


گروه رسانهای پردازش – ونزوئلا با در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر نفتی جهان و منابع معدنی قابلتوجه، همچنان بهدلیل سالها سوءمدیریت، کمبود سرمایهگذاری، تحریمهای بینالمللی و زیرساختهای فرسوده، از بهرهبرداری مؤثر از این ظرفیتها ناتوان مانده است. تحولات سیاسی اخیر و احتمال تغییر در ساختار قدرت، گمانهزنیها درباره افزایش تولید نفت و مواد معدنی را افزایش داده، اما تحلیلگران نسبت به احیای سریع عرضه هشدار میدهند.
بر اساس دادههای رسمی و گزارشهای بینالمللی، ونزوئلا حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه ذخایر نفتی دارد که معادل ۱۷ درصد ذخایر اثباتشده جهان است و این کشور را بالاتر از عربستان سعودی قرار میدهد. با این حال، تولید نفت ونزوئلا در سال گذشته بهطور متوسط تنها ۱/۱ میلیون بشکه در روز بوده که حدود یک درصد تولید جهانی را تشکیل میدهد.
بخش عمده این ذخایر در کمربند نفت سنگین اورینوکو قرار دارد؛ نفتی که استخراج آن پرهزینه است اما از نظر فنی پیچیدگی بالایی ندارد. با این وجود، نبود سرمایهگذاری، فرسودگی تجهیزات، قطعیهای مکرر برق و تحریمها باعث شده ظرفیت تولیدی کشور بلااستفاده بماند.
در حوزه معدن، دولت ونزوئلا در سال ۲۰۱۸ فهرستی از ذخایر و منابع معدنی منتشر کرد که بهدلیل استفاده مبهم از مفاهیم «ذخیره» و «منبع»، تصویر دقیقی از توان واقعی کشور ارائه نمیدهد. طبق این گزارشها، ذخایر زغالسنگ ونزوئلا حدود ۳ میلیارد تن و ذخایر نیکل بیش از ۴۰۰ هزار تن برآورد شده است. همچنین منابعی از طلا، سنگآهن و بوکسیت گزارش شده که بخشی از آنها ماهیتی تخمینی و غیرقطعی دارند.
ونزوئلا از بنیانگذاران اوپک است و در دهه ۱۹۷۰ روزانه تا ۳/۵ میلیون بشکه نفت تولید میکرد؛ رقمی که بیش از هفت درصد تولید جهانی آن زمان را شامل میشد. این میزان در دهه گذشته به کمتر از دو میلیون بشکه سقوط کرد و روند نزولی تولید همزمان با افت تولید مواد معدنی ادامه یافته است.
در صورت تغییر رژیم و رفع تحریمها، برخی تحلیلگران معتقدند صادرات نفت ونزوئلا میتواند افزایش یابد و سرمایهگذاری خارجی به این کشور بازگردد. با این حال، تجربه کشورهایی مانند لیبی و عراق نشان میدهد که تغییرات سیاسی اجباری معمولاً به بازگشت سریع و پایدار عرضه نفت منجر نمیشود.
صنعت نفت ونزوئلا پس از ملیسازی در دهه ۱۹۷۰ تحت کنترل شرکت دولتی PDVSA قرار گرفت. اگرچه در دهه ۱۹۹۰ درهای این بخش تا حدی به روی سرمایهگذاران خارجی باز شد، اما پس از روی کار آمدن هوگو چاوز، مالکیت اکثریت پروژهها به PDVSA واگذار شد و شرکتهای بزرگ بینالمللی از کشور خارج شدند. با این وجود، ونزوئلا همچنان از طریق قراردادهای مشترک با شرکتهایی از چین، روسیه و اروپا فعالیت محدودی دارد.
در بخش صادرات، ایالات متحده زمانی بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا بود، اما در پی تحریمها، چین به مقصد اصلی نفت این کشور تبدیل شد. ونزوئلا حدود ۱۰ میلیارد دلار به چین بدهکار است که بخشی از آن از طریق صادرات نفت بازپرداخت میشود. اعلام محاصره نفتکشها از سوی دونالد ترامپ، صادرات نفت ونزوئلا را تقریباً متوقف کرده و آینده کوتاهمدت این بخش را با ابهام مواجه ساخته است.
در مجموع، ونزوئلا با وجود برخورداری از منابع عظیم نفتی و معدنی، تا زمانی که با مشکلات ساختاری، سیاسی و زیرساختی خود مواجه نشود، قادر نخواهد بود از این ظرفیتها برای احیای اقتصاد خود بهرهبرداری کامل کند.