بیانیه رئیس کمیته فولاد OECD

از دولت‌ها و صنعت مصرانه خواسته شد تا برای تضمین ثبات بازار جهانی فولاد اقدام کنند

ماهنامه پردازش – صنعت فولاد با روندهای ناپایداری مواجه است. ظرفیت اضافی بسیار زیاد و درحال رشد است. این وضعیت، در فضای محدود رشد تقاضای جهانی فولاد باعث بی‌ثباتی در بازارهای جهانی فولاد می‌شود و اقدامات تجاری را تشدید می‌کند. مداخلات منحرف‌کننده بازار دولت در برخی از اقتصادها، هم‌چنان به رشد خود ادامه می‌دهد و به این ظرفیت اضافی جهانی دامن می‌زند که منجر به افزایش صادرات فولاد و محصولات پایین‌دستی، دامن زدن به شیوه‌های تجاری ناعادلانه و کاهش موفقیت صنعت در سراسر جهان می‌شود. این مشکلات ساختاری هم‌چنین موانع بیشتری را برای کاهش انتشار کربن مورد نیاز بخش فولاد ایجاد می‌کند که درحال‌حاضر حدود ۸ درصد از انتشار CO_۲ جهانی را تشکیل می‌دهد.

     کمیته فولاد، در نود و پنجمین جلسه خود که در مقر OECD در پاریس برگزار شد، این چالش‌های مبرم را بررسی و تعهد خود را برای کار بر روی راه‌حل‌های بلندمدت اعلام کرد. هیات‌ها توافق کردند که روندهای جاری پایدار نیستند و باید برای محیطی با ثبات‌تر که تاب‌آوری، رقابت و همسویی صنعت فولاد با اهداف آب‌و‌هوایی را تضمین می‌کند، وارونه شوند. کمیته فولاد هم‌چنین به ابراز همبستگی خود با اوکراین ادامه داد و منتظر است تا از احیای صنعت مهم فولاد آن حمایت کند.

نتایج کلیدی این نشست عبارت بودند از:

• توافق در مورد چالش‌های مشترک پیش روی صنایع فولاد در کشورهای مختلف، از جمله افزایش ظرفیت اضافی همراه با چشم‌انداز ضعیف‌تر بازار ونیاز فوری به شرایط بازی برابر. ظرفیت فولادسازی جهانی در سال گذشته ۵۵۲ میلیون تن از تولید فولاد فراتر رفت (بیش از مجموع تولید فولاد هند، قاره آمریکا، اتحادیه اروپا، ژاپن و ترکیه در سال ۲۰۲۳). انتظار می‌رود ظرفیت اضافیظرف سه سال آینده به میزان قابل توجهی افزایش یابد. حدود ۱۵۸ میلیون تن ظرفیت جدید تا سال ۲۰۲۶ به‌طور بالقوه وارد بازار می‌شود، درحالی‌که تقاضای فولاد درحال‌حاضر تنها حدود ۳۶ میلیون تن در سال رشد می‌کند.حدود ۶۰ درصد از رشد ظرفیت جدید در سه سال آینده در آسیای جنوب‌شرقی با حمایت سرمایه‌گذاری قابل توجه شرکت‌های فولاد چین، هند و خاورمیانه صورت خواهد گرفت.
• درک این موضوع که انظباط یارانه‌ای باید تقویت شودتا شرایط بازی برابر در فولاد وجود داشته باشد. مطالعه جدیدی که به زودی توسط کمیته فولاد منتشر می‌شود، نشان می‌دهد که استفاده از یارانه به ازای هر واحد ظرفیت تولید فولاد درقالب کمک‌های نقدی در اقتصادهای غیر OECD که عضو کمیته فولاد نیستند از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۱ پنج برابر شده است. درحالی‌که یارانه‌ها در قالب تامین مالی زیر بازار (وام‌های نرم) دو برابر شده است. این در تضاد کامل با اقتصادهای OECD که در آنها این یارانه‌ها ثابت مانده است می‌باشد. یارانه‌های فعلی و گذشته ظرفیت اضافی جهانی با اثرات منفی طولانی مدت بر بازارهای بین‌المللی فولاد ایجاد می‌کنند. اعضا منتظر تبادل اطلاعات در مورد این موضوع و بررسی راه‌حل‌های ملموس مندرج در مجمع جهانی ظرفیت اضافی فولاد هستند.
• نگرانی فزاینده در مورد اختلالات در تجارت فولاد. اعضا در مورد افزایش ناگهانی صادرات فولاد در سال گذشته، به ویژه از چین، جایی که صادرات فولاد درحال‌حاضر نزدیک به سطوح اوج مشاهده شده در سال ۲۰۱۶ است،بحث کردند.صادرات غیرمستقیم فولاد (کالاهای حاوی فولاد مانند ماشین‌آلات و وسایل نقلیه) از چین نیز درحال افزایش است. این تحولات ریسک بی‌ثباتی و اقدامات (دعاوی) تجاری بیشتری را در سراسر جهان ایجاد می‌کند.
• اذعان به اینکهابزارهای سیاست تجاریاعضا باید تقویت شود.این موضوع شامل رسیدگی به صادرات فولاد که اقدامات تجاری اعضا برای مقابله با تجارت ناعادلانه را دور می‌زند است.کمیته موافقت کرد کهدر سال ۲۰۲۴کار بر روی ابزارهایجدید رابرای شناسایی دور زدن تجاری بالقوه و به اشتراک‌گذاری اطلاعات و بهترین شیوه‌ها در مورد استراتژی‌های خود برای مقابله با این مشکل گسترده ادامه دهد. کمیته نتایج این کار را در جلسه بعدی خود در ماه نوامبر گزارش خواهد کرد.
• همه این چالش‌ها در زمانی رخ می‌دهند که صنعت به محیط عملیاتی طولانی‌مدت پایداری برای انتقال پرهزینه به تولید فولاد کم‌کربن نیاز دارد.گرچه تعداد پروژه‌های فولاد با انتشار کربن کم در چند سال اخیر در کشورهای عضو به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است،۴۲ درصد از کارخانه‌های جدید که به‌طور بالقوه در سراسر جهان طی سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۲۴ راه‌اندازی می‌شوند، براساس مسیر کوره بلند و یا کوره بازی اکسیژنی با انتشار کربن نسبتاً شدید خواهند بود. کمیته راه‌های ملموس افزایش دسترسی به مواد خام برای کاهش انتشار کربن را مورد بحث قرار داد و به اشتراک‌گذاری بهترین شیوه‌ها در این زمینه ادامه خواهد داد. اعضا به بررسی راه‌هایی برای هماهنگ کردن سیاست‌ها برای حمایت از انتقال سبز در فولاد به روش‌های خنثی که رقابت را مختل نمی‌کند ابراز علاقه کردند.

شرایط ضعیف بازار فولاد در میان تورم مداوم و افزایش ظرفیت اضافی

شرایط بازار جهانی فولادبا نوسانات قابل توجه درحال بدتر شدن است.اثرات ترکیبی تورم و رشد ضعیف اقتصادی باعث کاهش تقاضا برای فولاد شده است. تقاضای فولاد در سال ۲۰۲۲ به میزان ۳/۳ درصد کاهش یافت و در سال ۲۰۲۳ تنها به نصف این مقدار بهبود یافت زیرا نرخ‌های بهره بالاتر در سراسر جهان همچنان فعالیت ساختمانی، بزرگترین بخش مصرف‌کننده فولاد و سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد. در عین حال، تورم بالا و مداوم باعث کاهش هزینه‌ کردن بر روی کالاهای بادوام فولادبر شده و منجر به افزایش هزینه‌های مواداولیه برای شرکت‌های فولاد از ماه جون ۲۰۲۳ شده است. شرکت‌های فولاد نیاز به جذب این هزینه‌های بالاتر در عین حال مواجهه با تقاضای ضعیف و افزایش واردات ناشی از ظرفیت اضافی جهانی دارند.جدیدترین پیش‌بینی‌های مطرح‌شده توسط کمیته فولاد برای سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که رشد تقاضای جهانی فولاد همچنان بسیار کٌند خواهد بود.

     در ضمن، ظرفیت تولید فولاد خام جهان در سال ۲۰۲۳ اکنون دو هزار و ۴۳۹ میلیون تن برآورد شده است که ۵۵۲ میلیون تن از تولید فراتر رفته است. حدود ۲۳ میلیون تن رشد ظرفیت جدید بالقوه در کشورهای ASEAN در طی سال‌های ۲۰۲۶-۲۰۲۴ از طریق سرمایه‌گذاری‌های فرامرزییا سرمایه‌گذاری مشترک انجام می‌شود. چین پیشرفت قابل‌توجهی در محدود کردن رشد ظرفیت تولید فولاد خام داخلی خود داشته است. با این حال، علاوه بر رشد سرمایه‌گذاری چین در آسیای جنوب‌شرقی، نگرانی فزاینده‌ای وجود دارد که مشوق‌های مالی قابل‌توجه در چین، مانند مزایای مالیاتی، کمک‌های مالی و بودجه تحقیقاتی، درحال تقویت ظرفیت محصولات فولادی با ارزش‌افزوده بالاتر هستند. این نشان می‌دهد که ظرفیت اضافی تولید فولاد در حال “بالا رفتن از زنجیره ارزش” مشاهده شده در تغییر اخیر ترکیب صادرات فولاد چین و محصولات پایین‌دستی مصرف‌کننده فولاد در سال‌های گذشته است.

ریسک تشدید تنش‌های تجاری در فولاد

پویایی تجارت فولاد در سال ۲۰۲۳ دستخوش تغییرات قابل توجهی شد که با افزایش ۴۰ درصدی صادرات فولاد چین نسبت به سال قبل مشخص شد. ارقام صادرات چین به سطوح اوج سال ۲۰۱۶ نزدیک شد، سالی که با بحران شدید ظرفیت اضافی در صنعت فولاد و با نرخ سودآوری پایین و اخراج انبوه مشخص شد. افزایش صادرات جهانی فولاد به ۲۸۲ میلیون تن عمدتاً ناشی از ارقام چین است، در‌حالی‌که در مورد چند اقتصاد کوچکتر، به ویژه در آسیای جنوب‌شرقی، به دلیل رشد سریع ظرفیت که از تقاضای داخلی آنها برای فولاد فراتر رفته است،رتبه‌بندی آنها در صادرات جهانیافزایش یافته است. بسیاری دیگر از اقتصادهای بزرگ فولادسازی عملکرد ضعیف‌تری در صادرات فولاد از خود نشان داده‌اند.

     مباحث کمیته نشان داد که افزایش ظرفیت اضافی فولاد، همراه با این افزایش صادرات، می‌تواند منجر به استفاده گسترده‌تر از ابزارهای دفاع تجاری در یک بٌرهه زمانی شود که از قبل با اجرای اقدامات مرتبط با کربن پیچیده‌تر شده است. افزایش استفاده از این اقدامات، گرچه برای رسیدگی به تغییرات آب‌وهوایی بسیار مهم است، اما ممکن است بازار جهانی فولاد را چندپاره‌تر کند.

     در این سناریوی پیچیده جهانی، اطمینان از اثربخشی سیاست تجاری با هدف رسیدگی به تجارت ناعادلانه دارد، اهمیت فزاینده‌ای کسب می‌کند. اعضا از کار جدید OECD در مورد دور زدن اقدامات سیاست تجاریبا هدف توسعهابزارهای تجربیمورد نیاز برای شناسایی رفتار دور زدن و همکاری بیشتر در مورد استراتژی‌های دولت برای رسیدگی به موارد دور زدن استقبال کردند.

اعضا برای یک زمین بازی برابر‌تر کار می‌کنند

کار جدید کمیته فولاد نشان می‌دهد کهبرخلاف اقتصادهای OECD، استفاده از یارانه به ازای هر واحد ظرفیت تولید فولاد در اقتصادهای غیر OECD روند رو به افزایشی دارد: افزایش پنج برابریکمک‌های نقدیاز سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۱ و دو برابر شدن تامین مالی کمتر از نرخ بازار در آن دوره. این کار همچنین نشان می‌دهد که یارانه‌ها تأثیرات واقعی بر ظرفیت دارند: هر یک میلیون دلاریارانه از طریق کمک‌های مالی با افزایش ظرفیت حدود ۷ تا ۱۱ میلیون تن در منطقه غیر OECD همراه است. مالکیت دولتی کارخانه‌های فولاد در اقتصادهای غیر OECD نگرانی بیشتری ایجاد می‌کند. شرکت‌های دولتی فولاد (SOE) ازیک محیط سیاست‌گذاری سود می‌برند که به آنها مزایای غیرمنصفانه نسبت به اندازه دارایی‌شان در مقایسه با شرکت‌های خصوصی می‌دهد. این ممکن است ناشی از اولویت‌بندی اهداف اجتماعی، سیاسی و استراتژیک آنها باشد که می‌تواند منجر به انحراف در بازار، ظرفیت اضافی فولاد و رقابت ناعادلانه شود.این انحرافات بازارمنعکس‌کننده مزایای نامتناسبی است که SOEها در دسترسی به اعتبار، تکنولوژی، سرمایه‌گذاری و محافظت در برابر شرایط نامطلوب بازاری که شرکت‌های خصوصی با آن مواجه هستند، دارند. کمیته گفت‌وگو و تبادل نظر در مورد این مسایل میدان بازی برابر را تسریع خواهد کرد و فوراً به دنبال راه‌حل‌ها خواهد بود و می‌تواند تعامل با شرکای مربوطه برای بهبود درک و حمایت از اصلاحات در بخش SOEها را کاوش کند.

هم‌چنین برای حمایت از کاهش انتشار کربن صنعت فولاد بسیاری از اعضا به این نکته اشاره کردند که چگونه مسائل شرایط بازی برابر موانعی را بر سر راه کاهش انتشار کربن مورد نیاز بخش فولاد جهانی ایجاد می‌کند. کار اخیر کمیته نشان می‌دهد، درحالی‌که بسیاری از اعضا در حال بستن کوره‌های بلند و یا کوره‌های بازی اکسیژنی (BF/BOF) با انتشار کربن بالاتر هستند و به روش‌های تولید انتشار کم‌کربن روی می‌آورند، ظرفیت جهانی BF/BOF به سرعت در حال افزایش است و اغلب از یارانه‌ها بهره می‌برد. علاوه بر این، در بسیاری از کشورها ظرفیت جدید با تقاضا در داخل برآورده نمی‌شود.

     انتقال به تولید فولاد رقابتی با انتشار کم‌کربن می‌تواند تسریع شود اگرظرفیت اضافی وعلل ریشه‌ای آن مورد رسیدگی قرار گیرد. این هم‌چنین مستلزم نهاده‌های قابل دسترس و مقرون به صرفه برای کاهش انتشار کربن در صنعت فولاد از جمله قراضه فولاد، انرژی‌ تجدیدپذیر، سنگ‌آهن با عیار بالا، هیدروژن، دسترسی به تحقیق‌وتوسعه، نوآوری و سرمایه برای سرمایه‌گذاری است. توجه به پیامدهای نیروی کار، سیاست‌گذاری‌های آموزش و مهارت مجدد برای گذار سبز نیز مورد نیاز است. این کمیته به‌دلیل افزایش نگرانی‌ها در مورد در دسترس بودن قراضه برای تولید فولاد با انتشار کم‌کربن در آینده، به‌ویژه در مورد موضوع قابلیت دسترسی به قراضه، فعالانه همکاری می‌کند.

مطالعه جدیدی نشان می‌دهد که رشد فولاد بازیافتی هم‌چنان به حمایت از تولید فولاد با انتشار کم‌کربن ادامه می‌دهد، اما با سرعتی متفاوت در مناطق مختلف. عرضه منطقه‌ای قراضه فولادی ممکن است رشد تقاضا را کاهش دهد، درحالی‌که به نظر می‌رسدمحدودیت‌های صادراتی قراضه رو به افزایش است که می‌تواند از شدت تلاش‌ کشورها برای کاهش انتشار کربن در تولید فولاد خود بکاهد. این مطالعه نشان می‌دهد که پیش‌بینی می‌شود فولاد تولیدشده با قراضه در کوره‌های EAF تا سال ۲۰۵۰ به ۵۰ درصد از تولید فولاد جهان برسد. کمیته راه‌های بهبود بازیافت، کیفیت و توزیع قراضه را مورد بحث قرار داد. کار آینده با تمرکز بر رویکردهای سیاست‌گذاری برای حمایت از کاهش انتشار کربن در تولید فولاد بدون ایجاد انحراف در بازار یا مزیت‌های رقابتی ناحق برای شرکت‌های فولادی ادامه خواهد داشت. کمیته با اشتیاق به گزارش‌های ابتکارات بین‌المللی در مورد فعالیت‌های کاهش انتشار کربن صنعت فولاد، به‌ویژه دستور کار پیشرفت جهشی، اصول استاندارد فولاد و باشگاه آب‌وهوا توجه کرد.