از آغاز ظهور برق هستهای در دهه ۱۹۵۰، رآکتورهای هستهای نقشی ضروری را در تحقق نیازهای رو به افزایش ما برای انرژی ایفا کردهاند.
چندین دهه است که رآکتورهای هستهای برای فعالیت طراحی شدهاند و معمولاً دارای مجوزهای ۲۰ تا ۴۰ ساله هستند و البته امکان تمدید مجوز آنها برای مدت زمانی طولانیتر هم وجود دارد.
بنابراین، عمر ناوگان فعلی رآکتورهای هستهای جهان چقدر است؟
نمودار فوق نمایانگر پراکندگی سنی ۴۲۲ رآکتورهای هستهای فعال در جهان تا مارس ۲۰۲۳ بر مبنای دادههای به دست آمده از سیستم اطلاعات رآکتورهای برق (PRIS) است.
پراکندگی سنی ناوگان رآکتورهای جهان
برق هستهای شاهد رشدی چشمگیر در دهههای ۱۹۷۰، ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ بوده زیرا کشورها سبد انرژی خود را گسترش داده و به دنبال سرمایهگذاری بر روی پیشرفتها در فناوری هستهای بودند. در نتیجه، بخش اعظم رآکتورهای هستهای در طول این دوره شروع به فعالیت کردند.
از ۴۲۲ رآکتور، ۲۶۲ رآکتور بین ۳۱ تا ۵۰ سال فعال بودهاند. به عبارت دیگر، حدود ۶۲ درصد از کل رآکتورهای هستهای موجود بین سالهای ۱۹۷۳ تا ۱۹۹۲ به شبکه برق متصل بودهاند.
رشد برق هستهای در ابتدای قرن ۲۱ به دلیل کاهش حمایت عمومی و افزایش نگرانیها درباره امنیت هستهای کند شد. در نتیجه، تنها تعداد کمی از رآکتورها در گروه سنی ۱۱ تا ۲۰ سال قرار میگیرند.
البته طی دهه گذشته، برخی کشورها علاقهمندی خود به انرژی هستهای را از سر گرفتهاند در حالی که دیگران همچون چین همچنان به گسترش ناوگان رآکتورهای خود ادامه میدهند. ۶۷ رآکتور در گروه سنی صفر تا ۱۰ سال قرار دارند یعنی ۱۸ درصد کل ظرفیت برق هستهای جهان.
قدیمیترین رآکتورهای فعال (پنج رآکتور) ۵۴ ساله هستند و در سال ۱۹۶۹ وارد فاز سرویس تجاری شدند. دو رآکتور در آمریکا، دو رآکتور در هند و یک رآکتور هم در سوئیس واقع شدهاند.
عمر رآکتورهای هستهای چقدر میتواند باشد؟
اگرچه طول عمر مشخص میتواند متفاوت باشد اما معمولاً رآکتورهای هستهای برای عمر ۲۰ تا ۴۰ سال طراحی میشوند.
البته، رآکتورهای هستهای میتوانند فراتر از دوره مجاز اولیه نیز فعالیت کنند. تمدید طول عمر رآکتورها نیازمند ارزشیابیهای دقیق، ارزیابیهای ایمنی و تعمیرات است.
برخی کشورها مجوز فعالیت رآکتورهای قدیمی را تمدید میکنند. از ۹۲ رآکتور فعال در آمریکا، ۸۸ رآکتور برای فعالیت تا ۶۰ سال به تصویب رسیدهاند و برای تعدادی نیز تقاضا شده تا مجوز تمدید فعالیت آنها تا ۸۰ سال صادر شود. با پرداختن به نگرانیهای ایمنی، رآکتورهایی که طول عمر آنها تمدید میشود میتوانند مزایای مختلفی را ارایه کنند. بدون سرمایهگذاریهای مالی بالا که برای ساخت رآکتورهای جدید مورد نیاز است، آنها میتوانند برق عاری از کربن را با قیمتی پایین و مقرون به صرفه تولید کنند که اهمیت ویژهای دارد زیرا بخش برق جهانی به دنبال کربنزدایی است.