گروه رسانه‌ای پردازش- تکنولوژ شدن در صنعت فولاد، دیگر به معنای صرفِ نوسازی تجهیزات یا استفاده از فناوری‌های نوین نیست؛ بلکه نشانه گذار یک بنگاه صنعتی از تولیدمحوری به مالکیت دانش، فناوری و مزیت راهبردی است. فولاد مبارکه با درک تغییر پارادایم جهانی در فولادسازی، مسیر فناور شدن را به‌عنوان ضرورتی برای استقلال، رقابت‌پذیری و خلق ارزش انتخاب کرده است؛ مسیری که در آن فناوری نه فقط ابزار بهبود تولید، بلکه محصولی قابل عرضه، منبع درآمد و پایه‌ای برای آینده صنعت فولاد ایران محسوب می‌شود.

وقتی از فناور شدن در صنعت فولاد سخن می‌گوییم، منظور تنها در اختیار گرفتن تکنولوژی، نوسازی تجهیزات، بازسازی خطوط تولید یا ارائه یک خدمت فناورانه برای بهبود سریع‌تر فرایند تولید نیست؛ هرچند این موارد قطعاً از نقش‌های پایه‌ای فناوری محسوب می‌شوند، اما مفهوم فناور شدن بسیار فراتر از این‌هاست. منظور از تکنولوگ شدن این است که ما صاحب فناوری و صاحب دانش مورد نیاز و استراتژیک شرکت شویم و بتوانیم در آن حوزه مستقل از دیگران عمل کنیم. نکته اصلی این است که فناوری را به‌عنوان یک محصول ببینیم، نه فقط یک خدمت.

فناوری زمانی برای یک سازمان ارزش راهبردی کامل ایجاد می‌کند که بتوان از آن درآمد کسب کرد؛ یعنی بتوان فناوری را فروخت. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که مدیریت مالکیت فکری به‌درستی پیاده‌سازی شود. فناور شدن به معنای ایجاد یک تحول بنیادین در همه ارکان سازمان است؛ تحولی که طی آن یک بنگاه تولیدمحور به سازمانی یادگیرنده، دانش‌بنیان و فناوری‌محور تبدیل می‌شود. امروز صنعت فولاد جهان در آستانه یک تغییر پارادایم قرار دارد؛ تغییری از فولادسازی سنتی به رقابت فناورانه. در چنین شرایطی، همه فولادسازان بزرگ دنیا، به‌ویژه شرکت‌هایی که به‌عنوان بنچمارک‌های جهانی مطرح هستند، مسیر سرمایه‌گذاری فناورانه را در پیش گرفته‌اند.

تغییر پارادایم در صنعت فولاد جهان

تجربه فولادسازان بزرگ جهان از جمله شرکت‌هایی مانند پوسکو، نیپون استیل، آرسلورمیتال، بائواستیل و سایر بازیگران بزرگ صنعت فولاد جهان، به سمت فناوری حرکت کرده‌اند و سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجهی در حوزه‌های فناورانه انجام داده‌اند، بسیار قابل توجه است. برای نمونه، پوسکو به سمت مفهوم اسمارت فکتوری، مواد پیشرفته و باتری حرکت کرده و آرسلورمیتال نیز تمرکز ویژه‌ای بر فولاد سبز و فناوری‌های مرتبط با آن داشته است.

در گذشته شرکت‌های تولیدی معمولاً فناوری مورد نیاز خود را از شرکت‌های تأمین‌کننده تکنولوژی خریداری می‌کردند و مورد استفاده قرار می‌دادند، اما به‌تدریج و به دلایل مختلف، خود شرکت‌های تولیدی نیز وارد حوزه فناوری شدند. امروز فولادسازان بزرگ تنها مصرف‌کننده فناوری نیستند، بلکه خود به فناور تبدیل شده‌اند؛ به همین دلیل ممکن است فناوری‌های راهبردی خود را در اختیار رقبا قرار ندهند. بنابراین فناور شدن برای شرکت‌هایی مانند فولاد مبارکه نه یک انتخاب، بلکه یک الزام و ضرورت راهبردی است.

حرکت فولاد مبارکه بر اساس روندهای جهانی و شرایط کشور

فولاد مبارکه نیز بر اساس روندهای جهانی و اقتضائات داخلی، مسیر فناور شدن را انتخاب کرده است.با بررسی الگوهای مختلف جهانی و مطالعه تجربه شرکت‌هایی مانند پوسکو، آرسلورمیتال، شرکت‌های مطرح اروپایی، SMS، دانیلی و برخی مدل‌های چینی، مشخص شد که همه این مدل‌ها با رویکردهای متفاوت اما با یک هدف مشترک به سمت فناور شدن حرکت کرده‌اند.

فولاد مبارکه نیز با توجه به جایگاه راهبردی خود در کشور، دانش انباشته در سازمان، ظرفیت‌های گسترده صنعتی و همچنین شرایطی مانند تحریم‌ها و محدودیت‌هایی که ممکن است مانع دسترسی مستقیم به فناوری‌های خارجی شود، با تصمیم مدیریت ارشد و مدیرعامل گروه، به‌درستی مسیر فناور شدن را در دستور کار قرار داد.

این جهت‌گیری استراتژیک بر پایه روندهای جهانی و نیازهای واقعی شرکت شکل گرفته و فولاد مبارکه بر همین اساس استراتژی‌های خود را بازنگری کرده است. یکی از مهم‌ترین محورهای این بازنگری، توسعه دانش و فناوری‌های صنعت فولاد است؛ محوری که فولاد مبارکه با جدیت به سمت آن حرکت کرده و آن را به یکی از پایه‌های اصلی راهبرد آینده خود تبدیل کرده است.

مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه