گروه رسانه‌ای پردازش- صابر صادقی، مدیر پروژه هوشمندسازی آب و گاز فولاد سنگان در یادداشتی نوشت:

در عصر انقلاب صنعتی چهارم، هوشمندسازی به عنوان یکی از ارکان اساسی تحول دیجیتال شناخته می شود. این فرآیند با ادغام فناوری های پیشرفته نظیراینترنت اشیا،هوش مصنوعی و تحلیل داده های کلان، امکان نظارت، کنترل و بهینه سازی فرآیندهای صنعتی را با دقت و سرعت بی سابقه ای فراهم می کند. اهمیت این موضوع در صنایع بزرگ، به ویژه در بخشهای انرژی بر مانند فولاد، دوچندان است، چراکه مدیریت هوشمند منابع نه تنها به کاهش هزینه های عملیاتی و افزایش بهره وری می انجامد، بلکه نقش کلیدی در دستیابی به اهدافتوسعه پایدار ایفا می کند.

صنایع معدنی و فولاد به عنوان موتور محرکه اقتصاد، از جمله مصرف کنندگان عمده منابع آب و انرژی هستند. در این میان،شرکت صنایع معدنی فولاد سنگانبا درک اهمیت بهینه سازی مصرف منابع، گام بلندی در راستای هوشمندسازی سیستم های پایش و کنترل برداشته است. پروژهمانیتورینگ و پایش برخط منابع و مصارف آب و گازبا راه اندازیاتاق دیسپاچینگ هوشمند، امکان رصد لحظه ای، تحلیل الگوی مصرف و شناسایی نقاط اتلاف را فراهم کرده است. این سیستم با به کارگیری سنسورهای دقیق و شبکه های ارتباطی پیشرفته، داده ها را در لحظه جمع آوری کرده و از طریق پردازش های تحلیلی، راهکارهای عملیاتی برای کاهش مصرف و افزایش بازدهی ارائه می دهد.

اجرای این پروژه نه تنها بهکاهش هزینه های عملیاتیوافزایش شفافیت مدیریت منابعمنجر می شود، بلکه نشان دهنده تعهد شرکت به مسئولیت اجتماعی و حفاظت از محیط زیست نیز هست. در دنیایی که منابع طبیعی روزبه روز محدودتر می شوند، هوشمندسازی انرژی تنها یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای بقا و رقابت در صنعت فولاد است.

این دستاورد بزرگ، گواهی بر پیشگامی فولاد سنگان در به کارگیری فناوری های نوین و حرکت به سمتصنعتی هوشمند و پایداراست.

هوشمندسازی انرژی در فولاد سنگان: ضرورتی انکارناپذیر

شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان به عنوان یکی از بزرگترین تولید کننده های گندله در عسلویه معدنی ایران، جایگاه ویژه ای در زنجیره تأمین صنعت فولاد کشور ایفا میکند. این مجموعه نه تنها نقش کلیدی در تأمین مواد اولیه مورد نیازفولاد مبارکه اصفهان(به عنوان یکی از مهمترین قطبهای صنعتی ایران) دارد، بلکه به عنوان یک حلقه حیاتی در چرخه تولید فولاد، پایداری و بهره وری آن تأثیر مستقیمی بر عملکرد کلی این صنعت میگذارد. لذا پایداری تولید آن از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد. حامل های انرژی (برق، آب و گاز) به عنوان یکی از مهم­ترین زیرساخت های حیاتی در این مجموعه از اهمیت ویژه ای برخوردارند تا بتوانند پایداری تولید را تضمین نمایند.

نظر به موقعیت جغرافیایی شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان و مشکلات فراوان در تامین حامل های انرژی در این منطقه، تضمین پایداری در شرکت نیازمند به یک ساختار هوشمند است تا بتواند با پیاده سازی گام های زیر یک دیسپاچینگ هوشمند به منظور مدیریت و هوشمندسازی تامین منابع و مصارف حامل های انرژی ایجاد کند:

• گام اول پیاده سازی سیستم های اسکادا و دیسپاچینگ جهت فراهم ساختن بستر مشاهده، پایش وضعیت و فرمان‌دهی از راه دور (بهره برداری با استفاه از اتوماسیون)
• گام دوم پایش آنلاین هریک از مبادی تامین/ ورودی تا نقاط مصرف (سیستم های تامین، انتقال، ذخیره و توزیع در شبکه آب، سیستم های تولید، انتقال و توزیع در شبکه برق و سیستم انتقال و توزیع در شبکه گاز) مبتنی بر مدل و سافت سنسور و پایش آنلاین شاخص های بهره‌وری
• گام سوم مدیریت هوشمند منابع و مصارف از طریق پیاده سازی سیستم های داده کاوی، پیش بینی، اعتبارسنجی و بهسازی داده، تصمیم‌یار هوشمند و سامانه های نرم افزاری پشتیبان جهت اجرایی کردن آنها نظیر ارجاعات، آلارم، امنیت، …. جهت تهیه بهترین سناریو برای بهره برداری در حالات مختلف، مدیریت بحران، مدیریت دانش، آموزش هوشمند اپراتورها (OTS) و…

پروژه سامانه هوشمند مدیریت آب و گاز

بر این اساس، شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان اقدام به پیاده سازی سامانه هوشمند مدیریت آب و گاز سایت به روش EPC نمود. مهندس صابر صادقی، مدیر این پروژه افزود : با اجرای فاز اول این پروژه، شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان از جمله شرکت های پیش رو در کشور است که اقدام عملیاتی در راستای هوشمندسازی انرژی انجام داده است. پیاده سازی این سامانه ضمن افزایش قابلیت اطمینان و پایداری تامین آب، موجب کاهش هدر رفت آب، کاهش انرژی مصرفی، پیکسایی در مصرف برق و جاری سازی مدیریت دانش در حوزه تاسیسات آب و گاز سایت می گردد به گونه ای که بازگشت سرمایه اجرای این طرح کمتر از دو سال برآورد شده است. وی افزود؛ اجرایاین پروژه دستاوردهای قابل توجهی را به همراه داشته است:

1. افزایش قابلیت اطمینان تأمین آب: با پایش محازن و نظارت لحظه ای بر مصارف و شناسایی سریع نشت یا هدررفت، از قطعی های ناخواسته جلوگیری می شود.
2. کاهش هدررفت آب و انرژی: با بهینه سازی الگوی مصرف و حذف نقاط اتلاف، صرفه جویی چشم گیری در منابع آبی و گازی ایجاد می شود.
3. پیکسایی مصرف برق: با مدیریت هوشمند پمپ ها و بار مصرفی در ساعات اوج دیماند، از فشار به شبکه کاسته شده و هزینه های انرژی کاهش می یابد.
4. مدیریت دانش یکپارچه: ثبت و تحلیل داده های عملیاتی، امکان تصمیم گیری مبتنی بر دادهرا برای مدیران فراهم می کند.

الف) گام های کلی پروژه:

انجام شناخت و دریافت اطلاعات شبکه تغذیه و توزیع

• بررسی تجهیزات مانیتورینگ نصب شده در سیستم به منظور پایش مصرف
• طراحی و ساخت مدل فیزیکی و مدل هیدرولیکی شبکه در نرم افزار تخصصی (Water GEMS,  Pipeline Studio)
• تهیه نقشه ابزار دقیق به‌روز از کل سایت (P&ID + Instrument Map)
• پیشنهاد مکان بهینه و نوع سنسورهای قابل نصب (Sensor Placement)
• خرید و نصب سنسورها
• کالیبراسیون مدل + ساخت مدل ریاضی یا داده محور شبکه ( Model & Soft Sensor)
• ایجاد ساختار پیش بینی مصرف Forecast (ساعتی – روزانه)
• ایجاد سیستم DVR
• ایجاد سیستم DSS
• طراحی و خرید و تجهیز اتاق مانیتورینگ شبکه
• ایجاد سیستم دیسپاچینگ
• پیاده سازی سامانه های جانبی و پشتیبان، یکپارچه سازی و تحویل مجموعه های نرم افزاری

ب) اطلاعات کلی پروژه:

• تجهیزکارگاه
• تکمیل فاز شناخت، طراحی کلی سیستم، بازبینی طرح و تایید دستگاه نظارت کارفرما
• خرید و نصب تجهیزات ابزار دقیق:
• ۴۴ عدد فشارسنج (Hoggler)
• ۲۰ عدد دبی سنج (Euromag)
• ۳ عدد کدورت سنج آنلاین (E&H)
• ۱۱۲ عدد شیرصنعتی (Vog)
• ۱۱۲ عدد عمگر شیر برقی (Arad)
• ۳ عدد کنترل کیفیت آب (E&H)
• ۲ عدد تابلوهای ابزار دقیق (Simens)
• ۸ عدد تابلوهای PLC (Simens)
• ۳ عدد پاورآنالایزر پارامترهای کیفی توان (Behrad)
• ۹ عدد لول مترهای شیمیایی و هیدرواستاتیکی (E&H)
• ۴ عدد بریر و RTU
• تحلیل و برنامه نویسی سیستم جمع آوری داده‌ها و برقرار ارتباط دوسویه با تجهیزات
• تحلیل و برنامه‌نویسی نرم‌افزار پایش و مانیتورینگ آنلاین
• سیستم تله متری
• پیاده سازی شبکه APN
• پیاده سازی و اختصاصی سازی سامانه سهند
• سرور
• پیاده سازی و کانفیگ سرور (G10-Hp)
• پیاده سازی و اجرای اتاق مانیتورینگ
• نصب و راه اندازی ویدئو وال
• راه‌اندازی کامل، کنترل، بازنگری سیستم و آموزش