چه منابعی، برق جهان را تأمین میکنند؟
چه منابعی، برق جهان را تأمین میکنند؟
ماهنامه پردازش – در سال ۲۰۲۲، حدود ۲۹،۱۶۵،۲ تتراوت ساعت (TWh) برق در سراسر جهان تولید شده که نسبت به سال قبل از آن، ۲/۳درصد رشد را نشان میدهد.
در اینجا، به دادههای ارایه شده در آخرین گزارش آماری انرژی جهان میپردازیم و این سوال را مطرح میکنیم که منابع تأمین برق در سال ۲۰۲۲ چه بودهاند.
زغالسنگ همچنان سلطان است
زغالسنگ همچنان عنصر اصلی تأمین برق است بهطوریکه ۴/۳۵ درصد تولید جهانی برق در سال ۲۰۲۲ را در دست داشته و پس از آن گاز طبیعی با ۲۲/۷درصد و انرژی برقآبی با ۱۴/۹درصد قرار داشتهاند.
برق بر اساس سوخت
بالغبر سه چهارم برق تولیدشده با زغالسنگ تنها در سه کشور مصرف میشود. چین به عنوان مصرفکننده اصلی زغالسنگ، ۵۳/۳درصد تقاضای جهانی زغالسنگ را شکل میدهد و پس از آن هند با ۱۳/۶درصد و آمریکا با ۸/۹ درصد قرار دارند.
سوزاندن زغالسنگ برای تولید برق و همچنین تولید سیمان و محصولات متالورژی، بزرگترین منبع آلایندگی CO۲ است. با این وجود، مصرف آن در تولید برق از سال ۱۹۹۷، ۹۱/۲درصد رشد داشته است یعنی سالی که اولین معاهده آبوهوایی جهان در کیوتو، ژاپن، امضا شد.
رشد انرژیهای تجدیدپذیر
در سال ۲۰۲۲، انرژیهای تجدیدپذیر همچون باد، خورشید و گرمایش زمین نمایانگر ۱۴/۴درصد کل تولید برق بودند که نشانگر نرخ رشد سالانه ۱۴/۷درصد با توجه به عواید حاصل از کاربرد انرژی خورشید و باد است. بر عکس، انرژیهای تجدیدناپذیر تنها ۰/۴ درصد رشد داشتهاند.
مؤلفان این گزارش آماری، انرژی برقآبی را در محاسبات انرژیهای تجدیدپذیر لحاظ نکردهاند هر چند که بسیاری دیگر از جمله آژانس بینالمللی انرژی آن را یک فناوری اثبات شده تولید برق با انرژی تجدیدپذیرمیدانند. با انتقال انرژی برقآبی به ستون انرژیهای تجدیدپذیر، آنها ۲۹/۳درصد کل تولید برق جهان در سال ۲۰۲۲ را در دست داشتهاند که نشانگر نرخ رشد سالانه ۷/۴ درصد است.
سال وحشتناک هستهای فرانسه
عامل مهم و بزرگ دیگر در گزارش امسال، انرژی هستهای بود.
علاوه بر وقفههای رخ داده در نیروگاه برق هستهای “زاپوریژیا” (Zaporizhzhiz) در اوکراین، تعطیلیها در ناوگان هستهای فرانسه برای پرداختن به پوسیدگیهای یافت شده در سیستمهای تزریق ایمن چهار رآکتور این کشور منجر به کاهش چهار درصدی در مصرف جهان از این مواد شد.
میزان برق تولیدی با انرژی هستهای در این کشور با ۲۲ درصد کاهش به ۲۹۴/۷ تتراوات ساعت در سال ۲۰۲۲ رسید. در نتیجه، فرانسه از بزرگترین صادرکننده برق در جهان به یک واردکننده صرف تبدیل شد.
آینده تأمین برق
تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی فرآیندی نسبتاً مستقیم است. نیروگاههای برق نوین شاهکارهای مهندسی هستند هر چند که همه آنها بر همان اصلی کار میکنند که به کمک آن نخستین ژنراتور برق توسط مایکل فارادی در سال ۱۸۳۱ اختراع شد. اما این که شما چگونه به انرژی مکانیکی دست یابید، موضوعی است که کار را پیچیده میسازد، زغالسنگ محرک نخستین انقلاب صنعتی بود اما این فرآیند باعث گرم شدن زمین شد؛ باد رایگان و پاک است اما چندان قابل اطمینان و پایا نیست؛ و انرژی هستهای باعث تولید برق عاری از آلایندگی میشود اما ضایعات رادیواکتیو به دنبال دارد.
با توجه به این که تابستان امسال رکوردهای دمایی در سراسر جهان به ثبت رسیدند، حل اینگونه تنشها تنها یک موضوع آکادمیک نیست و گزارش سال آینده میتواند آزمونی جدید از تعهد جهان به آینده انرژی پاک باشد.