ماهنامه پردازش – تأمین انرژی و برق برای تقریباً تمامی کشورهای اروپایی طی سال گذشته حیاتی شده بود زیرا این منطقه در حال تغییر از وابستگی خود به واردات سوخت از کشور روسیه است.

در حالی‌که بسیاری از کشورها در حال پیشرفت در تغییر انرژی خود از سوخت‌های فسیلی هستند، تقریباً نیمی از کشورهای اروپایی هنوز هم به این سوخت‌ها به عنوان منبع اصلی تولید برق خود وابسته هستند.

این تصویر گرافیکی، کشورهای اروپایی را بر اساس منبع اصلی تولید برق آنها بر اساس داده‌های به دست آمده از نقشه‌های برق (Ekectricity Maps) و IEA در کنار تجزیه و تحلیل تولید برق به تفکیک منبع در سال ۲۰۲۱ ترسیم می‌کند.

تولید برق اروپا به تفکیک منبع انرژی

اروپا در حال تغییر به سمت منابع تجدیدپذیر انرژی برای تولید برق است که طی دهه گذشته پیشرفت قابل توجهی داشته است.

در سال ۲۰۱۱، سوخت‌های فسیلی (نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ) ۹۴ درصد تولید برق اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دادند درحالی‌که رقم منابع انرژی‌های تجدیدپذیر تنها ۱۸ درصد بود. یک دهه بعد، منابع انرژی‌های تجدیدپذیر به سوخت‌های فسیلی نزدیک شدند و اکنون رقم این منابع در تولید برق اتحادیه اروپا ۳۲ درصد در مقایسه با ۳۶ درصد سوخت‌های فسیلی است.

گسترش تولید بادی و خورشیدی محرک اصلی این تغییر به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر بوده به طوری که از تولید تنها ۸ درصد برق اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۱ به ۱۹ درصد در سال ۲۰۲۱ رسیده است. در حالی‌که این رقم هنوز هم کوچک به نظر می‌رسد اما سهم اتحادیه اروپا از تولید بادی و خورشیدی همانند منطقه اقیانوسیه در مقایسه با سایر مناطق جهان در صدر قرار دارد.

انرژی برقآبی سهم بزرگی مانند سایر منابع ندارد اما رایج‌ترین منبع تولید برق در اروپا است و نقش مهمی در تأمین انرژی‌های تجدیدپذیر ایفا می‌کند.

انرژی هسته‌ای بزرگ‌ترین منبع واحد تولید برق در اتحادیه اروپا و کل اروپا علیرغم کاهش آن طی چند دهه گذشته است. در سال ۲۰۰۱، انرژی هسته‌ای یک سوم (۳۳ درصد) تولید برق اتحادیه اروپا را تشکیل می‌داد طی ۲۰ سال بعد، این رقم به ۲۵ درصد کاهش یافته است.

منابع اصلی برق کشورهای مهم اروپایی

بررسی کشورها نشان می‌دهد که در اکثر قریب به اتفاق بزرگ‌ترین کشورهای اروپایی، سوخت‌های فسیلی بزرگ‌ترین منبع برق آنها هستند.

آلمان هم‌چنان به شدت متکی به زغال‌سنگ است که بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ منبع تولید ۳۱ درصد برق این کشور بود. علیرغم وابستگی به سوخت‌های فسیلی با حجم بالای کربن، تولید انرژی بادی و خورشیدی در تولید برق آلمان به ۳۳ درصد رسیده است (۲۳ درصد برای باد و ۱۰ درصد برای خورشید). فرانسه بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا است که اساساً متکی به انرژی هسته‌ای است و انرژی هسته‌ای این کشور منبع تولید بیش از نیمی از برق آن است.

وقتی تولید برق بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ را در نظر می‌گیریم، می‌بینیم که ایتالیا، انگلستان و هلند همگی وابسته به گاز طبیعی هستند. در بین این سه کشور، بالاترین رقم مربوط به ایتالیا است (۴۲ درصد) و پس از آن هلند (۴۰ درصد) و انگلستان (۳۸ درصد) قرار دارند که البته فاصله چندانی هم با یکدیگر ندارد.

اسپانیا متفاوت با کشورهای مهم اروپایی است و داستانی موفق در تغییر به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر داشته است. در حالی‌که در دوره زمانی ۲۰۲۱ ـ ۲۰۱۷، این کشور اساساً وابسته به گاز طبیعی (۲۲ درصد) بود اما در سال ۲۰۲۲، سهم گاز طبیعی در تولید برق به ۱۴ درصد کاهش یافت زیرا انرژی باد با سهم ۳۲ درصدی به منبع اصلی تولید برق این کشور تبدیل شده است.

تسریع در تغییر و تحول انرژی اتحادیه اروپا

از زمان حمله روسیه به اوکراین، استقلال انرژی در اتحادیه اروپا اهمیتی وافر پیدا کرده و کشورها از این فرصت برای تسریع در تحول به سمت منابع انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده کرده‌اند.

گزارش جدیدی از اروپا حاکی از آن است که چگونه این تغییر باعث پیشرفتی قابل توجه در سال ۲۰۲۲ شده و انرژی باد و خورشید (۲۲ درصد) در حال سبقت گرفتن از گاز طبیعی (۳۰ درصد) در تولید برق برای نخستین بار هستند.

در حالی‌که سال ۲۰۲۲ شاهد افزایش تولید برق با سوخت‌های فسیلی در اتحادیه اروپا بود اما انتظار می‌رود این رقم در سال ۲۰۲۳ تا حدود ۲۰ درصد کاهش پیدا کند. اگر اتحادیه اروپا بتواند این تغییر سریع از سوخت‌های فسیلی را ادامه دهد، نقشه منابع اصلی تولید برق، بیشتر شاهد انرژی‌های تجدیدپذیر و منابع انرژی با کربن پایین در آینده نزدیک خواهد بود.