آن در تولید سرامیک و کاشی دارد.
یک تولیدکننده میگوید: اکنون خانهای ساخته نمیشود، کل صنعت املاک و مستغلات چین در شوکی بزرگ فرو رفته و این درحالیاست که “زیرکُن” یک محصول مهم در این صنعت است.
رسانههای خبری گزارش کردهاند که شرکت کانتری گاردن هولدینگ (Country Garden Hodlings) به عنوان بزرگترین شرکت سازنده ساختمان در چین، ۹۶ درصد کاهش در سود خالص مقدماتی خود را طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۲ عنوان کرده و آن را “رکودی شدید” در بازار املاک و مستغلات این کشور نامیده است.
تا حد مشخصی، بازار “زیرکُن” تحت حمایت قراردادهای بلندمدت و کاهش نوسانات احتمالی ناشی از فعالیت در بازارهای نقدی قرار دارد.
اولیور هاسلر (Oliver Hasler)، رییس هیاتمدیره و مدیرعامل شرکت تولید ماسههای معدنی پیوایایکس ریسورسز (PYX Resources) در اندونزی میگوید: در نهایت، قیمت قراردادها نگرشی بلندمدت از بازار را در اختیار شما قرار میدهد. معاملات نقدی، فروشهایی فرصتطلبانهتر برای آنانی هستند که قرارداد ندارند.
البته با کاهش تقاضا، چشمانداز موجود بهطور فزایندهای مبهم شده است. یک توزیعکننده میگوید: برخی بر این باور هستند که در سه ماهه نخست یا نیمه نخست سال آینده، بهبود شرایط در چین اتفاق خواهد افتاد اما به نظر من، چین با بحران املاک و مستغلات روبهرو است و اکنون مشکلات بیکاری نیز به این موضوع افزوده شده است.
بیکاری به جوانان در چین آسیب زده و آنگونه که رسانههای خبری گزارش میکنند، این نشانه دیگری از تاثیر سیاست جاری ریشهکنی کووید است که فشار زیادی بر اقتصاد این کشور طی ماههای اخیر وارد کرده هر چند که برخی خبرها حاکی از آن هستند که نشانههایی از بهبود در ماه اوت دیده شدهاند زیرا برخی تدابیر تهییجکننده بکار گرفته شدهاند.
این توزیعکننده میگوید: بر مبنای تمامی این ابهامات، من اطمینان زیادی ندارم که چین اقتصاد خود را بازگشایی کند و آن را بهبود ببخشد و این اصلا مهم نیست که دولت چین قصد دارد چقدر پول به سیستم خود تزریق نماید.
بنابراین، مضمون اصلی آن است که در صورت عدم بهبود شرایط چین، احتمال زیادی هم برای بهبود بازار “زیرکُن” در کوتاه مدت وجود ندارد. یک تاجر در این خصوص میگوید: اگر چین مشکل داشته باشد، جهان هم مشکل خواهد داشت.
در واقع، پس از افزایشهای ماهانه از ژوئن ۲۰۲۱ به بعد، ارزیابی ماهانه قیمت “زیرکُن” گرید ممتاز با حداقل ۵/۶۶ درصد Zr02، عمده، cif چین (هزینه cost، بیمه Insurance و باربری Freight) برای دو ماه متوالی یعنی اوت و سپتامبر نزولی گردید. قیمت بین دو هزار و ۱۰۰ تا دو هزار و ۴۰۰ دلار در اول سپتامبر بود درحالیکه اوج آن دو هزار و صد تا سه هزار دلار در هر تن در تاریخ ۵ مه ۲۰۲۲ بود.
با ابهامات موجود در خصوص خط سیر بازار، این امکان وجود دارد که برخی تولیدکنندگان بهدنبال کاهش موجودی خود بهعنوان روشی برای حفاظت در برابر تاثیر کاهش قیمتها در کوتاهمدت باشند.
تصویری بزرگتر
داستان میانمدت تغییر کرده و چالشهای اخیر بر قیمتهای نقدی فشار آوردهاند و ممکن است باعث کاهش بیشتر در ماههای آتی شوند اما تولیدکنندگان “زیرکُن” میگویند: تصویر بزرگتر بازار هنوز خوشبینانه است، البته این داستان همچنان تحت سیطره عرضه است.
مایکل کارویل (Michael Carvill)، مدیرعامل شرکت ماسههای معدنی کنمار ریسورسز (Kenmare Resources) موزامبیک که دفتر مرکزی آن در ایرلند است میگوید: بازار “زیرکُن” در نیمه نخست سال ۲۰۲۲ سختتر شده زیرا موجودی انبارها در زنجیره عرضه جهانی به مراتب کمتر از سال ۲۰۲۱ بوده است. خوشحال هستیم که میبینیم شرایط سخت بازار “زیرکُن” در نیمه دوم سال ۲۰۲۲ نیز ادامه دارد.
این شرایط برای “زیرکُن” در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۲ نیز ادامه یافته و کنمار بر این باور است که این روند در مابقی سال نیز ادامه خواهد داشت.
عرضه هنوز کم است و کمی تولید جدید شکل گرفته و میزان موجودی انبارها پایین است. کارویل میگوید: این روند میتواند قیمتها را به سطح قوی اوایل امسال بازگرداند و انتظار میرود این اتفاق دوباره رخ دهد. در واقع، قبل از کاهشهای ماههای اخیر، ارزیابی ماهانه قیمت “زیرکُن” گرید ممتاز، حداقل ۵/۶۶ درصد Zr02، عمده، cif چین هر ماهه در سال ۲۰۲۲ به استثنای ماه مارس افزایش یافته بود.
کارویل میگوید: درحالیکه تقاضا مرتبط با تولید ناخالص داخلی، جهانی است و پیشبینیهای بازار کاهشی هستند، ما اعتقاد داریم بازارها برای محصولات قویا تحت تأثیر عرضه قرار دارند. این محدودیتهای مستمر عرضه، قیمتگذاری محصولات کنمار را تقویت میکنند.
هاسلر میگوید: هر اتفاقی در محیط کلانتر اقتصادی جهان رخ دهد، این موضوعات ساختاری یکسان باقی میمانند. مساله ساختاری آن است که عرضه کافی برای این تقاضا وجود ندارد. ما شاهد کاهش تقاضا در خارج از چین هستیم و خبرهای گوناگون حاکی از آن هستند که این به دلیل مسایل موجود در فعالیتهای عمرانی است اما شخصا فکر میکنم این یک رکود قبل از برگزاری کنگره حزب کمونیست است.
هاسلر میگوید: پس از کنگره، محرکهای اقتصادی بیشتری در چین انتظار میرود که باعث امنیت هر چه بیشتر بازار زیرکن خواهد شد.
او میافزاید: ما شاهد رشد، همچون گذشته خواهیم بود. چین همواره رشدی سریعتر از مابقی جهان داشته است. سپس، شاهد تسریع مجدد در اقتصاد چین خواهیم بود. البته این امر باعث برخی فشارها خواهد شد که خارج از بازار شاهد آن بودیم.
به گفته هاسلر، درحالیکه تقاضای چین پایین است، افزایشی همزمان در تقاضای سایر نقاط جهان اتفاق افتاده است. ما شاهد تقاضای بالاتر از اروپا و آمریکای لاتین هستیم و همین موضوع در خصوص تقاضا در آمریکا، مکزیک، برزیل و هند نیز صادق است.
های، با این موضوع موافق است و میگوید: اروپا همچنان قوی است. بخش سرامیک در وضعیت بسیار خوبی به نظر میرسد. البته، او به این نکته اشاره میکند که بهای گاز باعث فشار بر تولیدکنندگان سرامیک در اروپا شده که از آن برای سوخت کورههای پخت خود استفاده میکنند و این میتواند در مقاطعی، باعث تغییر جهت آنها به سمت بازار زیرکن شود.
البته، حتی در صورت افزایش فشارهای تورمی همراه با افزایش هزینههای انرژی که باعث نوسان در کوتاهمدت میشود، هاسلر همچنان خوشبین است. او میگوید: بازار دچار فراز و نشیب خواهد شد اما در بلندمدت، همچنان خوشبینانه و صعودی خواهد بود.
های، به این موضوع اشاره میکند فضا برای افزایش سریع و معقول قیمتها نیز با بازگشت تقاضا وجود دارد و قابل انتظار است که چنین اتفاقی با اجرای محرکهای دولت چین رخ دهد. او میگوید: فکر میکنم تقاضا بهبود یابد و بهمحض این که شاهد بازگشت تقاضا باشیم، قیمتها نیز به سرعت تقویت خواهند شد. فکر میکنم شانس خوبی وجود دارد که اقتصاد چین بهبود یابد. به نظر من دولت قصد ندارد اجاره دهد برای بلند مدت دچار رکود شود.
سایر روندها
به گفته کارویل، پیشرفت کلیدی دیگر برای “زیرکُن” در سال ۲۰۲۱، افزایش تولید کاشیهای سرامیکی بزرگتر بود. او میگوید: کاشیهای بزرگ سرامیکی بهطور فزایندهای درحال نفوذ به بازارهای جایگزین هستند مانند سنگ سطوح زیرا آنها نمایانگر یک جایگزین با کیفیت بالا برای دیگر مواد گرانقیمت همچون سنگ مرمر هستند. کاشیهای سرامیکی بزرگتر باعث افزایش میزان “زیرکُن” شدهاند که این به دلیل قدرت بالا و زیبایی زیرکن است.
به گفته هاسلر، روند دیگر، مصرف رو به رشد “زیرکُن” در برنامههای جهانی کاهش کربن است. در کوتاه مدت، هیچگونه تغییر ساختاری رخ نخواهد داد. تغییرات با محوریت صنعت سرامیک، کارخانجات ریختهگری و صنعت مواد شیمیایی خواهند بود. در بلندمدت، شاهد بزرگترین رشد در عرصه فناوریهای نوآور خواهیم بود. این شامل باتریهای خودروهای برقی و حتی نیروگاههای برق هستهای خواهد بود. اینها صنایعی هستند که میتوانند قیمتهای بالاتر را پرداخت کنند زیرا میزان “زیرکُن” بهعنوان بخشی از هزینه آنها، پایین است.
کارویل میگوید: درحالیکه چین یک بازار مهم است، اما کنمار مشتریان زیادی دارد بهطوری که خریداران آن در ۱۵ کشور مشغول فعالیت هستند و بنابراین فضا برای رشد تقاضای جهانی وجود دارد. ما محصولات خود را به حدود ۲۵ مشتری فعال در ۱۵ کشور میفروشیم. در نیمه نخست سال ۲۰۲۲، ۶۵ درصد درآمد ما متعلق به مشتریان خارج از چین بود.