گروه رسانهای پردازش به نقل از ایمیدرو: هدف از پروژه عظیم انتقال آب خلیج فارس شیرین سازی و انتقال آب به میزان ۶۵۰ میلیون مترمکعب در سال است که با راهبری ایمیدرو اجرایی شد.
طرح توسعه پروژه های نمکزدایی و انتقال آب از دریای عمان و خلیجفارس به استانهای واقع در فلات مرکزی و شرق کشور که «بزرگترین پروژه آبی جهان» نیز محسوب می شود، با حمایت رهبر معظم انقلاب از سال ۱۳۹۷ کلید خورد. ایشان فرمودند: «انجام این طرح بسیار مهم است، وارد شوید و جدا دنبال کنید».
هدف کلی از اجرای پروژه ملی انتقال آب خلیج فارس (خط نخست)، شیرینسازی و انتقال آب در مجموع به میزان ۶۵۰ میلیون متر مکعب در سال است که با حمایت های وزارت صمت و راهبری ایمیدرو اجرایی شد و به نتیجه رسید.
در حال حاضر انتقال آب از خلیج فارس به استان های هرمزگان، کرمان و یزد با خط یک انجام می شود. شرکت های گل گهر، ملی صنایع مس ایران و چادرملو با سرمایه گذاری ۲۳ هزار میلیارد تومان در خط نخست این پروژه مشارکت داشته اند.
تاریخچه شیرینسازی آب
برپایه این گزارش، تاریخچه استفاده از آب شیرین کن به قرن چهارم پیش از میلاد باز میگردد که ارسطو فرآیند تقطیر را به عنوان روشی برای شیرین سازی آب دریا معرفی کرد و مدارکی نیز درباره کاربرد این روش به وسیله دریانوردان در حدود ۲ هزار سال قبل موجود است.
در اوایل دهه ۷۰ میلادی فرآیند جدید آب شیرینکن مورد توجه قرار گرفت و آن، استفاده از غشاهای نیمهتراوا بهمنظور نمکزدایی از آب بود؛ این فرآیند با عنوان اسمز معکوس (RO) شناخته شد. عربستان سعودی، آمریکا، امارات و کویت بزرگترین ظرفیت آبشیرینکنها در جهان را در اختیار دارند.
سهم ناچیز ایران از شیرینسازی آب دریا
تاریخ ورود این کشورها به بحث شیرینسازی آب دریا به دهه ۱۹۶۰ میلادی یعنی حدود ۶۰ سال پیش می رسد که در ۲۰ سال اخیر ظرفیت خود را در این بخش به سرعت افزایش داده اند تا جایی که از مجموع ۱۰۷ میلیون متر مکعب در روز شیرین سازی آب دریا در جهان حدود ۲۶ میلیون مترمکعب آن در حوضه خلیج فارس انجام میشود و سهمی که ایران تاکنون به خود اختصاص داده است، فقط ۶۵۰ هزار متر مکعب در روز است و بقیه این سهم در آمار متعلق به کشورهای عربی شمال آفریقا و خاورمیانه است.
انتقال آب به اصفهان
مسیر انتقال آب خلیجفارس به استان اصفهان نزدیک به یکهزار کیلومتر است که ۵۰۰ کیلومتر از این مسیر مربوط به خط سیرجان- اصفهان است و مسیرهای عبوری شامل چهار استان می شود.
در این طرح بیش از ۲۰ مسیر برای انتقال آب دریا به اصفهان از سواحل خلیج فارس تا دریای عمان و با عبور از استان های مختلف از جمله هرمزگان، بوشهر و فارس بررسی و ارزیابی شده است.
در نهایت گزینه برتر با آبگیری از ساحل دریای عمان در استان هرمزگان و مسیر انتقال از استانهای کرمان و یزد به دلیل کیفیت آب بهتر، مسیر مناسبتر و همچنین امکان دفع شورابه به آبهای آزاد، انتخاب و پس از تکمیل مطالعات طرح و انجام ارزیابیهای زیست محیطی عملیات اجرایی در شهریور ماه سال ۱۴۰۱ آغاز شد.
از اجزای این پروژه میتوان به تاسیسات آبگیری از دریا، تاسیسات نمک زدایی و دفع شورابه، سامانه انتقال آب، جاده سرویس و تونل، ایستگاههای پمپاژ و مخازن بین راهی سامانه تامین نیرو (نیروگاه) و انتقال نیرو و سامانه تله متری و کنترل اشاره کرد.
در پروژه انتقال آب خلیجفارس به اصفهان، هدف شیرینسازی و انتقال آب در مجموع به میزان 600 میلیون متر مکعب در سال (روزانه بیش از ۱٫۶ میلیون متر مکعب) است که فاز نخست آن به شیرینسازی حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب در سال به استان اصفهان اختصاص دارد. طول مسیر این طرح یکهزار و ۲۰۰ کیلومتر است.
شرکت های شرکت فولاد مبارکه، شرکت ذوب آهن، اتاق بازرگانی اصفهان، پالایشگاه نفت اصفهان، سازمان همیاری شهرداری های استان اصفهان، شهرداری اصفهان و شرکت فلز تدارک فولاد مبارکه در آن سهامدار هستند.
میزان سرمایه گذاری در این پروژه ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار است.
پیشرفت ۷۵ درصدی بخش سیرجان- اصفهان
پیشرفت عملیات پروژه انتقال آب به استان اصفهان (بخش سیرجان تا مرز استان اصفهان) به طول ۳۳۰ کیلومتر دارای پیشرفت ۷۵ درصد است، هرچند به گفته کارشناسان، مساعدت های لازم برای تامین ورق فولادی مورد نیاز است.
برپایه این گزارش، ۱۸۸ کیلومتر لوله گذاری از آن انجام شده است. استان های کرمان، یزد و اصفهان در مسیر این خط از پروژه انتقال آب قرار دارند.
میزان اشتغال زایی در این بخش پروژه چهار هزار و ۲۰۰ نفر اعلام شده است.
«شرکت تامین آب اصفهان صفه» (با سهامداری شرکتهای فولاد مبارکه، ذوب آهن، پالایشگاه نفت اصفهان، اتاق بازرگانی، شهرداری و سازمان همیاری های شهرداری اصفهان) مجری این پروژه است.
مزایای اجرای طرح
ویژگیهای آب شیرینکن اصفهان
آبگیر و آب شیرین کن پروژه به روش اسمز معکوس (RO) در پلنتهای ۷۰ میلیون مترمکعبی در مساحت ۲۵۲ هکتار در ساحل سیریک شامل تاسیسات آبگیری، نیروگاه برق حرارتی، ساختمانهای کنترل و خدماتی، ساختمان تاسیسات جنبی مخازن ذخیره و ایستگاه پمپاژ است.
همراهی و کمک ایمیدرو برای رفع موانع پروژه
با توجه به اهمیت پروژه های انتقال آب از سواحل جنوبی به کشور برای وزارت صمت و ایمیدرو و نیز تامین آب مورد نیاز صنعت و معدن، این سازمان همه تلاش خود را برای رفع چالش های اجرای طرح ها از جمله تامین ورق فولادی به کار می گیرد. در این راستا، یکی از اقدامات این سازمان، رایزنی با شرکتهای تولیدکننده ورق فولادی و رفع چالش های تامین این محصول است.
تجربه و دانشی که در خط یک انتقال آب از خلیج فارس به فلات مرکزی به دست آمده است، پشتوانه خطوط بعدی برای ایمیدرو و همچنین شرکت های سرمایه گذار و پیمانکاران است.