گروه رسانه‌ای پردازش- رییس مرکز فولاد دانشگاه تهران با اشاره به نقش شرکت‌های بزرگی مانند فولاد مبارکه و فولاد خوزستان در میانه زنجیره فولاد، تاکید کرد که هرگونه حمله یا اختلال در این واحدها، سه شاخص کلیدی صنعت، شامل تاب‌آوری زنجیره تامین، پایداری تامین و ریسک عملیاتی را به‌طور هم‌زمان تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

دکتر امیررضا قیامی‌آزاد، رییس مرکز فولاد دانشگاه تهران، در گفت‌وگویی اختصاصی با گروه رسانه‌ای پردازش، نسبت به پیامدهای سیستمی اختلال در شرکت‌های مادر زنجیره فولاد ایران، از جمله بروز شوک سیستمی (Systemic Shock) و ایجاد اثرات آبشاری (Cascading Effects) هشدار داد و ساختار نیمه‌متمرکز (Semi-Centralized Structure) این صنعت را عاملی تشدیدکننده دانست.

وی با تشریح ابزارهای سیاستی و فناورانه لازم برای حفظ تعادل بازار و معرفی ترکیه به عنوان گزینه‌ای استراتژیک برای واردات در شرایط تحریم‌های دریایی، بر نقش کلیدی دانشگاه‌ها در ارتقای تاب‌آوری این صنعت تاکید کرد.

به گفته وی، کاهش توان جذب شوک (Shock Absorption)، کاهش تنوع عرضه (Supply Diversification) و افزایش عدم‌قطعیت (Uncertainty) و نوسانات قیمت از جمله پیامدهای مستقیم چنین رخدادهایی است که نهایتا ظرفیت موثر تولید کشور را کاهش می‌دهد.

رییس مرکز فولاد دانشگاه تهران، مدیریت اختلال در تامین مواداولیه را نیازمند ترکیبی از ابزارهای سیاستی و فناورانه دانست و افزود: تنظیم‌گری پویایی بازار، مدیریت صادرات و اولویت‌بندی تقاضا، استفاده از ذخایر استراتژیک، تنوع‌بخشی به منابع تامین و تقویت مکانیزم‌های شفاف بورس‌کالا در کنار ابزارهایی همچون دیجیتالی‌سازی زنجیره تامین، پیش‌بینی مبتنی بر داده و‌ هوش‌مصنوعی، تولید منعطف، توسعه تولید مبتنی بر قراضه و مسیر کوره قوس‌الکتریکی مبتنی بر قراضه و لجستیک هوشمند، امکان مدیریت اختلال در تامین (Supply Disruption Management) را فراهم می‌کند.

قیامی‌آزاد، نقش دانشگاه‌ها را در افزایش تاب‌آوری صنعتی، “کلیدی” توصیف کرد و افزود: طراحی و شبیه سازی سناریوهای بحران، مدل‌سازی پویایی سیستم ها، تحلیل ریسک و توسعه فناوری‌های نوین نظیر هوش‌مصنوعی، اینترنت اشیای صنعتی و فولاد سبز از جمله حوزه‌هایی است که مراکز علمی می‌توانند در آن اثرگذار باشند.

وی ادامه داد: دانشگاه ها و مراکز علمی در تربیت نیروی انسانی با توان تصمیم گیری در شرایط عدم قطعیت (Decision-Making under Uncertainty) نیز نقش مهمی دارند.

رییس مرکز فولاد دانشگاه تهران در بخش پایانی این گفت‌وگو بر لزوم توجه به راهبرد واردات هدفمند (Targeted Import Strategy) به‌عنوان یک ضربه‌گیر بازار (Shock Absorber) در شرایط اختلال تاکید کرد.

وی با اشاره به محدودیت‌های واردات از چین به دلیل وابستگی به زنجیره‌های دریایی، ترکیه را گزینه بهینه‌تری برای تامین اضطراری فولاد دانست؛ کشوری که به‌دلیل دسترسی زمینی، ظرفیت تولید بالا، انعطاف‌پذیری فناوری EAF و زمان تحویل کوتاه‌تر، می‌تواند نقش “شریک راهبردی منطقه‌ای” را در مها‌ن‌سازی شوک‌های بازار فولاد ایران ایفا کند.