در این مقاله، مختصری درمورد عملکرد پمپ‌های پریستالتیک که از انواع پمپ‌های جابجایی ‌مثبت هستند شرح داده می‌شود و در ادامه به مزایای به‌کارگیری پمپ‌ها در صنایع ‌معدنی پرداخته می‌شود. در انتها تعدادی از معادن و کارخانجات فرآوری که با هدف رفع مشکلات موجود، کاهش دفعات توقف ‌تولید و افزایش ‌اطمینان به پروسه تولید، پمپ‌های پریستالتیک را جایگزین پمپ‌های قدیمی خود کرده‌اند، معرفی می‌شوند.

ماهنامه پردازش-اصول کلی پمپ‌شلنگی برمبنای فشرده‌شدن و بازشدن شلنگ می‎باشد. با چرخش روتور، غلطکی که بر روی آن قرار دارد مواد داخل شلنگ را به سمت جلو می‌راند و به‌ این ترتیب مواد به داخل کشیده‌شده و با چرخش روتور، غلطک بعدی عمل رانش را انجام می‌دهد. موادی که وارد پمپ می‌شوند با هیچ قطعه‌ای جز شلنگ در تماس نیستند و این خود از مهمترین مزایای پمپ‌شلنگی است.

با توجه به صنعتی که پمپ‌شلنگی در آن مورد استفاده قرار می‌گیرد، می‌توان مزایای گوناگونی برای این نوع پمپ برشمرد، اما به‌صورت کلی از جمله مزایای این پمپ‌ها در صنایع ‌معدنی می‌توان موارد ذیل را نام برد:

1. قابلیت پمپاژ سیال حاوی ذرات‌ جامد (اسلاری)                                                                         
2. قابلیت پمپاژ مواد فوق ‌غلیظ با ویسکوزیته بالا  
3. قابلیت جابجایی مواد شیمیایی، سیالات هیدروکربنی و مشتقات آنها
4. امکان پمپاژ مواد غلیظ با هد بالا را تا bar 16 (چنین فشاری در کاربردهایی همچون خوراک فیلترپرس، جابجایی طولانی موادغلیظ و … کاربرد دارد)
5. مکش ‌بالا تا  bar 8/0- (معادل ۸ متر ستون آب)
6. کنترل دبی (مستقل از مقدار هد مورد نیاز) و عدم‌نیاز به شیر کنترل جریان و یا دبی‌سنج
7. پمپاژ آهسته و جابجایی موادحساس به برش
8. عدم‌نیاز به قطعات آب‌بندی و شیر یکطرفه
9. دارای قابلیت خودمکش(Self-Priming)
10. قابلیت تغییر جهت مکش و دهش و در نتیجه از بین بردن بلوکه‌های ایجادشده در مسیر مکش
11. هزینه‌های تعمیر و نگهداری اندک؛ زیرا شلنگ و روانساز تنها قطعات مستهلک در پمپ‌های پریستالتیک هستند. تعویض شلنگ به‌طور معمول کمتر از نیم‌ساعت زمان می‌برد و برای سرویس پمپ نیازی به جداکردن پمپ از خط نیست
12. مقاوم در برابر سایش به دلیل پمپاژ آرام و سرعت کم‌سیال
13. بازدهی بسیاربالا در پمپ‌های شلنگی به دلیل انقباض ‌کامل شلنگ و جلوگیری از فرار سیال
14. ساختار فیزیکی بسیارمحکم و امکان‌ پرتابل‌سازی
15. بسیار کم‌صدا
16. امکان بکارگیری در محیط‌های دارای قابلیت انفجار

در دودهه اخیر، پمپ‌های پریستالتیک در صنایع مختلف از جمله صنایع‌ معدنی، جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده‌اند. به‌عنوان مثال یکی از بزرگترین شرکت‌های ‌معدنی آریزونا که دارای معادن مس و طلا است پمپ‌های‌ سانتریفیوژ با متریال چدن ضدسایش خود را که جهت انتقال اسلاری باطله‌ها استفاده می‌شدند با پمپ‌های پریستالتیک سایز ۱۰۰ تعویض نموده است.

 در پمپ‌های سانتریفیوژ مورداستفاده، پروانه پمپ‌ها هر دوهفته مستهلک می‌شدند. “شرکت‌ معدنی Jadugar ” که دارای چهار معدن طلا در برزیل است اکنون از پمپ‌های پریستالتیک در قسمت‌های مختلفی از جمله عملیات بکفیل، فلوتاسیون و لیچینگ استفاده می‌کند. این شرکت در ابتدا یکی از پمپ‌های شلنگی سایز ۱۰۰ را در یکی از معادن ‌طلای خود جهت پمپاژ بکفیل مورداستفاده قرار داد که شامل ۹ درصد سیمان و ۶۹درصد مواد جامد بود. پس از عملکرد موفق این پمپ به تدریج پمپ‌های‌شلنگی بیشتری جایگزین پمپ‌های سانتریفیوژ شدند. از آنجای‌که پمپ‌های ‌شلنگی کاملا مناسب نصب زیر تیکنر هستند، یک معدن “روی ” در کانادا جهت انتقال اسلاری زیر تیکنر از این پمپ‌ها استفاده می‌کند.

“شرکت‌ معدنی Jadugar ” که دارای چهار معدن طلا در برزیل است اکنون از پمپ‌های پریستالتیک در قسمت‌های مختلفی از جمله عملیات بکفیل، فلوتاسیون و لیچینگ استفاده می‌کند. این شرکت در ابتدا یکی از پمپ‌های شلنگی سایز ۱۰۰ را در یکی از معادن ‌طلای خود جهت پمپاژ بکفیل مورداستفاده قرار داد که شامل ۹ درصد سیمان و ۶۹درصد مواد جامد بود. پس از عملکرد موفق این پمپ به تدریج پمپ‌های‌شلنگی بیشتری جایگزین پمپ‌های سانتریفیوژ شدند. از آنجای‌که پمپ‌های ‌شلنگی کاملا مناسب نصب زیر تیکنر هستند، یک معدن “روی ” در کانادا جهت انتقال اسلاری زیر تیکنر از این پمپ‌ها استفاده می‌کند.

مواد شیمیایی مختلفی در معادن به‌کار می‌روند از جمله سولفات مس، سیانیدها، شیرآهک و … که باید حتما مقادیر مشخصی از آنها به فرآیند تزریق شود. پمپ‌های‌ شلنگی به دلیل قابلیت انتقال دقیق مواد بدون نشتی، پمپ مناسبی برای دوزینگ مواد گران‌قیمت، حساس به تنش برشی و خورنده هستند. یک شرکت معدنی فراوری مس در برزیل، با تکیه بر دقت پمپ‌های پریستالتیک و قابلیت انتقال مواد شیمیایی‌ خورنده  از ۴۲ پمپ پریستالتیک جهت دوزینگ مواد شیمیایی در بخش فلوتاسیون استفاده می‌کند.

 شرکت پارس‌حسگرپاژ، پیشرو در صنعت پمپ‌های‌ پریستالتیک‌ صنعتی در ایران بوده است و در حال حاضر مجموعه کاملی از انواع و سایزهای پمپ‌های پریستالتیک را در سبد محصولات خود، گنجانده است. جهت کسب اطلاعاات بیشتر در خصوص پمپ‌های پریستالتیک به سایت شرکت پارس‌حسگرپاژ به آدرس www.parshesgar.com مراجعه فرمایید.