صنایع معدنی و فلزی همواره از جایگاه مهمی در توسعه اقتصادی جوامع برخوردار بوده‌اند. در شرایط حال حاضر کشور که بیش از هر زمان دیگری نیاز به رشد اقتصادی و برون‌رفت از شرایط وابستگی به نفت احساس می‌شود، این صنایع می‌توانند به‌طور ویژه‌ای نقش‌آفرینی کنند. بی‌تردید بهره‌مندی حداکثری از این موضوع نیازمند اتخاذ سیاست‌ها و استراتژی‌هایی است که مسیر را برای رشد و توسعه این بخش هموار‌تر کند. استراتژی‌هایی که در نهایت بتوانند قدرت رقابت شرکت‌های داخلی را در فضای امروزی کسب‌و‌کارها در جهان، ارتقا ببخشند. در این میان، طبیعتا سیاست‌گذاری‌های شرکت‌های فولادی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و شرکت فولاد آلیاژی ایران نیز با اتخاذ استراتژی‌هایی حول محور توسعه، در این مسیر حرکت می‌کند.

مهندس محمد کمال‌زاده، مدیر‌عامل شرکت فولاد‌آلیاژی ایران در گزارشی به بحث استراتژی توسعه در این شرکت و لزوم تولید گریدهای فولادآلیاژی فراتر از استاندارد‌های جهانی و چالش‌های پیش‌روی صنعت فولاد پرداخته که باهم می‌خوانیم:

صنعت فولاد پیش‌نیاز ایجاد توسعه در کشورهای درحال توسعه و توسعه‌یافته به‌شمار می‌آید. به همین دلیل در هر جامعه‌ای که ادبیات توسعه در آن شکل بگیرد، توسعه این صنعت نیز گریزناپذیر خواهد بود. در ایران هم با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای، این صنعت نیز به عنوان صنعت پیشران، رشد خوبی را تجربه کرده است. سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ گواه اهمیت توسعه صنعت فولاد به شمار می‌آید، هرچند در این ۲۰ سال و تا انتهای ۱۴۰۴ نمی‌توان به تولید ۵۰ میلیون تن فولاد دست یافت، ولی رشد فعلی نیز رشد قابل توجهی است. با نگاهی به متن قوانین و اسناد توسعه صنعت فولاد، اهداف توسعه این صنعت هویدا است که این برنامه‌ها باعث قطع وابستگی، خلق اقتصاد مدرن، ایجاد اشتغال و صرفه‌جویی ارزی و توسعه تکنولوژی در این صنعت می‌شود. تنها مشکل برنامه‌های ذکر شده عدم‌توازن اجزای تشکیل‌دهنده زنجیره است که باعث ایجاد مشکلات زیادی در سال‌های آتی می‌شود. عدم اکتشاف ذخیره‌های معدنی نیز کار را زمینه تامین مواد اولیه در سال‌‌های آتی بسیار سخت می‌کند. به هر حال این صنعت در حال حاضر در جایگاه خوبی در کشور قرار دارد و باید با سیاستگذاری‌های دقیق و کارشناسانه از بروز مشکلات در سال‌های آینده جلوگیری کرد.

چالش‌های صنعت فولاد

مهمترین چالش امروز صنعت فولاد را در حال حاضر می‌توان بحث تامین خوراک از معادن سنگ‌آهن دانست. ذخایر زیادی در داخل کشور وجود دارند که اکتشاف نشده‌اند. همچنین ذخایر زیادی در عمق زیاد وجود دارد که باید روش‌های جدیدی برای استخراج آن‌ها به کار گرفته شود. به علاوه ذخایر قابل توجهی از سنگ‌آهن هماتیتی عیار متوسط در کشورموجود است که باید روشی برای استفاده از آن‌ها مورد نظر قرارگیرد. برای رسیدن به تولید۵۰ میلیون تن فولاد در حدود ۱۵۰ الی ۲۰۰میلیون تن سنگ آهن مورد نیاز است. شرکت‌های فولادی باید برای جلوگیری از ایجاد این مشکل در آینده در مسئله اکتشاف معادن جدید سرمایه‌گذاری کرده و این مشکل را برطرف سازند.

موضوع بعدی که باید مورد توجه قرار گیرد، عدم‌هماهنگی در توسعه صنعت برق، گاز و صنایع داخلی است که در حال حاضر نیز مشکلات زیادی را ایجاد می‌کند، به‌طوری‌که حتی شرکت‌های فولادی خود نیز حاضر به تولید برق هستند، ولی گاز به نیروگاه‌های جدید اختصاص داده نمی‌شود. این عدم هماهنگی بین ارکان توسعه صنعت فولاد خود مشکل بزرگی پیش روی کشور است که باید مورد توجه قرار گیرد. مورد سومی که در این صنعت بسیار مهم و حیاتی تلقی می‌شود، مسئله آب است و تنها راه‌حل این مشکل استقرار کارخانجات جدید در حاشیه دریای خلیج فارس و عمان و استفاده از آب دریا است.

اقدامات توسعه‌ای شرکت فولاد آلیاژی

شرکت فولاد آلیاژی ایران در ابتدای تاسیس به صورت یک مجموعه کاملا حرفه‌ای و منحصربه‌فرد طراحی و تاسیس شده و تکنولوژی و دانش‌فنی تولید خود را از شرکت‌های بنام اروپایی دریافت کرده است. این مجموعه که شامل ذوب و نورد سبک و سنگین و عملیات حرارتی و تکمیل‌کاری است، تمام احتیاجات بازار ایران را در بدو تاسیس تامین می‌کرد، ولی با گذشت زمان و توسعه بازار در داخل کشور این شرکت با کمبود ظرفیت مواجه شد. در همین راستا در این شرکت پروژه کارخانه فولادسازی۲ با ظرفیت تولید شمش حداقل ۷۰۰ هزار تن در سال در دستور کار قرارگرفت که با بهره‌برداری از این پروژه، تولید شمش شرکت فولاد آلیاژی ایران را به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن می‌رساند. کارخانه فولادسازی۲ در نیمه دوم سال ۱۴۰۲ به بهره‌برداری می‌رسد. هم‌چنین شرکت فولاد آلیاژی ایران، پروژه خط وایر محصولات آلیاژی را نیز شروع کرده است و انشاءالله این طرح با ظرفیت ۴۵۰ هزار تن وایر آلیاژی در سال ۱۴۰۳ به بهره‌برداری خواهد رسید. این شرکت در حال حاضر ۴۷۵ گرید فولاد آلیاژی را در مقاطع مختلف تولید می‌کند که این مسئله، خود دستاوردی کم‌نظیر به‌شمار می‌آید و هم‌اکنون با توجه به بومی‌سازی این دانش فنی، قدرت تولید تمام گریدها به درخواست مشتری در شرکت وجود دارد. یکی از وجوه تمایز فولاد آلیاژی ایران با دیگر شرکت‌ها، ثبات کیفیت در تنوع تولید و تکرارپذیری آن است. شرکت فولاد آلیاژی ایران با اصل تولید با کیفیت بالا و ایجاد تمایز کیفی سعی در کسب بازارهای مصرف فولاد آلیاژی در دنیا دارد و گواه این مساله صادرات به ۲۰کشور جهان است. مدیران و کارکنان زحمت‌کش این شرکت محور توسعه هستند و این مهم در تصمیم‌گیری‌ها گنجانده می‌شود.

به بیان دیگر، توجه به منابع‌ انسانی ماهر و با دانش و مهندسان و مدیران خبره و کارآزموده اصل بنیادین توسعه با کیفیت محصولات فولاد آلیاژی محسوب می‌شود. عملکرد پرسنل و مدیران و مهندسان زحمت‌کش این شرکت در سال جدید در راستای افزایش تولید با کیفیت و کسب رکورد در ماه فروردین و اردیبهشت و اولین قوس و اولین ذوب پروژه جدید فولاد‌سازی و همچنین اولین ریخته‌گری مداوم فولاد‌سازی ۲ گواهی بر زحمات کارکنان در این شرکت است.

گفتنی است، توسعه در فولادهای آلیاژی با توجه به مصارف این محصولات در صنایع مختلف نظیر خودروسازی، پتروشیمی، نیروگاهی، پالایشگاهی و ریلی حالت ویژه و خاص خود را دارد. شرکت فولاد آلیاژی ایران هرگونه توسعه را با در نظرگرفتن نیاز صنایع در دستور کار خود قرار می‌دهد. این شرکت در سال‌های اخیر نقش خود را تامین محصولات طویل فولادهای آلیاژی در کشور به خوبی انجام داده و خواهد داد و در حال حاضر با برنامه‌ریزی کسب بازارهای بزرگ صادراتی را هدف‌گذاری کرده است. پرسنل این شرکت مصمم به ایفای این نقش خطیر به بهترین شکل هستند. ما تنها یک اصل را در دستور کار خود قرار داده‌ایم و آن نیز تامین پایدار نیاز مشتری با طراحی و تولید مقاطع و گریدهای فولاد آلیاژی حتی فراتر از استانداردهای جهانی است. برهمین اساس همه پروژه‌های توسعه‌ای و برنامه‌های مدیریتی خود را تنظیم کرده که در ماه‌های آتی نتایج آن مشهود خواهد بود.