گروه رسانه‌ای پردازش – چین در تازه‌ترین اقدام خود برای افزایش کنترل بر زنجیره جهانی فناوری، صادرات پنج عنصر نادر جدید را محدود و نظارت بر کاربران خارجی نیمه‌رسانا را تشدید کرد. این تصمیم در آستانه دیدار روسای‌جمهور دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ در کره‌جنوبی اتخاذ شده و می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای صنایع جهانی دفاع و تراشه‌سازی به همراه داشته باشد.

بر اساس اعلام وزارت بازرگانی چین از ۸ نوامبر صادرات پنج عنصر هولمیوم، اربیوم، تولیوم، یوروپیوم و ایتربیوم و تجهیزات فرآوری مرتبط با آن‌ها نیازمند دریافت مجوز خواهد بود. افزون بر آن، شرکت‌های خارجی که از تجهیزات یا مواد چینی در تولید عناصر نادر یا آهن‌رباهای مرتبط استفاده می‌کنند، حتی در صورت عدم‌مشارکت شرکت‌های چینی در معامله، باید مجوز صادرات از پکن دریافت کنند.

چین که بیش از ۹۰ درصد عناصر نادر فرآوری‌شده جهان را تولید می‌کند، اکنون محدودیت‌های خود را به ۱۲ عنصر از مجموع ۱۷ عنصر نادر گسترش داده است. این مواد در تولید خودروهای برقی، موتورهای هواپیما، رادارهای نظامی و تراشه‌های پیشرفته نقشی حیاتی دارند.

این مقررات جدید تنها چند هفته پس از آن اعلام می‌شود که قانون‌گذاران آمریکایی خواستار ممنوعیت‌های گسترده‌تر بر صادرات تجهیزات ساخت تراشه به چین شدند. مقامات کاخ سفید نیز در واکنش به تصمیم ناگهانی پکن اعلام کردند در حال ارزیابی پیامدهای احتمالی آن بر زنجیره تامین جهانی فناوری هستند.

❗️افزایش فشار پیش از دیدار سران چین و آمریکا

تحلیل‌گران اقدام جدید پکن را بخشی از تلاش برای افزایش اهرم فشار در مذاکرات آتی ترامپ و جین‌پینگ می‌دانند. تیم ژانگ، بنیان‌گذار یک شرکت تحقیقاتی در سنگاپور گفت: این تصمیم به چین کمک می‌کند تا پیش از نشست کره‌جنوبی، در مذاکرات دست بالاتری داشته باشد.

در بازارهای مالی، سهام شرکت‌های چینی تولیدکننده عناصر نادر از جمله China Northern Rare Earth Group، China Rare Earth Resources and Technology و Shenghe Resources روز پنج‌شنبه ۹ اکتبر ۲۰۲۵ بین ۹ تا ۱۰ درصد رشد کرد. شرکت‌های آمریکایی فعال در این بخش نیز در وال‌استریت با افزایش ارزش سهام روبه‌رو شدند؛ ازجمله Critical Metals Corp (۲۵٪ رشد) و Energy Fuels (۹ درصد رشد).

شرکت Energy Fuels که در ایالت یوتا تاسیسات فرآوری اورانیوم و عناصر نادر دارد در بیانیه‌ای اعلام کرد: پروژه آزمایشی اخیر ما نشان‌دهنده توان فنی یک شرکت آمریکایی در خاک ایالات‌متحده است.

⚡️تمرکز بر تراشه‌ها و صنایع دفاعی

وزارت بازرگانی چین هم‌چنین تصریح کرد که کاربران خارجی بخش دفاعی مجوز صادرات دریافت نخواهند کرد و درخواست‌های مربوط به نیمه‌رساناهای پیشرفته تنها به‌صورت موردی بررسی می‌شود.
این مقررات شامل تراشه‌های ۱۴ نانومتری و پیشرفته‌تر، تراشه‌های حافظه با بیش از ۲۵۶ لایه و تجهیزات تولید این تراشه‌ها است و بر تحقیق و توسعه در حوزه هوش‌مصنوعی با کاربردهای نظامی نیز اعمال می‌شود.

کره‌جنوبی که میزبان غول‌های تراشه‌سازی سامسونگ است، اعلام کرد در حال بررسی جزئیات این مقررات بوده و گفت‌وگو با پکن را برای کاهش اثرات آن ادامه خواهد داد.

💡تاثیر جهانی و چشم‌انداز زنجیره تامین

کارشناسان هشدار می‌دهند این سیاست تازه می‌تواند منجر به دوپارگی ساختاری در زنجیره ارزش جهانی عناصر نادر شود. تحلیلگران می‌گویند: جهان به‌سمت شکاف ساختاری پیش می‌رود، چین در حال بومی‌سازی زنجیره خود است و ایالات‌متحده و متحدانش نیز به‌ سرعت در مسیر ایجاد زنجیره‌های مستقل گام برمی‌دارند.

گفتنی است به‌رغم نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه، وزارت بازرگانی چین وعده داده است که دامنه اقلام محدودشده محدود خواهد بود و “اقدامات تسهیل‌گر برای صدور مجوز” اجرا می‌شود.

مقررات مربوط به شرکت‌های خارجی که از تجهیزات یا مواد چینی در محصولات خود بهره می‌برند از اول دسامبر لازم‌الاجرا خواهد شد.