رکود جهانی صنعت فولاد، سه ساله شد

ترجمه: محمدحسین نشاطی

گروه رسانه‌ای پردازش – رکود فعلیدر مصرف ظاهری فولاد اتحادیه اروپا که بازتاب شرایط ضعیف تقاضا است در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۲ آغازشد که ناشی ازاختلالات مرتبط با جنگ و همچنین افزایش بی‌سابقه قیمت انرژی و هزینه‌های تولید بود. این رکود تا به امروز ادامه داشته و منجر به سومین رکود سالانه متوالی شده است.

شرایط تقاضا از نیمه دوم ۲۰۲۲ به‌طور قابل‌توجهی رو به وخامت بوده است و این چرخه منفی تا سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۴ نیز ادامه داشته است که عمدتا ناشی از افزایش عدم‌قطعیت اقتصادی جهانی،نرخ بهره بالاتر قبل از اجرای کاهش نرخ بهره سیاستیو ضعف کلی تولید بوده است.عواقب وخیم درگیری در اوکراین و شوک انرژی بر صنایع مصرف‌کننده فولاد، همراه با بدتر شدن چشم‌انداز کلی اقتصادی، باعث رکود شدید (۸- درصد) در سال ۲۰۲۲ شد.این عوامل نزولی طولانی‌مدت، بازهم بر مصرف ظاهریفولاد در سال ۲۰۲۳ تاثیر منفی گذاشت و منجر به دو کاهش سالانه متوالی دیگر در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ (به‌ترتیب ۶- درصد و ۱/۱- درصد) گردید.

در سال ۲۰۲۵، برخلاف انتظارات قبلی مبنی‌بر چشم‌انداز صنعتی مطلوب‌تر و بهبود تقاضای فولاد،اکنون قرار است مصرف ظاهری فولاد دوباره کاهش یابد(۰/۹ – درصد). این بازنگری نزولی عمدتا به‌دلیل تاثیر پیش‌بینی‌ شده، هرچند تعیین کمیت آن دشوار است تعرفه‌های آمریکا و عدم‌قطعیت ناشی از آن و اختلالات مرتبط با تجارت است. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۶، مصرف ظاهری فولاد سرانجام (۳/۴+ درصد) بهبود یابد، مشروط بر اینکهتحول مثبتیدر چشم‌اندازصنعتی وکاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی جهانی رخ دهد که هر دو در این مرحله غیرقابل پیش‌بینی هستند.

تحول کلی تقاضای فولادهمچنان در معرض عدم‌قطعیت بسیار بالایی قرار دارد. انتظار نمی‌رود قبل از سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ بهبودی در مصرف ظاهری فولاد رخ دهد و انتظار می‌رود مقدار مصرف بسیار کمتر از سطح قبل از همه‌گیری ویروس کرونا باقی بماند.

مروری بر بازار فولاد اتحادیه اروپا

در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۴،مصرف ظاهری فولاد پس از سه کاهش متوالی سه‌ماهه، موقتاً (۰/۵+ درصد) بهبود یافت. مقدارکل مصرف در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۴به ۳۰/۱ میلیون تن رسید.

محموله‌های داخلی بازتاب تحول تقاضا بودند و مانند سه‌ماهه قبل کاهش یافتند (۲- درصد). در سال ۲۰۲۳، محموله‌هایداخلی به‌طور قابل‌توجهی (۴/۶- درصد) افت کرده بودند و همچنین در سال ۲۰۲۴ (۲/۸- درصد) کاهش یافته بودند که نشان‌دهنده تقاضای ضعیف فولاد بود.

     واردات به اتحادیه اروپا شامل محصولات نیمه‌تمام، در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۴ افزایش یافت (۶/۳+ درصد). شایان ذکر است کهبر حسب مقدار مطلق،سهم کل واردات از مصرف ظاهری در طول سال ۲۰۲۳ و تا سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۴ به‌طور قابل‌توجهی بالا باقی مانده است ودر سطح تاریخی ۲۷ درصد (۲۸ درصد در سه‌ماهه قبل) قرار گرفته است.در کل سال۲۰۲۴، سهم واردات ۲۷ درصد بود.

بخش‌های مصرف‌کننده فولاد اتحادیه اروپا

در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۴، شاخص تولید صنعتی وزنی فولاد (SWIP) برای چهارمین بار متوالی به‌شدت کاهش یافت (۴/۹- درصد) که با همان نرخ کاهش مشاهده ‌شده در سه‌ماهه قبل مطابقت دارد. تا پایان سال ۲۰۲۳، تولید بخش‌های مصرف‌کننده فولاد اتحادیه اروپا، با وجود تأثیر طولانی‌مدت جنگ روسیه و اوکراین، ضعف کلی تولید وتنش‌های ژئوپلیتیکی جهانی،همراه باقیمت‌های بالاتر از حد متوسط انرژی،همچنان به رشد و تاب‌آوری خود، هرچند با سرعت کمتری ادامه داد.

روند مثبت در شاخص SWIP کلی که پس از همه‌گیری ویروس کرونا آغاز شد، باوجودافزایش شدید قیمت انرژی که بر هزینه‌های تولید تاثیر می‌گذاشت، تا سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۳ ادامه یافت، اما کمبود قطعات و خروجی کمتر شروع به برجا گذاردن عوارض‌ بر کل فعالیت تولید در بخش‌های مصرف‌کننده فولاد کرد.

این امر منجر به وخامت چشم‌انداز اقتصادی و صنعتی اتحادیه اروپا به‌ویژه به‌دلیل تورم بالا و افزایش متعاقب نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا (ECB) شد که تنها تاثیر محدودی بر تولید بخش‌های مصرف‌کننده فولاد تا پایان سال ۲۰۲۳، به استثنا بخش ساخت‌وساز داشت.

از آنجا که چشم‌اندازصنعتی واقتصادی اتحادیه اروپادر طی سال ۲۰۲۴حتی تیره‌تر هم شد،تحولات شاخص SWIP ترکیبی از تداوم رکود دربخش‌های ساخت‌وساز، مهندسی مکانیک، لوازم خانگی واجناس فلزی و همچنین در بخش خودرو بود. بخش ساخت‌وساز، به‌ویژه، در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۲ وارد رکود شده بود و این روند به استثنای دو فصل، تا سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۴ ادامه یافته است. انتظار می‌رود، روند رکودی آن تا سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۵ ادامه یابد.

به‌دلیل تعرفه‌های آمریکا، اعلام‌شده و اجراشده، عدم‌قطعیت اقتصادی جاری احتمالا تشدید خواهد شد و بر رشد در سه‌ماهه‌های آینده نیز تاثیر خواهد گذاشت. این امر باوجود تسهیل پولی توسط بانک مرکزی اروپا که هفت کاهش متوالی نرخ بهره ۰/۲۵ درصد (۲۵ واحد پایه (bps)) را بین سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ اجرا کرد، مورد انتظار است که اثرهای آن در کوتاه‌مدت به‌طور کامل قابل مشاهده نخواهد بود.

در سال ۲۰۲۴،رشد تولید بخش‌های مصرف‌کننده فولاد، کاهش شدیدتری نسبت به پیش‌بینی قبلی (۳/۷- درصد، اصلاح‌شده نزولی از ۳/۳- درصد قبلی) را تجربه کرد.این امر عمدتا ناشی ازکاهش تولید در ساخت‌و‌ساز و خودرو است.

به‌دلیل افزایش عدم‌قطعیت پس ازاعلام تعرفه‌های آمریکا، پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۲۵، برخلاف رشد پیش‌بینی‌شده قبلی (۰/۹+ درصد)، رکود اقتصادی دیگری هرچند ملایم‌تر رخ دهد،قبل از اینکه در سال ۲۰۲۶ شاهد یک بازگشت ملایم (۱/۳+ درصد) باشیم.