استفاده از فناوریهای روز دنیا برای رسیدن به خودکفایی در تولید مواد اولیه برای کاهش وابستگی به دیگر کشورها سیاستی است که سالهاست در دستور کار بخشهای مختلف صنعتی، دانشگاهی و … قرار گرفته و تاکنون دستاوردهای خوبی نیز در پی داشته است.
در این بین رسیدن به فناوری تولید محصولات پرکاربرد وارداتی تأثیر بسزایی در رشد اقتصادی کشور دارد که این امر در صنعت فولاد بسیار محسوس است.
دستیابی به فناوری ورق کورتن با ضخامت پایین، یکی از آخرین دستاوردهای صنعت فولاد کشور در مجتمع فولاد سباست و با دستیابی به این فناوری، وابستگی کشور به واردات این محصول هر چه بیشتر کاهش خواهد یافت.
ورق کورتن مقاوم در برابر خوردگی اتمسفر دریایی است
محمود محمدی فشارکی، مدیر مجتمع فولاد سبا در خصوص این دستاورد مهم گفت: ورق کورتن مقاوم در برابر خوردگی اتمسفر دریایی است که در ساخت کانتینرهای حملونقل دریایی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه متقاضیان این فناوری در ایران برخی از شرکتهای کانتینرساز هستند، افزود: این شرکتها برای تأمین ورقها در درب، بدنه و کف از ورق کورتن استفاده میکنند که البته ضخامت این ورق در هرکدام از این بخشها متفاوت است.
مدیر مجتمع فولاد سبا ادامه داد: البته در گذشته تولید ضخامتهای بیش از ۳میلیمتر این محصول در مجتمع فولاد مبارکه بومی سازی شده بود، اما این بار ضخامت پایینتری از این محصول بهصورت کلاف گرم در فولاد سبا تولید گردید.
وی با بیان اینکه با تولید ورق کورتن با ضخامت کمتر از ۳ میلیمتر در فولاد سبا، وابستگی کشور به واردات این محصول کاهش یافت، اضافه کرد: تا قبل از این، ورق های کورتن ضخامت پایین از کشور چین و جمهوری های استقلال یافته شوروی سابق به کشور وارد میشد.
محمدی فشارکی در خصوص میزان تولید ورق کورتن در فولاد سبا تصریح کرد: باید توجه داشت که تولید این محصول بسته به سفارش متقاضیان است و ما بر اساس سفارش مصرفکنندگان داخلی، آن را تولید میکنیم تا نیاز کشور به واردات در این زمینه کاهش یابد.
تولید ورق کورتن مطابق با استانداردهای جهانی
آرش حاجیپور، رئیس متالورژی و برنامهریزی تولید مجتمع فولاد سبا نیز در خصوص تولید ورق کورتن در این مجتمع گفت: ورق کورتن در حقیقت فولادی با استحکام بالا و مقاوم به خوردگی اتمسفری است که مطابق با استانداردهای روز دنیا تولید شده و کاربرد آن در کانتینرهای حملونقل دریایی، پلسازی واگنهای حمل ریلی، مدولهای پیشگرم هوا در نیروگاههای تولید برق و… است.
وی اضافه کرد: برای رسیدن به فناوری ساخت ورق کورتن، عناصری مانند مس، نیکل، کروم و فسفر را اضافه کردهایم و با طراحی صحیح در قسمتهای ریختهگری مداوم و نورد به پارامترهای موردنظر مشتری بر اساس استاندارد-۵ EN۱۰۰۲۵ از منظر خواص مکانیکی و استاندارد ASTM G۱۰۱ از منظر مقاومت به خوردگی رسیدهایم.
رئیس متالورژی و برنامهریزی تولید مجتمع فولاد سبا با اشاره به اینکه در گذشته این ورق در کشور با ضخامت بالا تولید شده است، افزود: در گذشته برای تولید ضخامتهای پایین این گرید، باید از سیکل نورد گرم و نورد سرد استفاده میشد که با توجه به استحکام زیاد این ورق مشکلات متعددی برای واحد نورد سرد ایجاد میکرد و ازآنجاکه عمده مصرف این ورق در کشور، مخصوصا در حوزه کانتینرها با توجه به اهمیت بسیار زیاد وزن برای آنها، ضخامت کمتر از ۲ میلیمتر است، عملا تولیدهای قبلی پاسخگوی کامل نیاز مشتریان نبود؛ بنابراین با تلاشهای صورتگرفته در مجتمع فولاد سبا این محصول تنها با نورد گرم تولید میشود که باعث کاهش قیمت، افزایش کیفیت محصول و در نتیجه افزایش رضایت مشتری خواهد شد.
وی با بیان اینکه تولید ورق کورتن با ضخامت کمتر از ۳ میلیمتر بهمنظور کاهش وزن کانتینر بوده است، تصریح کرد: تولید این محصول کمک قابلتوجهی به تولید کانتینرهای دریایی در کشور خواهد کرد و محدودیتهای موجود در بخش حملونقل دریایی ناشی از عدم امکان ورود کانتینرهای خارجی به بنادر کشور را مرتفع خواهد ساخت.
روحالله جمالی، کارشناس فولادسازی فولاد سبا نیز در ارتباط با تولید ورق کورتن گفت: اضافه کردن هرکدام از عناصر به آلیاژ فولادی برای تولید این ورق قابلیت خاصی به آن میدهد. عناصر اصلی کروم و نیکل منجر به استحکامبخشی فولاد میشود و برای کیفیت سطح ورق از فسفر استفاده میگردد.
وی با بیان اینکه حداقل اختلاف قیمت یک کیلوگرم ورق ساده فولاد ساختمانی با ورق کورتن یک دلار است، ادامه داد: باید توجه داشت که این فناوری یکی از درخواستهای مشتریان از فولاد مبارکه بوده که در طرح توسعه فولاد سبا مورد بررسی قرار گرفت و به تولید رسید و به سبد محصولمان اضافه شد.
جمالی اضافه کرد: مراحل طراحی پارامترهای تولید ورق کورتن ضخامت پایین کاملا به دست کارشناسان مجتمع فولاد سبا انجام شده است.
فناوری تولید ورق کورتن در اختیار مجتمع فولاد سبا
محسن امین، کارشناس تولید ریختهگری فولاد سبا نیز با بیان اینکه برای تولید ورق کورتن بخش ریختهگری شرکت بهصورت کامل درگیر شد، گفت: برای تولید این محصول تولید ریختهگری تختال و اسلب تبدیل به ورق کورتن میشود.
وی با اشاره به برنامهریزی روند تولید ورق کورتن در مجتمع فولاد سبا افزود: پارامترهایی تعریف شد که بر اساس آن توانستیم با سرعت ۴ متر ریختهگری به فناوری تولید ورق کورتن برسیم.
کارشناس تولید ریختهگری فولاد سبا با بیان اینکه تولید ورق کورتن با کمترین خطا محقق شد، ادامه داد: برای تولید این محصول تغییرات اساسی در ریختهگری ایجاد کردیم که به لطف الهی این موضوع نتیجهبخش بود.
نیازسنجی از مشتریان
ناصر گنجی، کارشناس متالورژی و روشهای تولید فولاد سبا نیز با بیان اینکه ورق کورتن بر اساس نیازسنجیهای مشتریان در دستور کار قرار گرفت، اظهار کرد: برای اجرای این امر بررسی، تحقیق و شبیهسازی کردن محصول انجام شد تا در نهایت به ساخت برسیم.
وی ضمن اشاره به اینکه برای اجرای این طرح تستهای زمینهای بررسی هماهنگی با کارشناسان و آمادهسازی خط انجام شد، اضافه کرد: همه میدانند تولیدات مشخص با حجم بالا و تغییر ایجاد کردن در خطوط مشکلات خاص خود را دارد، اما برای این امر، ما فولاد را شناسایی کردیم تا مقاوم به خوردگی اتمسفری باشد و سپس طرح را برای مدیران ارائه کردیم تا نهایت به نتیجه رسیدیم.
کارشناس متالورژی و روشهای تولید فولاد سبا با بیان اینکه ورق کورتن عمر طولانیتری نسبت به دیگر ورقهای ضخیمتر دارد، افزود: عمر بالای این ورق هزینه بالاتر تولید را در محل مصرف جبران میکند.
گنجی ادامه داد: ورق کورتن در مجاورت هوا بهجای اکسید شدن با کنترل فرایند، اکسیدها را روی سطح چسبنده و ماندگار میکند و این امر باعث میشود با توجه به لایه ایجادشده روی ورق، زنگزدگی به بخشهای درونی ورود نکند.
وی تأکید کرد: مقاومت به خوردگی اتمسفری، جوشپذیری نسبتا خوب و پایداری رنگهای روی آن از ویژگی بارز ورق کورتن است.
کارشناس متالورژی و روشهای تولید فولاد سبا با بیان اینکه ورق کورتن به دو صورت با رنگ و بدون رنگ مورد استفاده قرار خواهد گرفت، اضافه کرد: این محصول در حالت بدون رنگ در سازههای بزرگ استفاده میشود و در رطوبتهای بیشتر، آلیاژ رنگکرده در اختیار مشتریان قرار خواهد گرفت.
.