گروه رسانه‌ای پردازش- خانه معدن ایران در نشست تخصصی بررسی وضعیت مواد ناریه کشور، با ارائه گزارشی جامع نسبت به تشدید بحران تامین مواد منفجره مورد نیاز معادن هشدار داد و خواستار اقدام فوری دولت برای جلوگیری از اختلال گسترده در زنجیره تولید مواد معدنی شد.

در این نشست اعلام شد که آسیب‌های واردشده به برخی مراکز اصلی تولید مواد ناریه کشور از جمله واحدهای وابسته به صنایع دفاعی و پتروشیمی‌ها، موجب کاهش شدید ظرفیت تولید و توزیع مواد ناریه شده است. بر اساس این گزارش، از زمان بروز بحران تاکنون، توزیع مواد ناریه آماده مصرف به‌ویژه «آنفو» به صورت قطره‌چکانی انجام شده و بخش قابل توجهی از معادن کشور با مشکلات جدی در تامین مواد مورد نیاز عملیات استخراج مواجه هستند.

خطیبی،عضو هیات مدیره خانه معدن ایران تأکید کرد که در حالی‌که برخی معادن بزرگ به دلیل ذخایر قبلی توانسته‌اند فعالیت خود را ادامه دهند، معادن کوچک و متوسط که امکان ذخیره‌سازی نداشته‌اند، در آستانه توقف کامل فعالیت قرار گرفته‌اند. این وضعیت می‌تواند علاوه بر کاهش تولید مواد معدنی، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم هزاران نفر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

انفجار؛ حلقه حیاتی زنجیره معدنکاری
در این گزارش با اشاره به سهم حدود ۱۷ درصدی عملیات انفجار در هزینه‌های مستقیم معدنکاری آمده است که موفقیت بخش‌های بارگیری و حمل، که در مجموع بیش از ۶۰ درصد هزینه‌های معدنکاری را تشکیل می‌دهند، وابستگی مستقیم به کیفیت و اثربخشی عملیات انفجار دارد. از این رو هرگونه اختلال در تامین مواد ناریه، کل چرخه استخراج را با مشکل مواجه خواهد کرد.

رشد بی‌سابقه قیمت مواد ناریه
یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح شده در نشست، افزایش شدید قیمت مواد ناریه بود. بر اساس آمار ارائه شده، قیمت هر کیلوگرم آنفو از ۲۴۰ هزار ریال در فروردین ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال در خرداد ۱۴۰۵ رسیده که رشد خیره‌کننده ۶۹۲ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین قیمت آنفو تنها در مقایسه با دی‌ماه سال گذشته بیش از ۲۶۵ درصد افزایش یافته است. به گفته کارشناسان، این جهش قیمتی موجب شده هزینه عملیات انفجار در معادن حدود ۲/۵ برابر افزایش یابد.

گلایه از بی‌توجهی به مصوبات شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی
خانه معدن ایران در ادامه از عدم اجرای مصوبه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی انتقاد کرد و اعلام نمود طی چند مرحله افزایش قیمت مواد ناریه در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، بدون تشکیل کارگروه مشترک و اخذ نظر بخش خصوصی، تصمیمات یک‌جانبه اتخاذ شده است. به اعتقاد فعالان معدنی، این رویه موجب تشدید فشار بر تولیدکنندگان و کاهش قدرت برنامه‌ریزی معادن شده است.

چالش تنوع و کیفیت مواد ناریه
در بخش دیگری از این گزارش، محدود بودن تنوع محصولات تولیدی و کاهش کیفیت برخی اقلام مصرفی مورد انتقاد قرار گرفت. خانه معدن ایران اعلام کرد کمبود انواع امولایت، بوسترها، پرایمرها، نانل‌ها و رله‌های تأخیری موجب اختلال در طراحی انفجارها و کاهش راندمان عملیات استخراج شده است.
همچنین گزارش‌های متعددی از خرابی رله‌های تاخیری، قطع مدار انفجار، نقص در چاشنی‌ها و افت کیفیت برخی مواد ناریه دریافت شده که علاوه بر افزایش هزینه‌ها، ایمنی عملیات معدنی را نیز تهدید می‌کند. به گفته کارشناسان، وقوع انفجارهای ناقص و افزایش پدیده Misfire موجب اتلاف زمان، افزایش مصرف سوخت، هزینه‌های مجدد بارگیری و کاهش بهره‌وری معادن شده است.

در خاتمه برای عبور از شرایط فعلی، مجموعه‌ای از راهکارهای کوتاه‌مدت و بلندمدت پیشنهاد گردید.