


گزارش اختصاصی پردازش:
ورود روسیه به معادن عناصر نادر شرق دور
تصاحب پروژه “تومتور” در منطقه ساخا از سوی “روسنفت”
گروه رسانهای پردازش- شرکت دولتی “روسنفت” با خرید یک شرکت مهندسی، مالک پروژه معدنی بزرگی در شرق دور روسیه شده که حاوی مقادیر بالایی از عناصر نادر و فلز #نایوبیم است.
📌این تغییر مالکیت میتواند مسیر توسعه منابع استراتژیک در روسیه را دگرگون کند.
شرکت نفت و گاز دولتی روسیه، “روسنفت”، به تازگی مالکیت شرکت مهندسی “وستوک” را به دست آورده است؛ شرکتی که مجوز بهرهبرداری از معدن “تومتور” را در اختیار دارد.
این معدن در منطقه ساخا، معروف به یاقوتیا، در شرق دور روسیه قرار دارد و یکی از بزرگترین ذخایر کشفنشده عناصر نادر زمین در این کشور به شمار میرود.
هنوز مشخص نیست که “روسنفت” کل پروژه تومتور را تصاحب کرده یا تنها بخشی از آن را در اختیار گرفته است.
با این حال، گزارشها نشان میدهد که این شرکت دولتی در حال ورود جدی به حوزه استخراج مواد معدنی استراتژیک است.
بر اساس برآوردهای قبلی، تنها در بخش بورانی معدن، بین ۱۱ تا ۱۳ میلیون تن سنگ معدن وجود دارد که به روش روباز قابل استخراج است. این ذخایر شامل حدود ۷۸۰ هزار تن اکسید نایوبیم و تا دو میلیون تن اکسید عناصر نادر زمین هستند. این مقادیر، تومتور را به پروژهای بسیار ارزشمند تبدیل میکند.
این واگذاری نشان میدهد که سرمایهگذاران خصوصی یا شرکتهای معدنی دیگر تمایلی به ورود به چنین پروژههایی ندارند و دولت ناچار شده از طریق شرکتهای بزرگی مانند “روسنفت” وارد عمل شود.
در حال حاضر تنها مرکز فعال استخراج عناصر نادر در روسیه، کارخانهای در منطقه مورمانسک است که مواد اولیهاش را از معدن دیگری به نام کارناسورت تأمین میکند و تحت مالکیت شرکت “روساتوم” قرار دارد.
تومتور به دلیل درصد بالای عناصر ارزشمند، بهعنوان امید بعدی روسیه در این حوزه شناخته میشود. حتی اگر برنامه رسمی دولت تولید سالانه ۷۰۰۰ تن نباشد، افزایش تولید داخلی این مواد برای استقلال صنعتی کشور اهمیت زیادی دارد.
ولادیمیر پوتین در آبان ۱۴۰۳ (نوامبر ۲۰۲۴) اعلام کرد که دارندگان قبلی مجوز تومتور طی سالها فعالیت جدی نداشتهاند. او از سرمایهگذاران خواست در صورت ناتوانی برای توسعه پروژه بهتنهایی، با دیگر شرکتها همکاری کنند.
📌مجوز بهرهبرداری از این معدن در سال ۲۰۱۴ صادر شده و تا ۲۰۳۴ اعتبار دارد.
با وجود چالشهایی همچون ضعف فناوری داخلی، قطع همکاری با اروپا، و تقاضای پایین داخلی، انتظار میرود عملیات استخراج آزمایشی از سال ۲۰۲۷ آغاز شود.
نخستین محمولههای سنگ معدن ممکن است طبق روال رایج به چین ارسال شوند یا در کارخانههایی مانند مرکز فرآوری “سولیکامسک” در روسیه، در صورت نصب تجهیزات لازم، پردازش شوند.