معدنکاری تصرف و مصرف زمین نیست بلکه کشف برکت‌های آن و ترفیع باروری‌های آن است. تنها با این نگاه است که می‌توان به “معدنکاری سبز” اندیشید.

مهندس سیدوحید سیدعلی، مدیرعامل شرکت “توسعه معادن فولاد خوزستان” در گفت‌وگو با گروه رسانه‌ای پردازش با توجه به رويکرد ساير کشورهاي دنيا به استفاده از منابع معدنی و توجه ويژه به عناصر نادر خاکی، “معدنکاری هوشمند” و “معدنکاری سبز” را مورد اشاره قرار داد و افزود: این دو رویکرد اصلی که طی دهه‌های اخیر در معدنکاری کشورهای توسعه‌یافته و استراتژی صاحبان صنایع معدنی بزرگ رواج گرفته است، هنوز از زیرساخت‌های لازم در کشور بهره‌مند نیست.

 وی معدنکاری اصولی و علمی در ایران را دچار نوعی شتابزدگی و بی‌حوصلگی دانست و با بیان این مطلب که با توجه به صرف زمان و هزینۀ قابل‌توجه برای استخراج ماده معدنی، نباید نگاهی کوتاه‌مدت به این مقوله داشت، خاطرنشان کرد: به‌لحاظ اقتصادی بخش اعظم کانسنگ به‌عنوان باطله به حال خود رها می‌گردد؛ اما شرکت توسعه معادن فولاد خوزستان با رویکرد “اکتشاف هدفمند”، تنها گستره‌هایی از زمین معدن را مورد استخراج قرار می‌دهد که از وجود عیار موردنظر مطمئن است.

به گفته سیدعلی، این مجموعه در بُعد فرآوری نیز مجدّانه از شتابزدگی جلوگیری کرده و کلوخه استخراج‌شده را زمانی فرآوری می‌کند که از نیاز مشتری اطمینان داشته باشد.

او ميزان بهره‌گیری از پتانسيل شرکت‌هاي دانش‌بنيان براي خلق ارزش‌افزوده بيشتر را مورد بررسی قرار داد و با بیان این مطلب که معدنکاری در کشور ما همچنان در وضعیت سنتی خود باقی مانده است، تصریح کرد: در حال حاضر حوزه معادن‌ از تجهیزات حمل و نقل خودران بی‌بهره است و هنوز فاصله زیادی با استفاده از تکنولوژی هوش مصنوعی و معدنکاری هوشمند وجود دارد.

مدیرعامل توسعه معادن فولاد خوزستان گفت: ارتباط شرکت‌هاي دانش‌بنيان با مجموعه‌های معدنی بسیار ضعیف است با این وجود، در برخی شرکت‌های بزرگ صنایع معدنی سیستم‌عاملی هوشمند رانندگان تراک‌ها را هدایت می‌کند که به طرف کدام لودر یا کدام دامپ‌تراک حرکت کنند… و به این ترتیب ترافیک مرسوم در معادن بزرگ را کنترل می‌کنند.

 از طرفی طبق آخرین آمار، قریب به ۴۵۰ شرکت دانش‌بنیان در حوزه معدن در کشور وجود دارند که از این میان، بالغ‌بر ۱۲۰ شرکت در حوزه ماشین‌آلات و تجهیزات، حدود ۵۵ شرکت در حوزه اکتشاف و استخراج و بالغ‌بر ۲۲ شرکت در حوزه محیط زیست فعال هستند اما نتیجه فعالیت آنها از رفع معضل معدنکاران به صورت عملیاتی مشخص نیست.

وی افزود: در حال‌حاضر فضای رقابتی شدیدی در زمینه خرید و فروش معادن و اخذ پروانه برای اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری از معادن کوچک و بزرگ کشور وجود دارد که شاید همین عامل مانع از بررسی دیگر جنبه‌های معدنکاری به‌طور مثال استفاده از هوش مصنوعی برای کاستن هزینه‌های اکتشاف و بخصوص حفاری می‌گردد.

سیدعلی با اشاره به نقش پررنگ معادن در حوزه‌هاي مختلف نظير محيط‌زيست، تقويت زيرساخت‌ها، ايجاد اشتغال، تأمين مواداوليه مورد نياز صنايع و… تصریح کرد که تا امروز بیشتر برای صنعت معدن کشور “تعیین تکلیف” شده است تا اینکه این صنعت جایگاهی تعیین‌کننده در سیاست‌‌های کلان کشور داشته باشد.

وی افزود: یکی از مهمترین نیازهای شرکت‌های معدنی دسترسی به یک بانک جامع اطلاعاتی برای محدوده‌های قابل استخراج کشور است. هنوز سندی مبنی بر آمایش سرزمین در حوزه معدن وجود ندارد. پراکندگی و گسستگی صدور قوانین و تبصره‌های معدنی از یک سو و جزیره‌ای عمل‌کردن شرکت‌های معدی و پهنه‌های تحت بهره‌برداری آنها موجب شده تا مطالعات عمقی اکتشافی و طرح جامع اکتشاف در اختیار معدنکاران قرار نداشته باشد. به این معضلات غیرقابل اعتمادبودن برخی پروانه‌های بهره‌برداری موجود را هم بیفزایید؛ پروانه‌هایی که به نام یکی از چند ماده معدنی موجود در کانسار صادرشده‌اند و با چشم‌پوشی از سایر رگه‌های موجود موجب شده تا بانک اطلاعاتی جامع و موثقی از نظر میزان ذخیره و تناژ مواد معدنی وجود نداشته باشد که سبب می‌گردد محدوده‌های واقعی و قابل استخراج کشور ناشناخته باقی بمانند.