


نگارنده : دکتر زهرا اسدی، دکتری تخصصی شیمی آلی
گروه رسانه ای پردازش : بررسی روندهای جهانی صنعت فولاد نشان میدهد ماهیت رقابت در این صنعت در حال تغییر است. در گذشته تمرکز اصلی کشورها و شرکتهای بزرگ فولادی بر افزایش ظرفیت تولید و سهم از بازار جهانی فولاد بود، اما اکنون عوامل دیگری به تدریج به محور اصلی رقابت تبدیل شدهاند؛ عواملی که بیشتر به بهره وری منابع، فناوری های نوین و الزامات زیست محیطی مربوط میشوند.
مطالعه سیاستها و سرمایهگذاریهای اخیر در کشورهای پیشرو نشان میدهد حرکت به سمت فولاد سبز و کاهش انتشار کربن به یکی از مهمترین جهتگیریهای این صنعت تبدیل شده است. توسعه فناوریهایی مانند استفاده از هیدروژن در فرآیند احیا، ارتقای کوره قوس الکتریکی و بهرهگیری از انرژی کم کربن اکنون به بخشی از استراتژی رقابتی بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ فولاد تبدیل شده است.
در کنار موضوع انرژی، مسئله مدیریت آب نیز به یکی از مؤلفههای مهم رقابت در صنعت فولاد تبدیل شده است. بسیاری از مجتمعهای فولادی در مناطق کمآب فعالیت میکنند و به همین دلیل فناوریهای بازچرخانی آب، کاهش مصرف آب در خطوط تولید و تصفیه پساب صنعتی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
به نظر میرسد در سالهای آینده شرکتهایی موفقتر خواهند بود که بتوانند میان تولید صنعتی و مدیریت پایدار منابع توازن ایجاد کنند.
از سوی دیگر دیجیتالی سازی و استفاده از دادهها در مدیریت تولید نیز در حال تغییر دادن ساختار رقابت در این صنعت است. بهرهگیری از هوش مصنوعی و سیستمهای هوشمند پایش مصرف انرژی میتواند به افزایش بهره وری و کاهش هزینههای تولید کمک کند.
در مجموع روندهای موجود نشان میدهد رقابت جهانی در فولاد، دیگر صرفاً بر سر حجم تولید نیست بلکه بر سر بهره وری منابع، فناوری پاک و تولید پایدار شکل گرفته است؛ مسیری که میتواند در سالهای آینده جایگاه کشورها و شرکتهای فولادی را در بازار جهانی تعیین کند.