فولاد جهانی زیر سایه سنگین ظرفیت‌های بلااستفاده

ترجمه: محمدحسین نشاطی

گروه رسانه‌ای پردازش – کمیته فولاد OECD  تعداد ۲۵۰ نماینده دولتی و صنعتی از ۴۰ اقتصاد بزرگ تولیدکننده فولاد را در این جلسه گِرد هم آورد تادر مورد وضعیت رو به وخامت بازار فولاد بحث کنند و خواستار اقدام در همه زمینه‌ها شوند. کمیته فولاد در این جلسه،تحولات بازار و چشم‌انداز آن را بررسی کرده وبه این نتیجه رسیدکهوضعیت اساسی در صنعت فولاد همچنان وخیم است.

     عواملی که در گذشته از بحران‌های فولادی علامت داده‌اند، امروز نیز وجود دارند: ظرفیت مازاد جهانی به‌شدت در حال افزایش است، قیمت فولاد در حال کاهش بوده است، صادرات نامنصفانه فولاد و محصولات شدیدا فولادبر، از جمله از منابع مازاد ظرفیت،سیل‌آسا در بازارهای بین‌المللی حرکت می‌کند و اقدامات تجاری نیز در حال افزایش است.

     بحث‌های کمیته نشان داد کهتقاضای جهانی فولادبرای سومین سال متوالی بهکاهش خود ادامه می‌دهد وبسیاری ازشرکت‌ها به تقلا برای حفظ یا بازگشت سودآوری خود ادامه می‌دهند.ظرفیت مازاد جهانیبه سطوح بحرانی رسیده کهمنجر به اختلالات تجاری و ضعف بازار شده است که بر اکثر کشورهای تولیدکننده فولاد بدون توجه به اندازه یا سطح توسعه آنها تأثیر می‌گذارد.خالص صادرات چین در سال ۲۰۲۴ به نزدیک ۱۰۰ میلیون تن افزایش یافته کهباعث ایجاد انحرافاتقابل توجه بازار شده است.

 یارانه فولاد چین بیش از پنج برابربیشتر از سایر اقتصادهای غیر OECD و بیش از ۱۰ برابر بیشتر از کشورهای OECD است. یارانه‌های فولادی در کشورهای غیر OECD از نظر کمک‌های نقدی ۴۲ درصد و از لحاظوام‌هایبا نرخ بهره زیر بازار۱۱ برابر بیشتر از کشورهای OECD است.بسیاری از هیات‌ها ابراز کردند کهافزایش واردات فولاد شامل فولاد دامپینگی و یارانه‌ای در طیف وسیعی از محصولات فولادی و محصولات پایین‌دستی فولاد در حال فشار آوردن بر اقتصاد آنهاست. فشارهای رقابت نامنصفانه قابل توجه و ملموس است:در سراسر کشورهای عضو OECD، کارخانه‌های کارآمد مجبور به کاهش تولید خود،کاهش ظرفیت خود شده‌اند و حتی برخی از آنها به‌دلیل انحرافات مداوم بازار برای همیشه تعطیل شده‌اند. این فشارها بسیار فراتر ازخود صنعت فولاد می‌روند و بر تولیدات بالادستی و پایین‌دستی نیز تأثیر می‌گذارند و حتی تلاش‌های کاهش اثرات مخرب آب‌و‌هوایی را تهدید می‌کنند.دَه‌ها هزارشغل مرتبط با فولاددر سال‌های گذشته در سراسر جهان از بین رفته‌اند و هزاران نفر دیگر درحال‌حاضر در صف هستند. نمایندگان نگرانی‌های خود رادر مورد ریسکی که رقابت نامنصفانه برای صنعتی‌زدایی و کارگران ایجاد می‌کند و نیزلزوم حفاظت از سطح اشتغال درشرایط فعلی مطرح کردند.

     با توجه بهوضعیت ناپایدار،کمیته فولادکار فنی خود راتسریع خواهد کرد وبر روش‌هایی تمرکز خواهد کرد که بتوانند از اقداماتدر مجامع متعدد، به‌ویژه “مجمع جهانی ظرفیت مازاد فولاد”، برای رسیدگی به وضعیت ناپایدار حمایت کنند.

نکات کلیدی این نشست عبارتند از:

• اعضا خواستار همکاری بیشتر برایمقابله با روند رو به رشددور زدنتجارت شدند کهبه موجب آنصادرات فولاددامپینگی یا یارانه‌ای،اقدامات تجاری قانونی برای مقابله با تجارت نامنصفانه را دور می‌زند.این کمیته ابزارهایتجربیجدیدی رابرای شناساییالگوهای مشکوک تجارتایجاد خواهد کرد کهبه کار “مجمع جهانی ظرفیت مازاد فولاد”خوراک‌رسانیکرده و به کشورها کمک می‌کندتا اقدامات ملموسیرا برای رسیدگی بهانحرافات ناشی از ظرفیت مازادانجام دهند.
• کمیته فولادبه کار قوی خود برای شناسایی یارانه‌های فولادی کهبازار رامختل می‌کنند ادامه خواهد داد واین کاررا برایشفاف‌سازی بیشتردر موردمنابع اساسی مشکلات فزاینده تجارت و رقابت نامنصفانه کهاکنون تولیدکنندگان وکارگران فولاد کشورهای عضو این کمیته با آن مواجه هستند، تنظیم می‌کند.
• اعضا از کاربر روی راه‌هایی برایترویج کاهش انتشار کربن از صنعت فولاد،به روش‌های خنثی وبدون انحراف که بهظرفیت اضافی یارقابت نامنصفانه منجرنشود، استقبال کردند.کمیته فولاد به‌عنوان بستری برایبحث در مورد اقداماتسیاست‌گذاری حمایتی،به اشتراک‌گذاریاطلاعات در مورد فعالیت‌های تحقیق،توسعهو نوآوری کهبه سرعتبخشیدن تغییر به سمتتولید فولاد با انتشار کم کربن کمک می‌کنند، و اطمینان از اینکهزمین بازی برابر و انتقال منصفانهستون‌های کلیدی فرآیند باقی می‌مانند، استفاده خواهد شد.
• با توجه به مرحله بحرانی صنعت فولاد جهانی و ریسک‌های پیرامون چشم‌انداز، اعضا بر لزوم ادامه پایش فعالانه وضعیت بازار،تحول ریسک‌ها وتغییرات کلیدیدر چشم‌انداز سیاست‌گذاری‌های فولاد توسط دبیرخانه و ارائه گزارش به کمیته در مورد این موضوعات تاکید کردند.

تقاضای جهانی فولاد رو به کاهش است

یکی از تحولات مهمدر بازارهای جهانی فولاد،کاهش مداوم و قابل توجه تقاضای فولاد در سال ۲۰۲۴ بوده است. بحران املاک و مستغلات و کاهش رشد اقتصادی درچین بیشترین تاثیر را در کاهش تقاضای جهانی فولاد داشته است، به‌طوری‌که تقاضای فولاد چین در هشت ماهه اول سال ۲۰۲۴ تقریباً پنج درصد کاهش داشته است. در سایر نقاط جهان، تقاضای فولاد کٌند است که بازتابی از شرایط چالش‌برانگیز اقتصادی، هزینه‌های بالای تولیدکنندگان و تأثیر ظرفیت مازاد جهانی است. تقاضای فولاد در هندو چند بازار نوظهور با سرعت بیشتری در حال رشد است.

     چشم‌انداز تقاضای جهانی فولادبرای سال ۲۰۲۵ ممکن استدر مجموع بهبود ملایمی را نشان دهد،اما با تعدادی ازریسک‌های نزولی ازجمله عدم‌قطعیت‌های اقتصاد کلان و ژئوپلیتیکی، میزان رکود چین و اثرات بدتر شدن وضعیت ظرفیت مازاد جهانی احاطه شده است.

در حالی که ظرفیت مازاد در حال افزایش است، شرایط مالی رو به وخامت است

با وجود کاهش تقاضای فولاد در سراسر جهان،ظرفیت فولادسازی خام همچنان به رشد خود ادامه می‌دهد. در سال ۲۰۲۴، به میزان ۵۰ میلیون تن دیگر ظرفیت جدید وارد بازار شده کهبزرگترین افزایش سالانه از سال ۲۰۱۳ را نشان می‌دهد. اینافزایش ظرفیت، تولید فولاد خام جهانی را تا سطح رکورد  دو میلیون و ۴۸۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ افزایش داده که بر اساس داده‌های تولید موجود به میزان سالانه حدود ۵۷۳ میلیون تن از تولید فعلی فولاد جهان بیشتر است. این شکاف در سه سال گذشته به‌طور پیوسته در حال افزایش بوده است. رشد ظرفیت در پنج سال گذشته به‌ویژه در مناطقی سریع بوده است: کشورهای ASEAN ، افزایش ۲۹/۶ میلیون تن، خاورمیانه، افزایش ۲۲/۹ میلیون تن، هند افزایش ۱۳/۲ میلیون تن و شمال آفریقا، افزایش ۱۵/۵ میلیون تن. درحالی‌که ظرفیت فولادسازی در چین طی پنج سال گذشته در ۱/۱۴ میلیارد تن تثبیت شده است، شرکت‌های چینی، ازجمله اکثر شرکت‌های دولتی، سرمایه‌گذاری زیادی در ظرفیت‌های جدید در خارج از کشور، به‌ویژه در آسیای جنوب‌شرقی و آفریقا انجام داده‌اند.

     در مورد پیش‌بینی آینده، افزایش بالقوه ۱۴۶ میلیون تن ظرفیت جدید فولادسازی در طی دوره سه ساله آینده ۲۰۲۵-۲۰۲۷ وارد بازار خواهد شد.رشد قابل توجهیدر آسیا به‌ویژه در چین و هند پیش‌بینی می‌شودکه ۸۰ درصد از افزایش ظرفیتدر منطقه راتشکیل می‌دهند.سرمایه‌گذاری‌های جدید در تکنولوژی کوره‌های بازی اکسیژن (BOF) کهدر مقایسه با سایر تکنولوژی‌ها ازنظر انتشار کربن نسبتاً بالا است، ۴۰ درصد از کل افزایش ظرفیت فولادسازی جهانی بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ را تشکیل می‌دهد. پروژه‌های جدید در حال اجرای BOF، متمرکز در آسیا (چین، هند، اندونزی، فیلیپین، ویتنام) و آسیای مرکزی (قزاقستان) هستند، درحالی‌که هیچ پروژه‌ BOF جدیدی در سایر مناطق برای سه سال آینده برنامه‌ریزی نشده است.

     روندهای کلیمورد بحث درجلسه کمیته فولادنشان می‌دهد که ظرفیت مازاد جهانی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به‌میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت کهفشار بیشتری برشرایط مازاد عرضه وعمیق‌تر شدن چالش‌های اقتصادی پیش‌رویصنعت فولاد خواهد داشت.برای مثال، قیمت‌هایفولاد به کاهش خود ادامه می‌دهند وقیمت‌های میلگرد آجدار و فولاد تختدر اکتبر ۲۰۲۴ نسبت به سال قبل به‌ترتیب ۵/۶ درصد و ۴/۶ درصد کاهش یافت و کاهش نسبت به اوج خود در جولای ۲۰۲۱ را به‌ترتیب به ۳۰/۱ درصد و ۵۰/۱ درصد رساند. سودآوری برای بسیاری از شرکت‌های فولاد، به‌ویژه در کشورهایی که منابع مازاد ظرفیت هستند، همچنانزیر سطوح پایدار باقی می‌ماند.