کارشناس ارشد صنایع فولادی کشور، ضمن دعوت از همه فولادسازان و معدنکاران کشور برای حضور در کنفرانس فولاد Steel MAX با ارسال مقاله‌ای، پتانسیل و ویژگی‌های معدنی و صنعتی کشور عمان را تشریح کرد.
نظر به اهمیت موضوع، این مقاله را با هم می‌خوانیم:
چشم‌انداز کلان صنعتی عمان، چهارچوب توسعه و هدف کلان کشور عمان در وهله اول، نوع‌بخشی اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت است که شامل سه محور توسعه صنعتی، توسعه زنجیره ارزش معدنی و تقویت صنایع پایین‌دستی فلزی است.
این کشور با ایجاد قطب‌های صنعتی در مناطق ویژه (Duqm, Sohar, Salalah)، گام‌های مهمی در توسعه صنعتی خود برداشته است و صنایع فلزی (فولاد و آهن) عمان نیز در بخش‌های ذیل متمرکز شده‌اند:
• تمرکز بر فولاد سبز و احیای مستقیم با هیدروژن (HBI/DRI)
• توسعه مجتمع‌های فولادی در منطقه ویژه Duqm
• همکاری با شرکت‌های بین‌المللی مانند Jindal Shadeed Iron & Steel
• هدف: تولید فولاد کم‌کربن برای صادرات به اروپا و آسیا تا سال ۲۰۳۰
کشور عمان در بخش فلزات پایه (مس و کروم)، اقدامات اساسی در پیش دارد که عبارتند از:
• احیای معادن مس یانقل (Yanqul) و مزون (Mazoon)
• تولید کنسانتره مس از ۲۰۲۶ به بعد
• توسعه واحدهای فرآوری کروم و صادرات آلیاژهای با ارزش افزوده
• حمایت از پروژه‌های بازیافت پسماند مس و استفاده مجدد از سرباره‌های صنعتی
هم‌چنین کشور عمان درخصوص صنایع غیرفلزی و سنگ‌های صنعتی نیز اهدافی به شرح ذیل دارد:
• گسترش بهره‌برداری از معادن سنگ آهک، دولومیت و گچ

احداث کارخانه‌های فرآوری برای تولید سیمان، شیشه و مواد ساختمانی

ایجاد صنایع پایین‌دستی در مناطق ویژه Sohar و Duqm

هدف: افزایش صادرات مصالح ساختمانی تا ۲۰۳۰
پروژه‌های کلیدی کسور سلطنتی عمان از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۸ عبارتند از:
آغاز تولید کنسانتره مس در Mazoonمس که در حال راه‌اندازی است، پروژه فولاد سبز FID, Duqm، توسعه واحد فرآوری کروم در Soharبه منظور تولید کروم و آغاز تولید HBI در Duqm.
این کشور تا سال ۲۰۳۰ قرار است، بهره‌برداری از کارخانجات فولادو تولید پایدار و صادرات فولاد کم‌کربن را نیز عملیاتی نماید.
مناطق ویژه صنعتی و لجستیکی کشور عمان نیز شاملDuqm SEZ قطب فولاد و پتروشیمی،Sohar Industrial Port تمرکز بر فلزات پایه و فرآوری مواد معدنی،Salalah Free Zone صنایع غیرفلزی و صادرات سنگ‌های تزئینی و توسعه زیرساخت‌های بندری، انرژی و آب‌شیرین‌کن‌ها برای حمایت از صنایع معدنی می‌باشد.
فرصت‌ها و مزیت‌های سرمایه‌گذاری در این کشور را می‌توان به شرح زیر عنوان کرد:
• موقعیت ژئو‌استراتژیک در مسیر هند – آفریقا – اروپا
• دسترسی آسان به انرژی و گاز طبیعی
• سیاست‌های حمایتی دولت:
• مالکیت کامل خارجی
• معافیت مالیاتی
• دسترسی آسان به زمین صنعتی
ناگفته پیداست که تولید تولید بخ شصنایع فلزی و معدنی کشور عمان، چالش‌ها و ریسک‌های خاصی هم‌چون نوسانات قیمت جهانی فلزات، نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین در فناوری‌های سبز، مدیریت منابع آب و برق برای واحدهای فرآوری و ظرفیت محدود نیروی انسانی متخصص را دارد.
موارد یادشده، بیانگر چشم‌انداز عمان درسال ۲۰۳۰ میباشند که در مسیر تبدیل عمان به مرکز منطقه‌ای تولید فلزات سبز و مواد معدنی فرآوری‌شده برنامه ریزی شده است و بنابراین پیش بینی می‌شود
ضمن اینکه با افزایش صادرات فلزات پایه و فولاد کم‌کربن و رشد اشتغال صنعتی و توسعه مناطق ویژه، قطعا جایگاه عمان در زنجیره جهانی انرژی و مواد خام تقویت خواهد شد.
در خاتمه تشریح برنامه های توسعه صنایع و معادن عمان ضروری میدانم سه منطقه یاد شده را برای شرکت کنندگان در کنفرانس معرفی نمایم
این‌ها سه قطب بزرگ صنعتی–بندری و لجستیکی عمان هستند که هرکدام نقش متفاوتی در راهبرد «تنوع‌بخشی اقتصاد عمان» دارند.

۱٫ Duqm (الدقم)
• منطقه ویژه اقتصادی الدقم (SEZAD) که یکی از بزرگ‌ترین پروژه های توسعه‌ای عمان است.
• شامل: بندر آب‌عمیقDuqm، پالایشگاه Duqm، منطقه پتروشیمی، شهر صنعتی، حوض خشک تعمیر کشتی‌ها، و نواحی لجستیکی.
• موقعیت استراتژیک: در ساحل دریای عرب، خارج از تنگه هرمز → مناسب برای ترانزیت، انرژی و صنایع سنگین.
• هدف اصلی: تبدیل به هاب صنعتی، انرژی و لجستیک با جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی (چین، کویت، عربستان، اروپا).
۲٫ Sohar (صحار)
• منطقه آزاد و بندر صنعتی صحار یکی دیگر از مهم‌ترین قطب‌های صنعتی عمان.
• و شامل صنایع کلیدی: فولاد، آلومینیوم، پتروشیمی، متالورژی، لجستیک، و تولیدات سنگین.
• بندر Sohar از نظر ترافیک کانتینری و مواد فله‌ای یکی از بزرگ‌ترین بنادر خاورمیانه است.
• نزدیکی به امارات (حدود ۲۰۰ کیلومتری دبی) باعث شده یک هاب ترانزیتی و صنعتی رقابتی باشد.
۳٫ Salalah (صلاله)
• بندر Salalah یکی از مهم‌ترین بنادر ترانشیپ‌منت در کل اقیانوس هند.
• منطقه آزاد Salalah میزبان صنایع: پتروشیمی، کود شیمیایی، بسته‌بندی، لجستیک و صنایع سبک.
• موقعیت بر مسیر تردد کشتی‌های بزرگ شرق–غرب → یک هاب جهانی برای حمل‌ونقل دریایی.
• آب‌وهوای خاص و بارندگی موسمی (خریف) آن را به یک مرکز گردشگری هم تبدیل کرده است.
در خاتمه، توجه سرمایه‌گذاران و شرکت‌کنندگان در کنفرانس Steel MAX به معدن مهم”Mazoon” و منطقه “Yanqul” در عمان که در واقع به یک پروژه بزرگ معدنکاری مرتبط هستند؛ یعنی پروژه معدن مس “Mazoon Copper Project” در یانقول معطوف می‌نمایم.
این معدن در ولایت یانقول (Yanqul) در استان الظاهِره (Al Dhahirah) در عمان به وسعت حدود ۲۰ کیلومتر مربع استکه پروژه‌ای برای تولید مس در دست اقدام دارد.
ضمنا متولی آن شرکت Mazoon Mining است که زیرمجموعه شرکت دولتی Minerals Development Oman (MDO) است.
-ذخایر و ظرفیت پروژه تولید مس حدود ۲۲/۹ میلیون‌تن سنگ معدن مس برآورد شده است.
در این سایت، پنج معدن روباز (open-pit) در نظر گرفته شده‌، ظرفیت پردازش کارخانه در این پروژه ۲/۵ میلیون‌تن سنگ معدن در سال خواهد بود و هدف تولید حدود ۱۱۵ هزارتن کنسانتره مس در سال با غلظت ۲۱/۵ درصد مس است.
گفتنی است، پیش‌بینی شده که تولید کنسانتره مس از سه‌ماهه اول ۲۰۲۷ شروع شود.
در پایان توصیه می‌گردد با حضور فعال در کنفرانس فولاد Steel MAX با هدف توسعه بازارهای صادراتی از پتانسیل‌های کشور عمان بهره‌مند شوید.

منبع:
‏Oman Vision 2040 – Ministry of Energy & Minerals