تهیه و تنظیم: سید تقی نعیمی

از دیرباز تا امروز، فولاد کارآفرین‌ترین ماده صنعتی جهان بوده است و تا قرن‌های آینده مانند گذشته با کیفیتی بهتر، تنوع بیشتر و وزنی سبک‌تر محصولات آن در تامین رفاه بشر کمک خواهد کرد.

گروه رسانه‌ای پردازش- هزاران نوع فولاد مختلف که محققان جهانی این صنعت به تدریج تکامل نسبی داده و می‌دهند‌، زندگی در دنیای مدرن امروزی بشر را ممکن ساخته است. انواع محصولات فولادی را پس از سال‌ها استفاده با پایان عمر مفیدشان به علت تحولات تکنولوژی و… می‌توان به عنوان قراضه پس از آماده‌سازی صددرصد به محصولات ارزشمند جدید فولادی با مصرف کم‌انرژی تبدیل کرد. این سیکل تولید می‌تواند صدها بار تجدید شود.

فولاد به عنوان یک ماده با انواع کاربردهای مهندسی در توسعه و استقرار فناوری‌های نوآورانه، کاهش گاز دی‌اکسیدکربن تولیدی به ازای تن تولید فولاد، تقویت توسعه پایدار دنیا، کاهش تدریجی مصرف حامل‌های انرژی اعم از برق، گاز، آب و… مواد مصرفی برای تولید به ازای تن تولید فولاد، افزایش مستمر بهبود و تنوع تولید عامل اصلی تقویت تدریجی توسعه جهانی پایدار در چند قرن اخیر بوده و در قرن‌های آینده هم خواهد بود.

شکل ۱ روند تغییر تولید جهانی فولاد خام از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۲۴ را بر حسب میلیون تن نشان می‌دهد.

جدول شماره (۱) تولید فولاد خام ایران، دنیا و… بر حسب میلیون تن و درصد تولید به روش‌های مختلف را در سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد.

شکل شماره (۲) برحسب میزان گاز co2 تولیدی با ازای تن تولید فولاد خام در هر روش را نشان می‌دهد.

در نمودار شماره (۱) فولاد خام دنیا برای ۷۱ کشور عمده تولیدکننده فولاد که بیش از ۹۶ درصد کل تولید فولاد خام دنیا را تشکیل می‌دهد آورده شد.

به گزارش انجمن جهانی فولاد در ماه آگوست ۲۰۲۴ حدود ۱۴۴/۸ میلیون تن فولاد خام در دنیا تولید شد که ۶/۵ درصد نسبت به آگوست ۲۰۲۳ کاهش نشان می‌دهد.

جدول شماره (۲) تولید فولاد مناطق مختلف دنیا را برحسب میلیون تن در ماه آگوست ۲۰۲۴ درصد اختلاف تولید ماه آگوست ۲۰۲۴ به ۲۰۲۳ تولید فولاد ژانویه تا ماه آگوست ۲۰۲۴ بر حسب میلیون تن و درصد اختلاف نسبت ژانویه ۲۰۲۳ تا آگوست ۲۰۲۴ را نشان می‌دهد.

همانطورکه در جدول شماره (۲) دیده می‌شود بیشترین رشد ۸ ماهه اول تولید فولاد خام سال ۲۰۲۴ خاورمیانه نسبت به سال ۲۰۲۳ حدود ۳/۲- درصد منفی بود. همچنین تولید فولاد خام دنیا در ۸ ماهه اول سال ۲۰۲۴ نسبت به سال ۲۰۲۳ حدود ۱/۵- درصد کاهش داشت.

جدول شماره (۳) روند تغییرات تولید فولاد خام ایران و ۹ کشور برتر تولیدکننده را تا ماه آگوست ۲۰۲۴ نشان می‌دهد.

همانطورکه دیده می‌شود تولید فولاد چین در کل ۸ ماهه اول سال ۲۰۲۴ نسبت به سال ۲۰۲۳ حدود ۳/۳_ درصد رشد منفی داشت البته حدود ۵۰ درصد فولاد تولیدی دنیا در ۸ ماهه اول سال ۲۰۲۴ در چین تولید شده است.

ایران در ماه جولای ۲۰۲۴ با تولید ۱/۸ میلیون تن فولاد خام نسبت به جولای سال ۲۰۲۳ حدود ۱۸/۷ درصد رشد منفی داشته است که بیشترین رشد منفی تولید فولاد دنیا بود.

در کل ۸ ماهه اول سال ۲۰۲۴ تولید فولاد ایران با وجود افزایش ظرفیت جدید نسبت به ۸ ماهه اول سال ۲۰۲۳ حدود ۱/۹ درصد رشد داشت .

کاهش شدید تولید فولاد ایران در تابستان ۱۴۰۳ مانند تابستان های سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ به علت ناترازی شدید برق و قطع دستوری برق صنایع فولاد بود.

چنانچه تا اول خرداد سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰ هزار مگاوات ظرفیت تولید برق ایران افزایش پیدا نکند با توجه به اینکه پیش‌بینی جهانی هواشناسی موید این است که تابستان سال ۱۴۰۴ گرم‌ترین تابستان کشورهای خاورمیانه، در صد سال اخیر خواهد بود مسلما صنایع انرژی بر ایران مانند فولاد، سیمان، پتروشیمی و… به علت عدم‌نفع در صورت تحقق ناترازی برق سال ۱۴۰۴حدود ۱۲ میلیارد دلار کاهش ارزش فروش به قیمت‌های امروزی خواهند داشت، و مشکلات عدیده‌ای از نظر تکنولوژی برای کارخانه‌های تولید فولاد به خصوص خسارت‌هایی که به تجهیزات فنی تولید آهن‌اسفنجی که عمدتا وارداتی هستند به وجود خواهد آمد.