گروه رسانه‌ای پردازش– مسئله “بهره مالکانه” معادن به یکی از معضلات بخش معدن کشور تبدیل شده است. مهندس اسداله فرشاد، پیشکسوت صنعت فولاد و سنگ‌آهن ایران در مقاله‌ای که به طور اختصاصی در اختیار گروه رسانه‌ای پردازش قرار داده به بررسی راه‌حل‌های عبور از این مسئله پرداخته است که این رسانه طی دو مرحله آن را منتشر می‌نماید. در مرحله اول به بررسی نحوه محاسبه حق امتیاز معدنی در کشورهای معدن‌خیز دنیا پرداختیم و در این مرحله نحوه حمایت دولت‌های مختلف جهان از معدنکاران را با هم می‌خوانیم.

برزیل

دولت برزیل برای تشویق فعالیت‌های معدنی، امتیازات و تسهیلاتی را برای شرکت‌های معدنی در نظر می‌گیرد، از جمله:

• کاهش مالیات‌ها: برخی معافیت‌ها یا کاهش‌های مالیاتی برای شرکت‌های معدنی فراهم می‌شود.
• حمایت‌های زیرساختی: دولت در توسعه زیرساخت‌ها مانند جاده‌ها، راه‌آهن و بنادر برای تسهیل حمل‌ونقل مواد معدنی سرمایه‌گذاری می‌کند.
• برنامه‌های آموزشی و پژوهشی: حمایت از برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مرتبط با صنعت معدن برای بهبود فناوری‌ها و افزایش بهره‌وری.
• حمایت‌های مالی: ارائه وام‌های کم‌بهره یا کمک‌های مالی برای پروژه‌های معدنی.
• تسهیل در مجوزها: تسهیل و تسریع در فرآیندهای صدور مجوزها و کاهش بروکراسی برای شروع پروژه‌های معدنی.

این امتیازات بسته به سیاست‌های دولت فدرال و ایالت‌های مختلف متفاوت است و شرکت‌های معدنی می‌توانند با توجه به شرایط و نیازهای خود از آن‌ها بهره‌مند شوند

هند

در هند، حق‌السهم دولتی (رویالتی) از معادن سنگ‌آهن بر اساس درصدی از ارزش فروش ناخالص مواد معدنی محاسبه و دریافت می‌شود. این نرخ برای سنگ‌آهن ۱۵درصد از ارزش فروش ناخالص تعیین شده است.

نحوه محاسبه رویالتی:

• مبنای محاسبه: رویالتی بر اساس ارزش فروش ناخالص سنگ‌آهن استخراج‌شده محاسبه می‌شود. این ارزش معمولاً بر اساس قیمت فروش سنگ‌آهن خام تعیین می‌گردد.
• عیار سنگ‌آهن: در محاسبه ارزش فروش ناخالص، عیار آهن موجود در سنگ خام نیز مورد توجه قرار می‌گیرد، زیرا عیار بالاتر منجر به ارزش بالاتر محصول می‌شود.
• محصولات فرآوری‌شده: اگر سنگ‌آهن به محصولاتی مانند کنسانتره تبدیل شود، ارزش محصول فرآوری‌شده به عنوان مبنای محاسبه رویالتی در نظر گرفته می‌شود.

شرکت‌های بزرگ مانند گودراموخ (Kudremukh):

شرکت‌هایی مانند گودراموخ که در استخراج و فرآوری سنگ‌آهن فعالیت می‌کنند، موظف به پرداخت ۱۵درصد از ارزش فروش ناخالص محصولات خود به عنوان رویالتی به دولت هند هستند.

دولت هند برای تشویق فعالیت‌های معدنی، امتیازات و تسهیلاتی را برای شرکت‌های معدنی در نظر می‌گیرد، از جمله:

• کاهش مالیات‌ها: برخی معافیت‌ها یا کاهش‌های مالیاتی برای شرکت‌های معدنی فراهم می‌شود.
• حمایت‌های زیرساختی: دولت در توسعه زیرساخت‌ها مانند جاده‌ها، راه‌آهن و بنادر برای تسهیل حمل‌ونقل مواد معدنی سرمایه‌گذاری می‌کند.
• برنامه‌های آموزشی و پژوهشی: حمایت از برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مرتبط با صنعت معدن برای بهبود فناوری‌ها و افزایش بهره‌وری.
• حمایت‌های مالی: ارائه وام‌های کم‌بهره یا کمک‌های مالی برای پروژه‌های معدنی.
• تسهیل در مجوزها: تسهیل و تسریع در فرآیندهای صدور مجوزها و کاهش بروکراسی برای شروع پروژه‌های معدنی.

این امتیازات بسته به سیاست‌های دولت مرکزی و ایالت‌های مختلف متفاوت است و شرکت‌های معدنی می‌توانند با توجه به شرایط و نیازهای خود از آن‌ها بهره‌مند شوند.

انگلستان

در انگلستان، سیستم دریافت حق‌السهم یا رویالتی از معادن به‌صورت یک قانون کلی و یکنواخت وجود ندارد، بلکه از طریق قراردادهای امانتی (concession agreements) و مجوزهای استخراج با شرایط مذاکره‌شده بین دولت (به ویژه از طریق “دارایی‌های کرون” یاCrown Estate)) و شرکت‌های معدنی تعیین می‌شود. به عبارت دیگر، نحوه محاسبه و مبنای تعیین رویالتی ممکن است از یک پروژه به پروژه دیگر و از یک ماده معدنی به ماده دیگر متفاوت باشد.

مبانی اصلی محاسبه رویالتی در انگلستان

• مبنای محاسبه: در برخی قراردادها، رویالتی بر اساس ارزش فروش ناخالص سنگ معدن تعیین می‌شود. در این حالت، معمولاً قیمت فروش سنگ‌آهن خام یا سایر فلزات در نظر گرفته می‌شود و مشخصاتی مانند عیار (مثلاً درصد آهن در سنگ خام) نیز در محاسبه ارزش واقعی ماده استخراج‌شده موثر است.
• در موارد دیگر، به دلیل فرآوری و تبدیل سنگ خام به محصولات نهایی مانند کنسانتره یا محصولات فرآوری‌شده، ممکن است مبنای محاسبه بر اساس ارزش محصول نهایی باشد.
• تعیین درصد یا فرمول: درصد رویالتی یا نحوه محاسبه آن معمولاً در قراردادهای استخراج به توافق طرفین می‌رسد. درصدهایی که در این قراردادها ذکر می‌شوند معمولاً بین چند درصد تا حدود ۵ تا ۱۰ درصد متغیر هستند. این ارقام به ماده معدنی مورد نظر، شرایط بازار، و سیاست‌های مذاکره‌شده بستگی دارد.

مثال‌های کاربردی (نمونه‌های مفهومی)

معدن سنگ‌آهن A در شمال انگلستان:

• در این نمونه فرضی، قرارداد ممکن است رویالتی‌ای به میزان پنج درصد از ارزش فروش ناخالص سنگ‌آهن خام تعیین کند. در این محاسبه، قیمت فروش سنگ خام با توجه به عیار واقعی آن در نظر گرفته شده و پنج درصد از این ارزش به عنوان سهم دولت تعلق می‌گیرد.

معدن طلا B در منطقه کرنوال:

• در معادنی از این دست، به دلیل فرآوری سنگ خام به محصولات نهایی مانند کنسانتره، مبنای محاسبه رویالتی ممکن است ارزش نهایی محصول باشد. برای مثال، رویالتی‌ای در حدود سه تا چهار درصد از ارزش فروش کنسانتره طلای تولیدشده تعیین شود.

معدن فلزات دیگر (مثلاً مس یا لیتیوم C):

• در پروژه‌های استخراج فلزاتی مانند مس یا لیتیوم که نیازمند فرآوری‌های فنی و تخصصی هستند، ممکن است از یک مدل ترکیبی استفاده شود؛ مثلاً درصدی از فروش سنگ خام در مراحل اولیه استخراج به علاوه درصدی از ارزش افزوده حاصل از فرآوری. این درصدها معمولاً در محدوده‌ای بین چهار تا ۸ درصد تعیین می‌شوند.

جمع‌بندی

• روش محاسبه: اساساً بر مبنای ارزش فروش (چه از سنگ خام و چه از محصولات فرآوری‌شده) صورت می‌گیرد و تعیین این ارزش می‌تواند شامل بررسی عیار و سایر مشخصات فنی ماده معدنی باشد.

• قراردادمحور بودن: درصدها و شرایط دقیق مستقیماً در قراردادهای امانتی و مجوزهای استخراج مذاکره شده و ممکن است از پروژه‌ای به پروژه دیگر تغییر کنند.

• شفافیت نسبی: اطلاعات دقیق مربوط به درصدها و فرمول‌های محاسبه معمولاً به عنوان جزئیات قراردادی در نظر گرفته می‌شوند و به‌طور عمومی منتشر نمی‌شوند.

این رویکرد انعطاف‌پذیر و قراردادی، انگلستان را از سایر کشورهایی که قوانین استانداردتری دارند متمایز می‌کند؛ به‌طوری که هر پروژه بر اساس شرایط فنی، اقتصادی و بازار، و در تعامل با سیاست‌های دولت و دارایی‌های کرون، فرمول و درصد رویالتی خاص خود را دارد.

اندونزی

در اندونزی، نحوه محاسبه حق‌السهم یا رویالتی از معادن توسط قوانین معدنی و قراردادهای امانتی تنظیم می‌شود. در اکثر موارد، مبنای محاسبه رویالتی «ارزش فروش ناخالص» مواد معدنی است؛ یعنی قیمت فروش نهایی (خام یا فرآوری‌شده) با تعدیلات مربوط به کیفیت یا عیار ماده معدنی. در ادامه به تفصیل شرایط و فرمول‌های رایج برای سنگ‌آهن، نیکل (اکسید یا سولفید) و سرب/روی توضیح داده می‌شود:

۱) سنگ آهن

فرمول کلی:

رویالتی = (ارزش فروش ناخالص سنگ‌آهن خام × تعدیل کیفی بر اساس عیار آهن) × نرخ رویالتی

• مبنای ارزش فروش: در صورتی که سنگ‌آهن به‌صورت خام فروخته شود، قیمت فروش تعیین‌شده (معمولاً به ازای تن) به همراه تعدیل بر اساس درصد واقعی آهن (عیار) محاسبه می‌شود.

• نرخ رویالتی: در قراردادهای استخراج معادن سنگ‌آهن در اندونزی، نرخ رویالتی معمولاً بین سه تا پنج درصد از ارزش فروش ناخالص تعیین می‌شود.

برای نیکل دو نوع محصول اصلی وجود دارد:

۲) نیکل (اکسید و سولفید)

• نیکل اکسید (Laterite Nickel):

مبنای محاسبه: در اکثر موارد، مانند سایر معادن، مبنا ارزش فروش ناخالص ماده استخراج‌شده است. در این حالت، قیمت نیکل استخراج‌شده (که ممکن است به‌صورت سنگ خام یا کنسانتره باشد) به همراه تعدیلات کیفی (عیار نیکل) در نظر گرفته می‌شود.

نرخ رویالتی: معمولاً نرخ رویالتی برای نیکل اکسید در حدود ۵ تا ۶ درصد تعیین می‌شود.

• نیکل سولفید:

مبنای محاسبه: مشابه نیکل اکسید، اما در این حالت به دلیل ویژگی‌های فنی و فرآوری متفاوت، ممکن است قیمت فروش محصول (معمولاً کنسانتره یا فلز نیکل پرعیار) به عنوان مبنا در نظر گرفته شود.

نرخ رویالتی: نرخ رویالتی برای نیکل سولفید معمولاً کمی پایین‌تر (مثلاً ۴ تا ۵ درصد) است.

۳)سرب و روی

فرمول کلی:

رویالتی = (ارزش فروش ناخالص محصولات استخراج‌شده (خام یا فرآوری‌شده) با در نظر گرفتن عیار سرب/روی) × نرخ رویالتی

مبنای ارزش فروش: همانند سایر فلزات، قیمت فروش ناخالص محصول (چه به‌صورت سنگ خام و چه به‌صورت کنسانتره یا محصول نهایی) با در نظر گرفتن مشخصات کیفی (مانند درصد سرب یا روی موجود) به عنوان مبنا در نظر گرفته می‌شود.

نرخ رویالتی: در معادن سرب و روی، نرخ رویالتی معمولاً در محدوده چهار تا ۸ درصد قرار دارد که بسته به شرایط قرارداد، نوع ماده و شرایط بازار ممکن است متغیر باشد.

نکات تکمیلی

تنوع در قراردادها: لازم به ذکر است که درصدهای ذکرشده تنها تقریبی هستند و در عمل، هر پروژه استخراجی بر اساس شرایط فنی، اقتصادی و بازار به‌صورت قراردادی تعیین می‌شود.

تعدیلات کیفی: در تمامی موارد از آنجا که ارزش فروش مواد معدنی تحت تأثیر عیار و کیفیت آن‌ها است، فرمول‌های محاسبه معمولاً تعدیلاتی را شامل می‌شوند که واقعیت‌های فنی ماده معدنی (مانند درصد آهن، نیکل، سرب یا روی) را منعکس کنند.

شفافیت قراردادی: اطلاعات دقیق هر قرارداد استخراج معمولاً جزئیات فنی و اقتصادی را شامل می‌شود که در اسناد قراردادی بین دولت و شرکت‌های معدنی ذکر شده و ممکن است بسته به تغییرات قوانین و سیاست‌های دولتی به‌روز شوند

چین

در چین، شیوه‌های دریافت حق‌السهم و مالیات‌های مربوط به استخراج معادن به دو صورت عمده تنظیم می‌شود:

• سیستم مالیات منابع معدنی (Mineral Resource Tax):

مبنای محاسبه: عمدتاً بر مبنای تولید واقعی (به‌ازای تن یا واحد وزن) و با توجه به کیفیت یا عیار ماده معدنی است. به عبارت دیگر، شرکت‌های معدنی موظفند برای هر تن از ماده استخراج‌شده، نرخ مشخصی (که بسته به عیار و کیفیت تغییر می‌کند) به دولت پرداخت کنند.

برای سنگ‌آهن خام: معمولاً ارزش فروش سنگ خام به‌عنوان مبنا استفاده نمی‌شود بلکه تولید فیزیکی (تعداد تن‌های استخراج شده) با اعمال نرخ ثابت محاسبه می‌شود.

این نرخ ممکن است با توجه به عیار (مثلاً اگر درصد آهن بالاتر باشد، نرخ مالیات به ازای تن بالاتر در نظر گرفته شود) تنظیم شود.

مثال واقعی: در سال ۲۰۲۴، برخی از معادن بزرگ سنگ‌آهن در استان‌های هبی و لیائونینگ (مانند معادنی تحت فعالیت شرکت‌های بزرگ دولتی مانند Shougang یاAnsteel) بر اساس نرخ‌های تعیین‌شده توسط مقامات محلی مالیات منابع معدنی محاسبه و دریافت می‌شود.

• مدل‌های خاص و توافقات قراردادی (Royalties via Concession Agreements):

در کنار مالیات منابع معدنی، در برخی موارد دولت چین از طریق قراردادهای امانتی، درصدی از ارزش فروش یا سود پروژه را به‌عنوان رویالتی دریافت می‌کند. در این حالت نحوه محاسبه به شکل زیر است:

برای مواد معدنی فرآوری نشده (خام):

اگر ماده معدنی به‌صورت خام فروخته شود، ارزش فروش بر اساس بازار و کیفیت (از جمله عیار مشخص شده) تعیین می‌شود و درصدی از این ارزش (مثلاً بین سه تا پنج درصد) به عنوان رویالتی به دولت پرداخت می‌گردد.

برای معادن فرآوری‌شده (مانند کنسانتره یا محصول نهایی):

اگر ماده معدنی پس از فرآوری به محصول نهایی تبدیل شود، قیمت محصول نهایی (با در نظر گرفتن پارامترهایی مانند درصد فلز پرعیار) مبنای محاسبه قرار می‌گیرد و درصد مشخصی (که در قرارداد تعیین شده) از این ارزش به دولت تعلق می‌گیرد

موارد و فرمول‌های مرتبط با سایر معادن

۱٫نیکل (اکسیدی یا سولفید):

• روش محاسبه: مانند سایر معادن، ابتدا میزان تولید نیکل (بر حسب تن یا واحد وزن) تعیین می‌شود.

• بسته به نوع نیکل استخراجی: برای نیکل اکسیدی، که معمولاً از معادن Laterite استخراج می‌شود، نرخ مالیات یا رویالتی ممکن است کمی بالاتر (به عنوان مثال ۵ تا ۶ درصد از ارزش فروش یا نرخ معادل به ازای تن) در نظر گرفته شود.

• برای نیکل سولفید که فرآوری‌های پیچیده‌تری نیاز دارد، ممکن است نرخ کمی پایین‌تر (مثلاً ۴ تا ۵ درصد) از ارزش فروش کنسانتره نیکل تعیین شود.

مثال واقعی: پروژه Weda Bay Nickel در چین (اگرچه این پروژه بیشتر مرتبط با مناطق جنوبی است)، در سال ۲۰۲۴ بر اساس قرارداد استخراج، ارزش فروش کنسانتره نیکل بر اساس عیار نیکل (معمولاً در حدود ۵/۱تا دو درصد نیکل پرعیار) ارزیابی و نرخ رویالتی توافق‌شده (مثلاً ۵/۴ درصد) اعمال شده است.

۲٫سرب و روی:

روش محاسبه: در معادن سرب و روی نیز معمولاً ابتدا میزان تولید و کیفیت (عیار سرب یا روی موجود در ماده استخراج‌شده) مشخص می‌شود. مبنای مالیاتی ممکن است یا بر اساس تولید فیزیکی (به ازای هر تن) با نرخ ثابت تعیین شود یا بر مبنای ارزش فروش نهایی (در صورت فرآوری به کنسانتره یا محصول نهایی) و اعمال درصدی از آن (مثلاً بین ۴ تا ۸ درصد) محاسبه گردد.

مثال واقعی: در سال ۲۰۲۴، یکی از معادن سرب و روی مهم در استان‌های جنوبی چین (مثلاً معادنی تحت فعالیت شرکت‌های بزرگ معدنی در استان گوانگ‌دونگ) بر اساس تولید کنسانتره سرب و روی، با توجه به کیفیت تعیین شده و بر مبنای ارزش فروش نهایی، نرخ رویالتی حدود ۶ درصد دریافت می‌کردند.

جمع‌بندی

• سنگ‌آهن خام: عمدتاً بر مبنای تولید فیزیکی (تن‌ها) با اعمال نرخ ثابت بر حسب کیفیت/عیار محاسبه می‌شود.

• نیکل: برای نیکل اکسیدی، معمولاً نرخ رویالتی حدود ۵–۶ درصد از ارزش فروش (یا معادل نرخ به ازای تولید) اعمال می‌شود؛ برای نیکل سولفیدی، نرخ کمی پایین‌تر (۴–۵ درصد) در نظر گرفته می‌شود.

• سرب و روی: مبنای محاسبه می‌تواند تولید فیزیکی یا ارزش فروش نهایی (در صورت فرآوری) باشد؛ نرخ رویالتی توافق‌شده بین چهار تا ۸ درصد متغیر است.

لازم به ذکر است که در چین، شرایط دقیق هر معدن بر اساس قراردادهای امانتی و مقررات محلی تعیین می‌شود؛ لذا ارقام فوق نمونه‌ای تقریبی و بر اساس اطلاعات منتشرشده در سال ۲۰۲۴ است که ممکن است در هر منطقه و پروژه خاص تفاوت‌هایی داشته باشد

روسیه

در روسیه، حقوق دولتی و رویالتی از معادن بر اساس مقررات مربوط به مالیات استخراج معادن و قراردادهای امانتی تعیین می‌شود. نحوه محاسبه این حقوق به نوع ماده معدنی و شرایط قرارداد بستگی دارد. در ادامه، به صورت مجزا برای سنگ‌آهن و سایر فلزات (مس، سرب، روی و نیکل) فرمول‌های محاسبه و نمونه‌هایی از معادن مهم روسیه ارائه می‌شود.

۱٫ سنگ آهن

فرمول محاسبه:

• محاسبه ارزش فروش تنظیم‌شده:

ارزش فروش هر تن سنگ‌آهن خام، با در نظر گرفتن تنظیمات فنی و کیفیت (عیار آهن موجود) تعیین می‌شود.

• اعمال نرخ رویالتی:

سپس یک درصد (معمولاً بین ۳ تا ۵ درصد) از این ارزش به عنوان حقوق دولتی یا رویالتی محاسبه می‌گردد.

فرمول کلی رویالتی = (قیمت فروش هر تن × تعدیل براساس عیار) × (نرخ رویالتی)

۲٫ سایر فلزات

الف) مس

مبنای محاسبه: معمولاً بر اساس ارزش فروش کنسانتره یا محصول نهایی مس است. کیفیت و عیار مس (مثلاً درصد مس خالص در کنسانتره) در تعیین ارزش فروش نقش دارد.

نرخ رویالتی: نرخ رویالتی برای مس معمولاً در حدود ۴ تا ۷ درصد تعیین می‌شود.

ب) سرب و روی

مبنای محاسبه: مانند مس، در معادن سرب و روی نیز ارزش فروش کنسانتره یا محصول نهایی با توجه به درصد فلز خالص تعیین می‌شود.

نرخ رویالتی: برای سرب و روی معمولاً نرخ رویالتی بین ۵ تا ۸ درصد اعمال می‌گردد

ج) نیکل (اکسیدی یا سولفیدی)

مبنای محاسبه: در استخراج نیکل، اغلب ارزش فروش کنسانتره نیکل (یا در برخی موارد فلز نیکل پرعیار) به عنوان مبنا در نظر گرفته می‌شود. در این میان، پارامترهایی مانند عیار نیکل و هزینه‌های فرآوری نیز تاثیرگذارند.

نرخ رویالتی: برای نیکل سولفیدی معمولاً نرخ رویالتی در حدود ۴ تا ۵ درصد و برای نیکل اکسیدی ممکن است کمی بالاتر (۵ تا ۶ درصد) تعیین شود

۳٫ نمونه‌های واقعی و موارد سال ۲۰۲۴

در سال ۲۰۲۴، طبق اطلاعات منتشرشده و قراردادهای استخراج، به‌طور تقریبی موارد زیر در روسیه مشاهده شده است:

• سنگ آهن: در برخی از معادن بزرگ در حوزه‌های صنعتی مانند منطقه «کُرز» یا معادن مرتبط با شرکت‌های بزرگ فولادسازی، نرخ رویالتی حدود چهار درصد از ارزش فروش تنظیم‌شده سنگ‌آهن خام (با در نظر گرفتن عیار) اعمال می‌شود.

• مس: در معادن مس که در حوزه‌های اُرال یا مناطق شمالی فعالیت دارند، طبق قراردادهای استخراج، حقوق دولتی به عنوان حدود ۵ درصد از ارزش فروش کنسانتره مس محاسبه شده است.

• سرب و روی: در برخی از معادن چند فلزی موجود در مناطق صنعتی، نرخ رویالتی برای سرب و روی معمولاً حدود ۶ درصد از ارزش فروش محصول نهایی (با توجه به درصد فلز خالص) تعیین می‌شود.

• نیکل: معدن‌های بزرگ نیکل در حوزه‌های چند فلزی، به ویژه در مناطق شمالی سیبری، طبق قراردادهای استخراج، نرخ رویالتی بین ۴ تا ۵ درصد برای نیکل سولفیدی (و در مواردی برای نیکل اکسیدی حدود ۵ تا ۶ درصد) اعمال می‌کنند. به عنوان مثال، در یکی از پروژه‌های بزرگ استخراج نیکل، که از معادن چند فلزی در ناحیه نرِّلیسک بهره‌برداری می‌شود، این نرخ‌ها بر مبنای ارزش فروش کنسانتره نیکل تنظیم شده است

۴٫ بررسی ۱۰ معدن مهم در روسیه

برخی از معادن و حوزه‌های معدنی مهم روسیه که در استخراج سنگ‌آهن و سایر فلزات قیمتی فعالیت دارند عبارتند از:

1. Магнитогорский (Magnitogorsk):: دارای سنگ‌آهن (همچنین پایه‌ی صنعت فولادسازی)
2. Норильский (Norilsk-Talnakh):: دارای نیکل، مس، کبالت و فلزات همراه
3. Ключевский: : دارای معادن مس (همچنین ممکن است چند فلزی باشد)
4. Кольский (Kola): : دارای حوزه چند فلزی شامل نیکل، مس و سایر فلزات ارزشمند
5. Уральский:: دارای حوزه استخراج مس، سرب و روی
6. Курский железорудный бассейн (Kursk Magnetic Anomaly): دارای یکی از بزرگ‌ترین منابع سنگ‌آهن
7. Белокурихинский: دارای معادن سرب و روی
8. Саянский دارای حوزه استخراج متنوع فلزات (شامل مس، نیکل و غیره)
9. Якутский: دارای حوزه معدنی در مناطق دور شمالی با استخراج چند فلزی (به علاوه الماس در برخی موارد)
10. Кемеровский: اگرچه بیشتر شناخته شده برای زغال سنگ، در برخی گزارش‌ها حوزه چند فلزی نیز دارد.

۵٫ مثال انتخابی: معدن «Норильский»

به عنوان نمونه برجسته، معدن Норильский (نوريلسك-تالناخ) یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین حوزه‌های معدنی روسیه به شمار می‌رود.

مواد استخراجی: این معدن به عنوان منبع عظیم نیکل، مس، کبالت و فلزات همراه شناخته می‌شود.

روش محاسبه نیکل: در این پروژه، برمبنای ارزش فروش کنسانتره نیکل (با در نظر گرفتن عیار نیکل پرعیار) و مطابق با قراردادهای استخراج، نرخ رویالتی در حدود ۴ تا ۵ درصد اعمال می‌شود.

اهمیت: این معدن نمونه‌ای از ترکیب سیاست‌های مالیاتی (مانند مالیات استخراج معادن) و توافقات قراردادی در تعیین سهم دولت از ارزش افزوده استخراج فلزات ارزشمند است.