گروه رسانه‌ای پردازش – سال ۱۴۰۴ برای صنعت مس ایران با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری در حوزه تامین مواداولیه، نظام قیمت‌گذاری و سیاست‌های مرتبط با معادن همراه بود؛ مسائلی که انجمن مس ایران آنها را در مرکز برنامه‌های خود قرار داد و تلاش کرد از طریق سازوکارهای کارشناسی، تعامل نهادی و پیگیری مستمر، بخشی از آنها را مدیریت کند.

بر اساس گزارش “اتاق ایران” در این سال، انجمن مس ایران سه محور اصلی را به‌عنوان گلوگاه‌های اثرگذار بر زنجیره تولید مس شناسایی کرد: تامین اسیدسولفوریک، نحوه محاسبه و اعمال حقوق دولتی معادن و نبود شفافیت در سازوکار قیمت‌گذاری محصولات مسی.

این سه موضوع به‌طور مستقیم بر هزینه تولید، انگیزه سرمایه‌گذاری و پایداری فعالیت بنگاه‌های معدنی و صنعتی اثر گذاشته‌اند و از نگاه فعالان این حوزه، از مهم‌ترین عوامل فشار بر صنعت مس در سال‌های اخیر محسوب می‌شوند.

در میان این چالش‌ها، موضوع تامین اسیدسولفوریک اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد؛ نهاده‌ای کلیدی که در فرآوری مس و سایر فلزات کاربرد دارد و حتی در برخی صنایع دیگر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مقاطعی از سال، محدودیت عرضه و افزایش هزینه این ماده، فشار قابل‌توجهی بر واحدهای تولیدی وارد کرد و بر هزینه تمام‌شده محصولات اثر گذاشت.

در واکنش به این وضعیت، انجمن مس ایران با برگزاری جلسات تخصصی و تعامل با شرکت ملی صنایع مس ایران تلاش کرد بخشی از مشکلات تامین را از طریق هماهنگی‌های عملیاتی و تسهیل دسترسی برخی از واحدها کاهش دهد.

در کنار این مساله، موضوع حقوق دولتی معادن نیز به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی مطرح شد. فعالان این بخش معتقدند افزایش این حقوق بدون توجه کافی به شرایط واقعی تولید، هزینه‌های استخراج را بالا برده و فشار مالی بر بهره‌برداران معدنی را تشدید کرده است.

این موضوع به‌ویژه در شرایط نوسان قیمت‌های جهانی و محدودیت‌های داخلی، توان سرمایه‌گذاری در بخش معدن را کاهش داده و برخی طرح‌های توسعه‌ای را با تاخیر مواجه کرده است.

چالش سوم، یعنی سازوکار قیمت‌گذاری محصولات مسی، نیز از منظر فعالان صنعت دارای ابهامات ساختاری است. نبود شفافیت کافی در نحوه تعیین قیمت‌ها و وابستگی به متغیرهای غیرقابل پیش‌بینی، باعث شده بخش قابل‌توجهی از زنجیره تولید با عدم قطعیت در برنامه‌ریزی مواجه شود. این وضعیت در نهایت بر کارآیی اقتصادی، سودآوری بنگاه‌ها و ثبات بازار اثر منفی گذاشته است.

انجمن مس ایران در مواجهه با این شرایط، رویکردی مبتنی بر جمع‌آوری داده‌های میدانی، دریافت بازخورد از اعضا و تحلیل کارشناسی مسائل را در پیش گرفت.

در این چارچوب، پرسش‌نامه‌هایی میان فعالان صنعت توزیع شد و نتایج آن در جلسات تخصصی و نشست‌های داخلی مورد بررسی قرار گرفت.

سپس جمع‌بندی این داده‌ها در قالب گزارش‌های مستند به نهادهای تصمیم‌گیر ارسال شد تا زمینه برای اصلاح برخی رویه‌ها فراهم شود.

در این روند، هدف انجمن صرفا طرح مسائل نبود، بلکه تلاش شد تصویری دقیق‌تر از واقعیت‌های تولید در اختیار سیاستگذاران قرار گیرد تا تصمیم‌گیری‌ها بر پایه داده‌های واقعی‌تر انجام شود.

همچنین این اقدامات به افزایش هماهنگی میان فعالان زنجیره مس کمک کرد و تا حدی موجب همراستایی دیدگاه‌ها در مواجهه با چالش‌های مشترک شد.

در مجموع، عملکرد انجمن مس ایران در سال۱۴۰۴ را می‌توان تلاشی برای مدیریت چالش‌های ساختاری صنعت مس، کاهش موانع تولید و حرکت به سمت شفافیت بیشتر در زنجیره ارزش ارزیابی کرد؛ تلاشی که هرچند با محدودیت‌هایی در اثرگذاری بر سیاستگذاری کلان مواجه بوده، اما در سطح هماهنگی بخشی و ارائه تصویر دقیق‌تر از وضعیت صنعت نقش قابل‌توجهی ایفا کرده است.

منبع: دنیای اقتصاد