کاهش ۵۰ درصدی معاملات بازار داخلی و رونق صادرات فولاد در روزهای قطع اینترنت

(قسمت اول)

گزارش‌های کدال تولیدکنندگان فولاد نشان از رشد تولید ۹ ماهه نسبت به تولید ۶ ماهه دارد اما آمارهای بورس‌کالا در دو هفته گذشته کاهش ۴۰ و ۵۰ درصدی معاملات را نشان می‌دهد؛ از سوی دیگر، سنگ‌آهن در هفته گذشته رشد ۱۱۱ درصدی در بورس‌کالا را تجربه کرده است.

در آستانه یک ماهگی جهش قیمت ارزهای خارجی که پس از آن، ناآرامی‌هایی در کشور رخ داد و در شرایطی که صنایع تولیدی، بازارهای بورس، بورس‌کالا، تجار و حتی رسانه‌ها از تبعات تصمیم‌های اعمال شده مقطعی و برنامه‌ریزی نشده در جامعه همچون قطع اینترنت و افزایش قیمت ارز بی‌نصیب نمانده‌اند، واحد تحقیقات گروه رسانه‌ای پردازش با بررسی سیر تحولات جاری و نیز گفت‌وگوهای اختصاصی با فعالان صنایع فلزی و معدنی، درصدد انتشار رشته گزارش‌هایی از وضع عمومی تولید در این حوزه برآمده است.

قطعی بیش از بیست روزه اینترنت در سراسر کشور، همزمانی اصلاح سیاست‌های کلان اقتصادی از جمله حذف ارز نیمایی و نیز افزایش تدریجی قیمت دلار، رسانه‌ها و بازارهای سرمایه را به شوک اطلاعاتی فرو برده است.

بررسی‌های معاملات بورس‌کالا نشان از کاهش نگران‌کننده تجارت داخلی محصولات زنجیره فولاد به ویژه شمش فولاد دارد. به طور مثال، در هفته منتهی به ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ و هفته پیش از اعمال محدودیت‌های سختگیرانه اینترنت، بالغ‌بر ۲ میلیون و ۲۵۵ هزار تن محصولات صنایع فلزی و معدنی به ارزش ۵۵/۸ همت در بورس‌کالا مبادله شده که بیانگر رشد ۴/۹ درصدی تناژ و افزایش ۲۲ درصدی ارزش ریالی مبادلات نسبت به هفته گذشته خود است. در همین هفته، فولاد میانی رشد ۴۴ درصدی تناژ و افزایش ۵۸ درصدی ارزش نسبت به هفته گذشته را تجربه کرده که نکته قابل توجه در خصوص فولاد این است که معاملات نقدی فولاد در این هفته با ۲۳ درصد افت تناژی و کاهش ۲۱ درصدی ارزش همراه بوده و رشد کلی معاملات، ناشی از رشد در معاملات سلف و نسیه است.

در بالادست زنجیره فولاد، کنسانتره اصلا معامله نشده و معاملات سنگ‌آهن فقط به صورت نقدی و سلف بوده که افت ۲۲/۴ درصدی تناژ و کاهش ۹ درصدی ارزش نسبت به هفته گذشته خود را داشته است؛ همچنین، آهن‌اسفنجی نیز فقط به صورت نقدی و سلف معامله شده که رشد ۳۶درصدی تناژ و افزایش ۴۷درصدی ارزش را نسبت به هفته گذشته رقم زده است.

در هفته منتهی به ۲۶ دیماه ۱۴۰۴ و همزمان با نخستین هفته بدون اینترنت، حجم معاملات محصولات صنایع فلزی و معدنی افت ۱۲/۴ درصدی در تناژ و کاهش ۴۳ درصدی در ارزش ریالی معاملات را نسبت به هفته گذشته به همراه داشته است.

معاملات فولاد، افت نگران‌کننده ۵۲ درصدی در تناژ و کاهش ۵۴ درصدی در ارزش ریالی نسبت به هفته گذشته در همه انواع معاملات را داشته است.

در بالادست زنجیره، کنسانتره برای سومین هفته پیاپی اصلا معامله نشده و سنگ‌آهن علیرغم افت ۲/۲ درصدی تناژ، رشد ۸درصدی ارزش را به ثبت رسانده است، از سوی دیگر، آهن‌اسفنجی ۲۷درصد رشد تناژ و ۱۹درصد رشد ارزش ریالی نسبت به هفته گذشته داشته که این مهم ناشی از رشد ۶۹/۲۹درصدی در تناژ و رشد ۵۸درصدی در ارزش معاملات نقدی بوده و در معاملات سلف اسفنجی شاهد افت ۹۶درصدی تناژ و ارزش هستیم.

در هفته منتهی به سوم بهمن ۱۴۰۴ و همزمان با دومین هفته بدون اینترنت، حجم معاملات محصولات صنایع فلزی و معدنی رشد تناژی ۱۹ درصدی و کاهش ۴ درصدی در ارزش ریالی نسبت به هفته گذشته خود را تجربه کرده است.

در این میان، فولاد با تداوم کاهش معاملات، افت ۴۰ درصدی تناژ و کاهش ۴۳ درصدی ارزش نسبت به هفته گذشته خود را داشته است.

کنسانتره اما پس از سه هفته رکود، بالغ‌بر ۳۰ تن به ارزش ۴/۲ همت معامله شده و سنگ‌آهن به صورت نقدی و سلف، رشد ۱۱۱/۷ درصدی در تناژ و افزایش ۸۶ درصدی در ارزش نسبت به هفته گذشته را رقم زده است؛ آهن‌اسفنجی نیز کاهش ۱۵ درصدی در تناژ و افت ۱۳ درصدی ارزش را نسبت به هفته گذشته به ثبت رسانده است.

پس از بررسی گزارش بورس‌کالا، خبرنگار گروه رسانه‌ای پردازش با مدیر عامل یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولیدکننده فولاد کشور گفت‌وگویی اختصاصی داشته و با طرح وضعیت مبادلات فولاد در چهار هفته گذشته، شرایط را از زبان وی جویا شده است.

این مدیر فولادی که نخواست نامش فاش شود، وضعیت بازارهای داخلی را بسیار نگران‌کننده دانست و افزود: اصلاح سیاست‌های ارزی و عرضه ارز صادراتی در تالار دوم بورس در مجموع به نفع تولیدکنندگان فولاد است و پیش‌بینی می‌شود در بلندمدت، امکان تامین مالی و مدیریت بهینه سرمایه در گردش از این رهگذر بتواند به اجرای طرح‌های توسعه‌ای شرکت‌ها کمک کند اما افزایش بی‌وقفه نرخ ارز و نیز کاهش مبادلات فولاد در بازارهای داخلی بسیار نگران‌کننده است.

این در شرایطی است که گزارش‌های کدال تولیدکنندگان فولاد نشان از رشد تولید ۹ ماهه نسبت به تولید ۶ ماهه دارد اما فولاد در بازار داخل به سختی معامله می‌شود.

البته، همچون سال‌های گذشته محدودیت‌های برق و گاز با درصدهای شایان توجه در کارخانجات فولادی جاری است اما نکته قابل توجه، عدم‌دسترسی به اینترنت برای حفظ بازارهای صادراتی است؛ به‌طوری که اینترنت شخصی تجار و تولیدکنندگان باز نشده و باید برای دریافت و ارسال ایمیل به اتاق تهران یا شهرستان مربوطه بروند و از طریق چند کامپیوتر این کار را انجام بدهند.

به گفته او، کارخانه‌دارها برای انجام امور بین‌المللی باید به اتاق مربوطه برود و در صف قرار بگیرد که متقاضی‌اش هم زیاد است تا بعد از نیم‌ساعت تا یک ساعت بعد بتواند ایمیلی را دریافت یا ارسال کند؛ البته این شرکت برای تسهیل فرآیند صادرات و اطمینان از انجام به موقع آن افرادی را به یکی از کشورهی همسایه فرستاده تا شخصا پیگیری امور را انجام دهد.

این مدیر فولادی در خصوص چالش‌های جدید ایجاد شده در حوزه بازرگانی افزود: پیش از این، صادرات محصولات فولادی به واسطه ساز و کار کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف به نحوی خدشه‌دار شده بود و زیرفروشی‌های افراد سودجو مانع از قیمت‌گذاری مناسب محصولات فولادی ایران در بازارهای جهانی می‌شد اما امروز شاهد تکرار این مهم از سوی شرکت‌هایی نظیر یک شرکت ذوب‌آهنی هستیم که به دلیل اختلال در بازارهای داخلی، به صرافت صادرات محصولات خود افتاده و حاضر به عرضه محصولات خود با قیمت‌هایی پایین‌تر از عرف بازارهای جهانی هستند که این مهم تبدیل به معزل جدید برای تولیدکنندگان فولاد شده است.